“Stargate” nomli loyiha AQShning sun’iy intellekt sohasida yetakchiligini ta’minlash va 100,000 ish o‘rni yaratishni maqsad qilgan
Oq uyda bo‘lib o‘tgan tadbirda OpenAI bosh direktori Sem Altman, SoftBank bosh direktori Masayoshi Son va Oracle kompaniyasining raisi Larri Ellison prezident Donald Trump bilan birgalikda yangi kompaniya – Stargate loyihasini e’lon qilishdi. Trump buni “sun’iy intellekt infratuzilmasidagi eng yirik loyiha” deb atadi.
Loyiha doirasida dastlab 100 milliard dollar ajratilishi rejalashtirilgan bo‘lib, keyingi yillarda bu summa 500 milliard dollarga yetishi kutilmoqda. Trumpning so‘zlariga ko‘ra, ushbu loyiha nafaqat AI infratuzilmasini rivojlantirish, balki 100,000 yangi ish o‘rni yaratishga ham xizmat qiladi.
“Stargate” qanday loyiha?
Loyiha sun’iy intellekt uchun jismoniy va virtual infratuzilma, jumladan, AQSh bo‘ylab ma’lumot markazlarini qurishni o‘z ichiga oladi. Larri Ellisonning ta’kidlashicha, birinchi, 1 million kvadrat futlik ma’lumot markazi Texasda qurilmoqda.
Sem Altman ushbu tashabbusni “davrning eng muhim loyihasi” deb atadi va AQShning sun’iy intellekt bo‘yicha yetakchilik pozitsiyasini mustahkamlash uchun infratuzilma talab qilinishini ta’kidladi. Altman Trump ma’muriyatining bu boradagi qo‘llab-quvvatlashini yuqori baholab, “Bu loyihani sizsiz amalga oshira olmasdik, janob Prezident,” dedi.
Loyihaning maqsadlari va muammolari
Altman va boshqa AI mutaxassislari kelajakda sun’iy intellektni rivojlantirish uchun ko‘proq ma’lumot markazlari, chiplar, elektr va suv resurslari kerakligini ta’kidlashmoqda. OpenAI o‘z siyosiy hujjatida AQSh hukumati tomonidan infratuzilmani rivojlantirishga qaratilgan strategiyalar ishlab chiqishni taklif qildi. Unda qayd etilishicha, AQSh sun’iy intellekt sohasida yetakchilik qilish uchun xalqaro fondlardagi 175 milliard dollarni AI loyihalariga jalb qilish imkoniyatiga ega.
Agar bu sarmoyalar AQShga kelmasa, ular Xitoy tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan loyihalarga yo‘naltirilishi va Xitoy Kommunistik partiyasining global ta’sirini oshirishi mumkin, deya ta’kidlangan.
Hamkorlar
Stargate loyihasida SoftBank moliyaviy mas’uliyatni, OpenAI esa operatsion boshqaruvni o‘z zimmasiga oladi. Oracle va Abu-Dabi tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan MGX ham moliyaviy hissa qo‘shadi. Loyiha boshqaruvini SoftBank rahbari Masayoshi Son amalga oshiradi.
Loyihadagi xavf va muvaffaqiyat
Sun’iy intellekt infratuzilmasiga qaratilgan bu kabi katta loyihalar tarixda aralash natijalar bilan tugagan. Masalan, Trump 2017 yilda Foxconn bilan Wisconsin shtatida 10 milliard dollarlik elektronika zavodini qurishni e’lon qilgan edi. Ammo loyiha qisqartirilib, kutilgan 13,000 ish o‘rnidan atigi 1,500 ish o‘rni yaratilgan.
Biroq, Trump sun’iy intellekt infratuzilmasini rivojlantirishda bu loyiha oldingilaridan ancha muvaffaqiyatli bo‘lishini va AQSh iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirishini ta’kidladi. U, shuningdek, oldingi prezident Jo Bayden tomonidan sun’iy intellekt xavflarini tartibga solishga qaratilgan 2023 yildagi ijroiy farmonni bekor qildi.
Oracle ushbu loyihani “AQShning sun’iy intellekt sohasidagi yetakchiligini mustahkamlash, yuz minglab ish o‘rinlari yaratish va global iqtisodiyotga katta foyda keltirish” deb atadi. Shu bilan birga, loyiha AQShning milliy xavfsizligi va global ittifoqchilari uchun strategik imkoniyatlarni oshirishga xizmat qiladi.
