2025-yil 12-noyabr kuni qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni mamlakatning AQSH bilan savdo-iqtisodiy hamkorligini yangi bosqichga ko‘tarishga qaratilgan tarixiy hujjatlardan biri bo‘ldi. Ushbu Farmon O‘zbekistonning global iqtisodiy tizimdagi o‘rnini mustahkamlash, strategik investitsiyalarni jalb qilish va xalqaro biznes bilan hamkorlikni sifat jihatidan rivojlantirishga xizmat qiladi.
Kengash tashkil etilishi – hamkorlikda yangi institut
Farmonga muvofiq, Prezidentning 2025-yil noyabr oyidagi AQSHga tashrifi davomida “C5+1” sammiti doirasida Amerika–O‘zbekiston ishbilarmonlik va investitsiya kengashini tashkil etish bo‘yicha yakuniy kelishuvga erishildi. Ushbu tuzilma ikki davlat o‘rtasida yirik loyihalar, strategik tashabbuslar va tijorat aloqalarining bosh koordinatori bo‘lib xizmat qilishi ko‘zda tutilgan.
Kengashga O‘zbekiston tomonidan Prezident Administratsiyasi rahbari, Amerika tomonidan esa AQSH Prezidenti vakili hamraislik qiladi. Bu esa loyiha va tashabbuslarning eng yuqori darajada qo‘llab-quvvatlanishini bildiradi.
Kengashning asosiy ustuvor yo‘nalishlari
Farmonda Kengash zimmasiga bir qator muhim vazifalar belgilangan bo‘lib, ular ikki davlat iqtisodiy hamkorligini tubdan kuchaytirishga xizmat qiladi.
1. Yirik investitsiya va savdo loyihalarini muvofiqlashtirish
Loyihalarning ishlab chiqilishi, kelishilishi va monitoringi markazlashtiriladi. Bu esa investorlar uchun qulaylik yaratadi va byurokratik to‘siqlarni kamaytiradi.
2. Maxsus investitsiya fondi tashkil etish
O‘zbekistonga qo‘shimcha investitsiyalarni jalb qilish maqsadida yangi fond tuziladi. Unda:
- DFC (AQSH Xalqaro moliyaviy taraqqiyot korporatsiyasi),
- shuningdek, YTTB, XMK, OTB kabi yirik xalqaro moliya institutlari ishtirok etishi ko‘zda tutilgan.
Bu infratuzilma, energetika, texnologiya va transport sohasidagi yirik loyihalar uchun barqaror moliyaviy manba yaratadi.
3. Tarif stavkalarini pasaytirish borasida muzokaralar
Eksport-import hajmini oshirish va mahsulotlar uchun raqobatbardosh sharoit yaratishga xizmat qiladi.
4. IT-park rezidentlari mahsulotlarini AQSH bozorlariga chiqarish
O‘zbekistonning IT sektori global maydonga faol kirib borayotgan bir vaqtda, bu qo‘llab-quvvatlash muhim ahamiyatga ega.
5. Investitsiya portfelini diversifikatsiya qilish
Markaziy bank aktivlarining bir qismini yanada samarali va yuqori likvidli aktivlarga yo‘naltirish orqali milliy iqtisodiy barqarorlikni kuchaytirish maqsad qilingan.
Diplomatik vakillikni kengaytirish — yangi tizim, yangi imkoniyatlar
Farmonga ko‘ra, 2026-yil 1-yanvardan O‘zbekistonning AQSHdagi elchixonasi tarkibida maslahatchi-elchi lavozimi joriy etiladi. U:
- strategik investitsiya loyihalarini tashabbus qilish,
- O‘zbekiston tomonidan Kengash ishini muvofiqlashtirish,
- ikki tomonlama iqtisodiy aloqalarni chuqurlashtirishga mas’ul bo‘ladi.
Shuningdek, TIVga AQSHdagi elchixona shtatini kengaytirish hamda Filadelfiya, Chikago, Orlando va Sietl kabi diasporalar ko‘p yashaydigan shaharlarda yangi konsulliklar ochish vazifasi yuklandi.
Bu nafaqat diplomatik qamrovni oshiradi, balki AQSHdagi o‘zbek diasporasi bilan hamkorlikni yangi model asosida rivojlantirishga xizmat qiladi.
Rezidentlar uchun soddalashtirilgan moliyaviy rejim
2026-yildan boshlab o‘zbekistonlik rezidentlar uchun AQSHdagi investitsiya faoliyatini moliyalashtirish bo‘yicha muhim yengilliklar joriy etiladi. Xususan:
- AQSHdagi filiallar uchun mablag‘ o‘tkazish,
- investitsiya faoliyati uchun pul resurslari ajratish,
cheklovlarsiz amalga oshiriladi. Bu xorijdagi o‘zbekistonlik bizneslarning samaradorligini oshiradi.
Kengashning doimiy ofisi va AQSH mutaxassislari ishtiroki
Farmonda doimiy ofisi AQSHda joylashgan ijro organini shakllantirish, uning tarkibiga amerikalik ekspertlarni jalb qilish bo‘yicha vazifalar ham belgilangan. Bu esa kengash ishini professional va xalqaro standartlar asosida olib borishga zamin yaratadi.
Mazkur Farmon O‘zbekistonning AQSH bilan iqtisodiy hamkorligini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqadi. Strategik investitsiya fondi, yirik loyihalarni muvofiqlashtiradigan Kengash, yangi diplomatik vakolatxonalar, diasporalar bilan ishlashning zamonaviy modeli — bularning barchasi:
- investitsiya muhitini yaxshilaydi,
- iqtisodiyotni diversifikatsiya qiladi,
- Amerika bozoriga chiqishni osonlashtiradi,
- O‘zbekistonning global raqobatbardoshligini oshiradi.
Bu davlat taraqqiyotini tezlashtiradigan muhim siyosiy-iqtisodiy qadamdir.
