Bugun Canva 50 milliard dollarlik gigant, Melani Perkins esa dunyodagi eng boy o‘zini-o‘zi yaratgan ayollardan biri. Ammo 2010-yilda u Silikon vodiysi investorlari uchun shunchaki «Avstraliyadan kelgan xayolparast qiz» edi. Uning muvaffaqiyati ortida nafaqat texnologik yechim, balki suv ustidagi xavfli networking va mislsiz qaysarlik yotibdi.
Melanining tadbirkorlik instinkti 14 yoshida, qo‘lda to‘qilgan sharflarni sotishdan boshlangan. Biroq, haqiqiy burilish nuqtasi u universitetda grafik dizayn kurslaridan dars bera boshlaganida yuz berdi.
O’shanda bozor Adobe va Microsoft kabi gigantlar qo’lida edi. Photoshop yoki InDesign kabi dasturlar shunchalik murakkab ediki, bitta oddiy vizitka tayyorlash uchun talabalar oylab kurslarga qatnashiga to’g’ri kelardi. Melani dizayn dunyosidagi bu «byurokratiyani» ko’rdi: Nega chiroyli narsa yaratish uchun professional bo’lishing shart? Bu savol kelajakdagi Canva’ning poydevori bo’ldi.
G’oya katta bo’lsa ham uni rivojlantirish uchun yetarli pul yo’q bo’lgan. Melani va uning bo’lajak turmush o’rtog’i Klif Obrext g’oyani kichikroq joyda sinab ko’rishga qaror qilishdi. Ular maktab bitiruvchilari uchun yillik albomlarni onlayn yasash imkonini beruvchi Fusion Books loyihasini onasining mehmonxonasida boshlashdi.
Bu loyiha Melani uchun «MVP» (Minimal Working Product) vazifasini o’tadi. Ular u yerda foydalanuvchilar nima xohlashini o’rganishdi: tayyor shablonlar va «drag-and-drop» (turt va qo’yib yubor) funksiyasi odamlarga sehrdek tuyulardi. Bir necha yil ichida Fusion Avstraliyaning eng yirik albom nashriyotchisiga aylandi va Melani bu g’oyani dunyo miqyosida ishlatsa bo’ladigan loyihaga aylantirishni xohlardi.
2010-yilda Melani o’z loyihasini investorlarga ko’rsatish uchun AQSHga yo’l oldi. Ammo natija kutilganidan ancha og’ir bo’ldi. Investorlar «Adobe kabi gigantlar bor bozorda sizga joy yo’q» deb kulishardi.
Aynan shu yerda Melani o’zining eng noodatiy yurishini qildi. U mashhur investor Bil Tay bilan uchrashishga muvaffaq bo’ldi, biroq Bill uchrashuv davomida ko’proq o’zining sevimli sporti — kiteboarding haqida gapirardi. Melani tushunib yetdi: bu dunyoda eshiklarni ochish uchun faqat slaydlar yetarli emas, investorlar bilan «bir tilda» gaplashish kerak.
Melani suvdan qo’rqishiga qaramay, kiteboardingni o’rganishga kirishdi. U ko’kargan oyoqlari, doimiy jarohatlar va shamollashlarga qaramay, investorlar yig’iladigan «MaiTai» lagerlariga bora boshladi. U o’zining «pitch»ini (loyiha taqdimotini) ko’pincha suv ustida, taxtada turgancha amalga oshirgan. Bu qaysarlik Bil Tayga shunchalik yoqdiki, u birinchi bo’lib sarmoya kiritishga rozi bo’ldi.
100 ta «yo’q» va kutilmagan g’alaba
Canva investitsiya olishdan oldin 100 martadan ortiq rad javobini oldi. Melani har bir rad javobidan keyin prezentatsiyasini qaytadan ko’rib chiqardi va takomillashtirardi. 2013-yilda Google’ning sobiq dizayneri Kameron Adams jamoaga qo’shilishi va loyiha ishga tushishi bilan hammasi o’zgarib ketdi.
Canva dizaynni «demokratlashtirdi». Endi har qanday kichik biznes egasi, o’qituvchi yoki talaba bir necha daqiqada professional darajadagi vizuallar yarata olardi. Freemium modeli esa loyihani yashin tezligida virusdek tarqatib yubordi.
Muvaffaqiyat — bu sizning qanchalik aqlli ekanligingizda emas, balki 101-marta «ha» degan javobni eshitguncha urina olishingizda.
Perkins hozirda Canva’ni sun’iy intellekt (Magic Studio) bilan boyitmoqda. Uning maqsadi — dizaynni nafaqat hamma uchun ochiq, balki hamma uchun avtomatik qilish.
Tayyorladi: Gulzoda Abduhalilova
