{"id":10044,"date":"2025-12-31T09:30:00","date_gmt":"2025-12-31T04:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=10044"},"modified":"2025-12-31T05:28:06","modified_gmt":"2025-12-31T00:28:06","slug":"2025-yilda-yevropadagi-deyarli-80-ta-deep-tech-universitet-spinouti-1-mlrd-baholash-yoki-100-mln-daromadga-yetdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/2025-yilda-yevropadagi-deyarli-80-ta-deep-tech-universitet-spinouti-1-mlrd-baholash-yoki-100-mln-daromadga-yetdi\/","title":{"rendered":"2025 yilda Yevropadagi deyarli 80 ta deep tech universitet spinouti $1 mlrd baholash yoki $100 mln daromadga yetdi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Universitetlar va tadqiqot laboratoriyalari<\/strong> uzoq yillardan beri Yevropaning deep tech sohasidagi eng katta boyligi hisoblanadi. Endi esa akademik spinoutlar (Ilmiy muassasadan ajralib chiqqan kompaniyalar)  <strong>$398 milliard<\/strong> qiymatga ega bo\u2018lgan barqaror startap \u201cfunneli\u201dga (oqimiga) aylangan \u2014 va venchur kapital ham bu tomonga faol oqmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dealroom\u2019ning \u201cEuropean Spinout Report 2025\u201d<\/strong> hisobotiga ko\u2018ra, deep tech va life sciences yo\u2018nalishidagi spinout kompaniyalardan <strong>76 tasi<\/strong> <strong>$1 milliard baholash<\/strong>, <strong>$100 million daromad<\/strong>, yoki <strong>ikkalasiga ham<\/strong> erishgan. Ular orasida <strong>Iceye, IQM, Isar Aerospace, Synthesia, Tekever<\/strong> kabi unicorn&#8217;lar ham bor. Endilikda bunday misollar universitet spinoutlariga tikadigan fondlar sonini ko\u2018paytirib, boshqalarga ham ilhom bermoqda.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Yangi fondlar paydo bo\u2018lyapti \u2014 va pipeline\u2019ni kengaytiryapti<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shu oydayoq (2025 yil dekabrida) Yevropaning texnologik universitetlaridan chiqayotgan iqtidorli jamoalarga ko\u2018proq sarmoya yo\u2018naltiradigan ikki yangi fond paydo bo\u2018ldi. Bu fondlar hozircha Cambridge, Oxford va ETH Zurich kabi markazlar yetakchilik qilayotgan spinoutlar oqimining qamrovini kengaytirmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daniyadan chiqqan <strong>PSV Hafnium<\/strong> yaqinda o\u2018zining ilk fondini <strong>\u20ac60 million<\/strong> (taxminan <strong>$71 million<\/strong>) miqdorida yopdi \u2014 fond <strong>Nordik deep tech<\/strong>\u2019iga e\u2019tibor qaratadi. Berlin va Londonda, shuningdek <strong>Aachen<\/strong> shahrida ham ofisi bor <strong>U2V (University2Ventures)<\/strong> esa ilk fondi uchun xuddi shunga yaqin miqdorni maqsad qilgan va yaqinda birinchi yopilish (first closing)ni amalga oshirgan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ikki yangi fond universitet spinoutlarini o\u2018z investitsiya strategiyasining (tezisining) asosiy yo\u2018nalishi deb biladigan Yevropa venchur firmalari safini kengaytirmoqda. Bu yondashuvga dastlab <strong>Cambridge Innovation Capital<\/strong> va <strong>Oxford Science Enterprises<\/strong> kabi fondlar <strong>yo\u2018l ochib bergan<\/strong> \u2014 bugun esa ular to\u2018liq shakllanib, bozorda yetuk o\u2018yinchilarga aylangan. Shu bilan birga, bu yo\u2018nalish ham tobora <strong>xilma-xil<\/strong> bo\u2018lib bormoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Albatta \u2014 mana shu parchani ham <strong>to\u2018g\u2018ri, ravon va mazmuniga sodiq<\/strong> tarzda qayta tarjima qildim:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Avvallari bu toifa asosan bir yoki bir nechta universitet hamda institutlar tomonidan qo\u2018llab-quvvatlanadigan fondlardan iborat edi. Hozir esa spinoutlarga \u201cfond uchun yuqori daromad keltirishi mumkin bo\u2018lgan investitsiya\u201d sifatida qaraydigan mustaqil venchur firmalar ham paydo bo\u2018lmoqda \u2014 va bunga asos bor. Masalan, <strong>Oxford Ionics<\/strong> kompaniyasini AQShdagi <strong>IonQ<\/strong> sotib oldi; u 2025 yilda Shveysariya, Buyuk Britaniya va Germaniyadan chiqqan spinoutlar orasida investorlariga <strong>$1 milliarddan ortiq<\/strong> exit ta\u2019minlagan <strong>olti spinoutdan biri<\/strong> bo\u2018ldi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Exitlar bilan birga moliyalashtirish ham oshyapti<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunday exitlar moliyalashtirish hajmlarining oshishi bilan birga kelmoqda. Dealroom ma\u2019lumotiga ko\u2018ra, Yevropaning deep tech va life sciences yo\u2018nalishidagi universitet spinoutlari 2025 yilda deyarli rekord darajadagi <strong>$9.1 milliard<\/strong> sarmoya jalb etishi kutilmoqda. Bu ko\u2018rsatkich Yevropa bo\u2018yicha umumiy VC moliyalashtirish manzarasi bilan keskin farq qiladi: umumiy venchur sarmoya <strong>2021 yilgi pikdan qariyb 50%<\/strong> pasaygan.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Katta raundlar: yadro energiyasidan dual-use dronlargacha<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2025 yilda yopilgan yirik raundlar spinoutlarga qiziqish turli sohalarda kuchli ekanini ko\u2018rsatadi \u2014 masalan, yadro energetikasi yo\u2018nalishida <strong>Proxima Fusion<\/strong>, dual-use dronlar bo\u2018yicha esa hozir <strong>$3 milliarddan yuqori<\/strong> baholanayotgan <strong>Quantum Systems<\/strong>. Ko\u2018p hollarda bu startaplar ixtisoslashgan laboratoriyalardagi tadqiqotlarga tayangan bo\u2018ladi. Shu bois spinoutlar yetishtira oladigan joylar Yevropada faqat eng mashhur universitetlar bilan cheklanmaydi \u2014 <strong>ko\u2018plab boshqa shahar va hududlar ham<\/strong> bunday kompaniyalarni chiqarishga qodir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Oksford va Kembrij<\/strong> kabi yetakchi markazlardan, shuningdek, yetakchi mamlakatlardan tashqaridagi ilmiy-innovatsion markazlar bilan hamkorlik o\u2018rnatish yangi fondlar uchun ajralib turish va yaxshi bitimlarni topishning bir yo\u2018li bo\u2018lishi mumkin. <strong>PSV Hafnium<\/strong> ham press-relizida shunday degan: \u201c<strong>Nordik mamlakatlar<\/strong> tadqiqot institutlarida ulkan, hali to\u2018liq ochilmagan salohiyat bor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PSV Hafnium\u2019ning o\u2018zi Daniya Texnika Universiteti (DTU)dan chiqqan spinout bo\u2018lsa-da, u boshqa Nordik mamlakatlarda ham erta bosqich investitsiyalar qilmoqda. Fond shu paytgacha bergan <strong>to\u2018qqizta chek<\/strong>dan biri Finlyandiyadagi <strong>SisuSemi<\/strong>\u2019ga tegishli bo\u2018lgan: bu startup <strong>Turku universitetidagi<\/strong> o\u2018n yillik tadqiqotlarga tayangan holda yarimo\u2018tkazgich sanoati uchun <strong>yangi sirt tozalash (surface cleaning)<\/strong> texnologiyasini yaratmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SisuSemi kabi jamoalar uchun bu yaxshi xabar: ularga moliyalashtirish ko\u2018paymoqda. Bundan tashqari, grantlar, tijoratlashtirish (commercialization) bo\u2018yicha qo\u2018llab-quvvatlash va yaxshilangan kelishuv shartlari ham Yevropa spinoutlari uchun ijobiy muhit yaratmoqda. Biroq bitta muammo hanuz qolmoqda: <strong>o\u2018sish kapitali (growth capital)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Asosiy og\u2018riq nuqta: o\u2018sish kapitali va tashqi sarmoyaga qaramlik<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mana shu parchani <strong>yanada toza, ravon va terminlari o\u2018zbekchalashtirilgan<\/strong> holda qayta tarjima qildim:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hisobot mualliflari qayd etishicha, bu yetishmovchilik faqat spinoutlarga xos holat emas \u2014 u Yevropadagi butun startap ekotizimiga ta\u2019sir qilayotgan muammo. Shunga qaramay, bir jihat alohida e\u2019tiborni tortadi: Yevropaning deep tech va hayotiy fanlar (life sciences) yo\u2018nalishidagi spinoutlari uchun <strong>kech bosqichdagi<\/strong> moliyalashtirishning qariyb 50%i Yevropadan tashqaridan, asosan <strong>AQShdan<\/strong> keladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ulush yillar davomida kamayib borayotgan bo\u2018lsa-da, Yevropa iqtidor va ilmiy tadqiqotlarga kiritayotgan investitsiyalaridan to\u2018liq natija olishi uchun bu holat sezilarli darajada o\u2018zgarishi kerak. Biroq bu endi faqat spinoutlar doirasidagi masala emas \u2014 <strong>kengroq, tizimli muammo<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/techcrunch.com\/2025\/12\/30\/76-european-deep-tech-university-spinouts-reached-unicorn-or-centaur-status\/?utm_campaign=social&amp;utm_source=linkedin&amp;utm_medium=organic\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Manba<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Universitetlar va tadqiqot laboratoriyalari uzoq yillardan beri Yevropaning deep tech sohasidagi eng katta boyligi hisoblanadi. Endi esa akademik spinoutlar (Ilmiy muassasadan ajralib chiqqan kompaniyalar) $398 milliard qiymatga ega bo\u2018lgan barqaror startap \u201cfunneli\u201dga (oqimiga) aylangan \u2014 va venchur kapital ham bu tomonga faol oqmoqda. Dealroom\u2019ning \u201cEuropean Spinout Report 2025\u201d hisobotiga ko\u2018ra, deep tech va life sciences [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-10044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10044"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10047,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10044\/revisions\/10047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10044"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=10044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}