Bugun, 2026-yil 7-iyul kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev davlat boshqaruvining yagona integratsiyalashgan raqamli platformasini joriy etish, startaplar ekotizimini rivojlantirish hamda telekommunikatsiya sohasida tadbirkorlik muhitini yaxshilashga qaratilgan muhim taqdimot bilan tanishdi.
Soʻnggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar tufayli mamlakatimiz BMTning “Elektron hukumat” reytingida 24 pogʻonaga yuqoriladi. 2030-yilga borib Oʻzbekistonni ushbu reytingda kuchli 30 ta davlat qatoriga kiritish bosh maqsad qilib belgilangan.
Raqamli xizmatlar sohasidagi oʻsish surʼatlari ham diqqatga sazovor:
- 2024-yilda: raqamli xizmatlar soni 525 ta, foydalanuvchilar esa 4 million nafarni tashkil etgan.
- 2026-yilda (kutilayotgan koʻrsatkich): raqamli xizmatlar soni 880 taga, foydalanuvchilar soni esa 15,5 million nafarga yetishi kutilmoqda.
1. Yagona raqamli platforma va milliy tizimlar
Hozirgi kunda davlat idoralarida maʼlumotlar bazalarining tarqoqligi yagona tahlil va qaror qabul qilish jarayonini qiyinlashtirmoqda. Shu bois, sunʼiy intellekt texnologiyalariga asoslangan yagona integratsiyalashgan raqamli platforma yaratish taklif etildi.
Ushbu tizim hudud iqtisodiyoti, investitsiyalar, ekologiya, xavfsizlik, mahallalar farovonligi va aholi muammolarini yagona xarita va platformada aks ettiradi. Prezident topshirigʻiga koʻra, bu tizim joriy yilda Toshkent shahrida, kelgusi yildan boshlab esa butun respublikada ishga tushiriladi.
Shuningdek, sohada yana ikki muhim yangilik joriy etilmoqda:
- Tovar va xizmatlarni yagona milliy tasniflash tizimi: Bojxona, soliq va statistika idoralarining klassifikatorlari birlashtirilib, biznes xarajatlari va byurokratiya qisqartiriladi.
- Milliy navigatsiya tizimi: Chet el platformalariga qaramlikni kamaytirish maqsadida geomaʼlumotlarni yagona standartga keltiruvchi milliy tizim yaratiladi. U transport, logistika va shaharsozlik sifatini oshiradi.
2. IT-eksport va startaplar ekotizimi
Xalqaro “StartupBlink” reytingida Oʻzbekiston 31 pogʻonaga koʻtarilib, dunyodagi eng tez oʻsayotgan startap ekotizim deb topildi. Toshkent shahar Markaziy Osiyoda 1-oʻrinni egallagan boʻlsa, Samarqand va Fargʻona ilk bor dunyoning TOP-1000 startap shaharlari roʻyxatiga kirdi.
2030-yilgacha boʻlgan strategik maqsadlar: IT-eksport hajmini 5 milliard dollarga yetkazish, 5 mingta faol startap tashkil etish va 2 milliard dollar investitsiya jalb qilish.
Ushbu marralarga erishish uchun quyidagi qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari joriy etiladi:
- “Talent Hub” dasturi: Xorijiy investor va mutaxassislarga masofadan turib korxona va bank hisobraqamlari ochish imkonini beradi.
- Soliq imtiyozlari: IT-Park rezidentlari xodimlari uchun soliq imtiyozlari 2040-yilgacha uzaytiriladi.
- Eksportchilarni qoʻllab-quvvatlash: Oylik ish haqi xarajatlarining bir qismi qoplanadi, xalqaro sertifikatlash va relokatsiya xarajatlari qisman kompensatsiya qilinadi.
- Buxoro va Fargʻonada startaplarni xalqaro bozorga olib chiqish uchun 20 dan ortiq akseleratsiya dasturlari yoʻlga qoʻyiladi.
3. Telekommunikatsiya infratuzilmasi va yosh tadbirkorlar
Soʻnggi yillarda aholining telekommunikatsiya xizmatlari bilan qamrab olinishi 41 foizdan 98 foizga yetdi, internet oʻtkazish qobiliyati esa 65 barobarga oshdi. Biroq chekka hududlarda simli internet ulushi hamon pastligicha qolmoqda.
Tadbirkorlik muhitini yaxshilash uchun quyidagi yengilliklar berilmoqda:
- Telekommunikatsiya tarmoqlarini loyihalash va qurish boʻyicha 2 ta litsenziya turi bittaga birlashtiriladi.
- Litsenziya berish muddati 25 ish kunidan 10 ish kuniga qisqartiriladi.
- Yangi koʻp qavatli uylar endi majburiy tartibda yuqori tezlikdagi optik tolali internet infratuzilmasi bilan loyihalashtiriladi va quriladi.
Yoshlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida “Kelajak tadbirkori” dasturi doirasida yangi ish boshlamoqchi boʻlgan yoshlarga 2 yil imtiyozli davr bilan, 7 yil muddatga, yillik 15 foiz stavkada 530 million soʻmgacha kreditlar ajratilishi koʻzda tutilgan. Olis hududlardagi tadbirkorlar uchun esa maxsus imtiyozli tariflar ishlab chiqiladi.
Davlatimiz rahbari taqdim etilgan barcha takliflarni maʼqullab, mutasaddilarga maʼlumotlarni integratsiya qilish, kiberxavfsizlik va shaxsiy maʼlumotlar himoyasini kafolatlash hamda xususiy sektor uchun qulay sharoitlar yaratish boʻyicha qatʼiy topshiriqlar berdi.
