Ko‘pchilik startap asoschilari uchun eng katta qo‘rquv — oylar davomida kod yozib, minglab dollar sarflab, yakunda hech kimga kerak bo‘lmagan mahsulotni yaratish. Dropbox asoschisi Dryu Hyuston bu xatoni qilmadi. U «The Lean Startup» metodologiyasining eng yorqin misoliga aylangan «Video MVP» strategiyasini qo‘lladi.
Hammasi 2007-yilda boshlangan. O‘shanda MIT talabasi bo‘lgan Dryu Hyuston Bostondan Nyu-Yorkka ketayotgan avtobusda o‘zining USB fleshkasini unutib qoldiradi. Bu birincisi emasdi. Bu muammoga ko’p duch kelgach fayllarni qurilmalar o‘rtasida sinxronizatsiya qiluvchi yagona tizim kerakligini anglaydi.
O‘sha paytda «bulutli saqlash» tushunchasi juda murakkab va bozordagi mavjud yechimlar (masalan, FTP yoki murakkab korporativ dasturlar) oddiy foydalanuvchi uchun tushunarsiz edi.
Dryu avvaliga investorlarga g‘oyani tushuntirishga harakat qildi. Ammo investorlar: «Bunday servislar ko‘p-ku, nima farqing bor?» deb so‘rashardi. Muammo shundaki, Dropbox’ning asosiy kuchi — uning «shunchaki ishlashi» va fayllarni ko‘z ochib yumguncha sinxron bo‘lishida edi. Buni so‘z bilan tushuntirish imkonsiz, texnologiyani to‘liq qurish esa oylar talab qilardi.
2008-yil aprel oyida Dryu bir hiyla ishlatdi. U mahsulotning to‘liq versiyasini yozish o‘rniga, uning qanday ishlashini ko‘rsatuvchi 3 daqiqalik video tayyorladi.
Lekin bu shunchaki zerikarli taqdimot emas edi. U videoni o‘sha paytdagi texnologiya ixlosmandlarining eng katta platformasi — Digg (hozirgi Reddit kabi) uchun mosladi. Videoga o‘sha davrning internet madaniyatiga xos «Easter Eggs» (yashirin hazillar) qo’shdi: Tay Zonday va «Chocolate Rain» qo‘shig‘iga ishoralar, Office Space filmidan iqtiboslar, XKCD komikslari elementlari.
3900% o‘sishning boshlanishi
Video Digg platformasida bir necha soat ichida «top»ga chiqdi (10 000 dan ortiq «diggs» yig‘di). Hayratlanarli natija yuz berdi:
- Bir kechada: Dropbox kutish ro‘yxatidagi foydalanuvchilar soni 5 000 tadan 75 000 taga yetdi. Dryu hech qanday murakkab server infratuzilmasisiz bozorga mahsulot kerakligini isbotladi. Keyingi 15 oy ichida Dropbox ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilar sonini 100 000 dan 4 millionga yetkazdi (bu 3900% o‘sish degani).
- Foydani soting, funksiyani emas: Dryu «fayllarni saqlash» haqida gapirmadi, u «sehrli papka» (magic pocket) g‘oyasini ko‘rsatdi. U videoni hamma uchun emas, balki g‘oyani tushunadigan «early adopters» (erta qabul qiluvchilar) uchun yaratdi. Agar video muvaffaqiyatsiz bo‘lganida, Dryu bor-yo‘g‘i bir necha kunlik vaqtini yo‘qotgan bo‘lardi, oylab mehnatini emas.
«Yakunda har qanday g‘oya — bu investitsiyadir. G‘oya. Gipoteza. Prototip. Mahsulot. G‘oya rivojlanishining har bir bosqichida qanday metrikalar (ko‘rsatkichlar) va natijalarga erishmoqchi ekanligingizni aniq belgilab oling. Kutilmalarni shunday shakllantiringki, qaysi ‘investitsiyalar’ moliyalashtirilishi va nima sababdan aynan ular tanlanganligi barcha uchun tushunarli bo‘lsin. Bu juda mushkul vazifa, lekin jarayonning boshida sarflangan qo‘shimcha harakatlarga to‘liq arziydi,» — deydi Maykl Karriero Dropboxning mahsulotlar bo’yicha vitse-prezidenti. Yangi mahsulot innovatsiyasini moliyalashtirar ekansiz, har bir kishi navbatdagi qadamdan nima kutish kerakligini va unga qanday hissa qo‘shishini aniq bilishi kerak.
Tayyorladi: Ne’matova Madinabonu
