O’zbekiston to’lov bozorining «katta giganti» — Payme, Paynet va Click — 2025-yil yakunlari bo’yicha moliyaviy hisobotlarini e’lon qildi. Raqamlar shuni ko’rsatadiki, uchala kompaniya ham o’sishni davom ettirmoqda, biroq har biri o’z yo’lidan bormoqda: kimdir daromadda yetakchilik qilsa, kimdir foyda o’sish sur’atida oldinga chiqmoqda.
2025-yilda uch kompaniyaning jami daromadi 3 trln 215 mlrd so’mni tashkil etdi. Bu 2024-yilgi 2 trln 144 mlrd so’mlik ko’rsatkichdan 1,07 trln so’mga, ya’ni 50 foizga yuqori. Birgalikdagi sof foyda esa 1,16 trln so’mga (taxminan 92 mln dollarga) yetdi.
Bozorning yarim trilliondan ortiq qo’shimcha daromad olib kelgani — bu shunchaki statistik o’sish emas, balki O’zbekistonda naqd pulsiz to’lovlarga o’tish jarayonining tezlashayotganidan dalolat beradi.
Daromad bo’yicha Paynet aniq yetakchi: 1,74 trln so’m. Bu Payme (770 mlrd so’m) va Clickning (703 mlrd so’m) daromadidan sezilarli darajada yuqori — deyarli ikkalasining yig’indisiga teng. Paynetning bu ustunligi asosan uning kommunal to’lovlar, davlat xizmatlari va terminallar tarmog’idagi keng qamrovi bilan bog’liq.
O’sish sur’ati bo’yicha esa manzara boshqacha: Payme 56 foiz bilan eng tez o’sayotgan kompaniyaga aylandi, undan keyin Paynet (53 foiz) va Click (36 foiz) keladi. Payme’ning bunday tezlikda o’sishi uning elektron tijorat, yetkazib berish xizmatlari va Payme Nasiya kabi yangi mahsulotlar bilan integratsiyasi hisobiga izohlanadi.
Sof foyda bo’yicha esa uchala kompaniya deyarli teppa-teng natija ko’rsatdi: Paynet — 395 mlrd so’m, Payme — 390 mlrd so’m, Click — 376 mlrd so’m. Farq atigi bir necha foiz ichida — bu raqobat naqadar keskinlashganini ko’rsatadi.
Aktivlar bo’yicha Paynet yana yetakchi (1,74 trln so’m), Payme 1,02 trln so’m bilan ikkinchi o’rinda, Click esa 637 mlrd so’m bilan uchinchi o’rinda joylashdi.
Bu raqamlarning ortida uchta turli strategiya turibdi. Paynet o’z masshtabidan — keng terminal tarmog’i va davlat sektori bilan hamkorlikdan — foydalanib, daromad va aktivlar bo’yicha yetakchilikni saqlab qolmoqda. Payme esa raqamli ekotizimga chuqurroq integratsiyalashib, eng yuqori o’sish sur’atiga erishmoqda. Click o’rtacha sur’atda o’sayotgan bo’lsa-da, sof foyda ko’rsatkichi bo’yicha raqobatchilaridan ortda qolmayapti.
Sof foydaning deyarli tenglashib qolishi shuni ko’rsatadiki, bozorda hali yagona monopol yetakchi yo’q — uchala kompaniya ham turli yo’nalishlarda kuchli pozitsiyalarga ega va raqobat yanada kuchayishi mumkin.
Yilning boshida, 2025-yilning yanvar–sentyabr oylari bo’yicha e’lon qilingan oraliq hisobotlarda Paynetning sof foydasi 330,5 mlrd so’m, Payme’niki 287,3 mlrd so’m, Clickniki esa 235,7 mlrd so’m edi. Yil yakuni bo’yicha bu ko’rsatkichlar mos ravishda 395, 390 va 376 mlrd so’mga yetgani — to’rtinchi chorakda, ayniqsa Payme va Clickda, sezilarli sakrash bo’lganini anglatadi. Bu, ehtimol, yil oxiridagi bayram mavsumi va onlayn xaridlar hajmining ortishi bilan bog’liq bo’lishi mumkin.
O’zbekistonda naqd pulsiz to’lovlar bozori yiliga 50-60 foiz atrofida o’sib bormoqda — bunga jamoat transportida naqd pulni cheklash, kommunal xizmatlar uchun onlayn to’lovlarning kengayishi va elektron tijoratning rivojlanishi sabab bo’lmoqda. 2025-yilning yakuniy raqamlari ushbu tendensiyaning davom etayotganini yana bir bor tasdiqladi.
Manba: kompaniyalarning rasmiy moliyaviy hisobotlari
