Xitoyning Moonshot AI kompaniyasi o‘zining flagman sun’iy intellekt modeli Kimi K3’ni ochiq e’lon qildi. Bu model 2,8 trillion parametrga ega bo‘lgan dunyodagi ilk ochiq (open-weight) 3T klassidagi AI modeli sifatida taqdim etilmoqda.
Modelning ochiq e’lon qilinishi AI sanoatidagi muhim voqealardan biri bo‘ldi. Chunki shu paytgacha OpenAI, Anthropic va Google kabi kompaniyalar o‘zlarining eng kuchli modellarini asosan yopiq shaklda taqdim etib kelayotgan edi. Kimi K3 bir nechta muhim imkoniyatlari bilan e’tiborni tortmoqda:
- 2,8 trillion parametr
- 1 million tokenlik kontekst oynasi
- Matn, rasm va videoni birgalikda qayta ishlay oladigan multimodal model
- Open-weight formatida taqdim etilgan
- AI agentlari, dasturlash va murakkab tahliliy vazifalar uchun optimallashtirilgan.
Moonshot AI ma’lumotlariga ko‘ra, model yangi Kimi Delta Attention (KDA) va Stable LatentMoE arxitekturasi asosida ishlab chiqilgan. Bu texnologiyalar modelning samaradorligini oshirib, katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashni tezlashtiradi.
Moonshot AI tomonidan e’lon qilingan benchmark natijalariga ko‘ra, Kimi K3 ayrim testlarda GPT-5.6 Sol va Claude Fable 5 darajasiga yaqin natijalarni qayd etgan.
Biroq bu ko‘rsatkichlar ishlab chiquvchining ichki testlariga asoslangan. Mustaqil ekspertlar ham modelning kuchli ekanini ta’kidlayotgan bo‘lsa-da, uning barcha yo‘nalishlarda ushbu modellar bilan teng yoki ustunligi hali to‘liq tasdiqlanmagan.
Model vaznlari Hugging Face platformasida ochiq e’lon qilingan. Biroq uni shaxsiy kompyuterda ishga tushirish katta hisoblash resurslarini talab qiladi. Mutaxassislar hisob-kitoblariga ko‘ra:
- to‘liq modelni ishga tushirish uchun taxminan 1,4–1,7 TB operativ xotira kerak bo‘ladi;
- kvantlashtirilgan versiyalari ham 650 GB–1 TB atrofidagi xotirani talab qiladi.
Shu sababli Kimi K3’dan amalda yirik AI laboratoriyalari, bulutli infratuzilmaga ega kompaniyalar yoki GPU klasterlaridan foydalanuvchilar samarali foydalanishi mumkin.
So‘nggi oylar davomida Xitoyning AI kompaniyalari ochiq vaznli modellarni faol taqdim eta boshladi. DeepSeek, Z.ai va endi Moonshot AI ham kuchli modellarini ishlab chiquvchilar uchun ochib bermoqda.
Bunday yondashuv dasturchilar va kompaniyalarga modelni o‘z infratuzilmalariga moslashtirish, uni qayta o‘qitish va yangi AI mahsulotlarini yaratish imkonini beradi. Natijada AI bozorida nafaqat eng kuchli model, balki eng ochiq ekotizim uchun ham raqobat kuchaymoqda.
