O‘zbekistonda **sun’iy intellekt (SI)**dan foydalanish bo‘yicha maxsus qonun loyihasi birinchi o‘qishda qabul qilindi. Qonun orqali SI yordamida yaratilgan kontentga markirovka qo‘yish, shaxsiy ma’lumotlardan noqonuniy foydalanish uchun jarima joriy etilishi kutilmoqda.
2024-yilning o‘zida O‘zbekistonda 3 553 ta SI orqali yaratilgan noqonuniy material aniqlangan. Soxta videolar, mashhur insonlarning “sun’iy” ovozi va qiyofasi — bularning barchasi aholining ishonchiga tajovuz qilish uchun ishlatilmoqda.
Deputat Shahnoza Xolmaxamatova ta’kidlashicha:
“SI’ning nafaqat imkoniyati, balki xavfi ham kattalashmoqda. Markirovkalash talabi va qonunga xilof ishlov berganlarga 37,5 mln so‘mgacha jarima joriy qilish rejalashtirilmoqda.”
Loyiha asosiy jihatlari:
- “Sun’iy intellekt” tushunchasiga ilk bor huquqiy ta’rif beriladi.
- Axborot tizimlarida SI’dan foydalanish tartibi belgilanadi.
- SI orqali yaratilgan materiallar inson huquqlariga tajovuz qilmasligi shart etib belgilanadi.
- Faqat SI xulosasiga asoslanib, inson taqdiriga ta’sir qiluvchi qarorlar qabul qilinmaydi.
Qonun loyihasi ishlab chiqishda AQSh, Kanada, Yevropa, Xitoy, Yaponiya va boshqa mamlakatlar tajribasi o‘rganilgan.
Yangi qo‘shimchaga ko‘ra:
- Noqonuniy SI faoliyati uchun ish qurollari musodara qilinadi,
- 15 sutkagacha qamoq,
- yoki 18,75 mln so‘mdan 37,5 mln so‘mgacha jarima belgilanadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev ham yaqinda sun’iy intellekt bo‘yicha xalqaro etika standartlarini ishlab chiqishni taklif qildi.
