Charlie Munger pul va boylik mavzusida gapirganda hissiyotga berilmaydi. Berkshire Hathaway\u2019ning ko\u2018p yillik rahbarlaridan biri, Uorren Baffetning eng yaqin hamkori sifatida tanilgan Munger inson tabiatini sovuqqonlik bilan tahlil qiladi. Odamlarni aslida nima boshqaradi, degan savolga u ko\u2018pincha kutilmagan javob beradi.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201cDunyo ochko\u2018zlik bilan boshqarilmaydi. Uni hasad boshqaradi,\u201d \u2014 degan edi Munger Daily Journal Corporation\u2019ning yillik yig\u2018ilishida.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Bu fikr ko\u2018pchilik tasavvuriga zid: go\u2018yoki biznes, bozor va hayotni asosan \u201cko\u2018proq pul, ko\u2018proq mavqe, ko\u2018proq narsa\u201d istagi \u2014 ya\u2019ni ochko\u2018zlik harakatga keltiradi. Munger ochko\u2018zlikni inkor etmaydi, ammo uningcha, ko\u2018pincha undan ham kuchliroq omil bor: o\u2018zingni boshqalar bilan solishtirish va kimdir sendan ko\u2018proq narsaga ega bo\u2018lsa, bundan ich-ichidan bezovta bo\u2018lish.<\/p>\n\n\n\n
Boylik \u2014 poyga uchun emas, mustaqillik uchun<\/h3>\n\n\n\n
Mungerning aytishicha, boylik orttirishdagi asosiy maqsad \u201cboshqalardan o\u2018tish\u201d emas, balki mustaqil bo\u2018lish \u2014 hayot va ishda o\u2018z yo\u2018lingni o\u2018zing belgilashdir. Pul unga ko\u2018ra asbob: u erkinlik beradi \u2014 istagan ishni tanlash, qarorlarni o\u2018zi qabul qilish, bosimdan holi yashash imkonini yaratadi.<\/p>\n\n\n\n
Hasad esa bunday emas. U mantiqiy savol bermaydi: \u201cMenda yetarlimi?\u201d demaydi. Aksincha: \u201cBoshqada qancha bo\u2018lsa, menda ham shuncha bormi?\u201d deydi. Shu sabab hasadning \u201cchegarasi\u201d bo\u2018lmaydi: odam qancha topmasin, baribir undan ham ko\u2018proq topadigan, undan ham \u201cbalandroq\u201d yashaydigan kimdir topiladi. Mungerning fikricha, ko\u2018plab odamlar aynan shundan aziyat chekadi: sharoiti yaxshi bo\u2018lsa ham qoniqmaydi, chunki nigohi o\u2018zida bor narsada emas, boshqalarnikida bo\u2018ladi.<\/p>\n\n\n\n
\u201cMen hasadni yengganman\u201d<\/h3>\n\n\n\n
Munger hasadni nazariy tushuncha sifatida emas, shaxsiy hayot bilan bog\u2018lab aytadi. U buni \u201cfaqat boshqalarning muammosi\u201d deb ko\u2018rsatmaydi \u2014 aksincha, ongli nazorat va intizom bilan uni jilovlash mumkin, deydi.<\/p>\n\n\n\n
\u201cMen hayotimda hasadni yengganman. Hech kimga hasad qilmayman. Birovning nimasi borligi menga baribir,\u201d \u2014 degan edi u. Uning ta\u2019kidlashicha, ko\u2018pchilik esa hasad sabab \u201co\u2018zini yeb qo\u2018yadi\u201d, ya\u2019ni tinimsiz taqqoslash ichki xotirjamlikni buzadi.<\/p>\n\n\n\n
Biznesda ham, hayotda ham hasad nima uchun xavfli?<\/h3>\n\n\n\n
Munger yillar davomida bir fikrni qayta-qayta to’xtaladi: hasad va rashk qarorlarni buzadi. Kimnidir \u201cyengish\u201d istagi paydo bo\u2018lsa, odam ma\u2019lumotga ham tarafkash qaraydi: kerakli dalillarni ko\u2018rmaydi, riskni oqlab yuboradi, o\u2018ziga mos kelmasa ham boshqalarning yo\u2018lini ko\u2018r-ko\u2018rona takrorlaydi. Natija esa ko\u2018pincha qimmatga tushadi: noto\u2018g\u2018ri tanlovlar, ortiqcha xavf, ichki charchoq va doimiy bezovtalik.<\/p>\n\n\n\n
Munger hasaddan qochishni baxtliroq hayot bilan ham bog\u2018laydi: uningcha, bu \u2014 oddiy, ammo juda kuchli odat. Gap adolatsizlikni inkor etishda emas; gap taqqoslashni hayotingizni boshqaradigan mezonga aylantirmaslikda.<\/p>\n\n\n\n
Ijtimoiy tarmoqlar taqqoslashni kuchaytiradi<\/h3>\n\n\n\n
Bugungi davrda solishtirish yanada oson. Ijtimoiy tarmoqlar kimning qayerga sayohat qilgani, nimani sotib olgani, qanday yutuqqa erishganini ko\u2018rsatadi. Ammo ko\u2018pincha \u201ckadr orti\u201d \u2014 qarz, stress, muammo va oddiy kundalik hayot ko\u2018rinmaydi. Shu sabab odamda \u201chamma mendan yaxshiroq yashayotgandek\u201d tasavvur paydo bo\u2018lishi mumkin. Mungerning ogohlantirishi shuki: bunday muhitda hasad tezroq qo\u2018zg\u2018aladi, natijada inson o\u2018z hayotidagi bor ne\u2019matlarni ham qadrlamay qo\u2018yadi.<\/p>\n\n\n\n
Tarixiy nuqtai nazar: nega qoniqish kamayadi?<\/h3>\n\n\n\n
Buyuk Depressiya davrini ko\u2018rgan Munger insoniyat hayoti so\u2018nggi asrlarda keskin yaxshilangani haqida ko\u2018p gapiradi: yashash sharoiti, tibbiyot, umr davomiyligi, imkoniyatlar. Uning fikriga ko’ra, bugun odamlar avvalgidan ancha farovon. Shunga qaramay, ko\u2018pchilik baribir qoniqmaydi. Munger buni shunday tushuntiradi: taraqqiyot odatiy bo\u2018lib qoladi, diqqat esa \u201cmenda bor\u201d narsadan \u201cboshqada ko\u2018proq bor\u201d narsaga ko\u2018chadi. Hasad ana shu joyda kuchga kiradi.<\/p>\n\n\n\n
Xulosa: \u201cYetarli\u201dni boshqalar emas, siz belgilaysiz<\/h3>\n\n\n\n
Mungerning gapi \u201cpul kerak emas\u201d degani emas. Uning asosiy xulosasi boshqacha: doimiy taqqoslash qoniqishni ichkaridan yemiradi \u2014 va uni ongli ravishda jilovlash mumkin. Hasadga qurilgan hayot doim reaksiya holatida bo\u2018ladi: boshqaning yutug\u2018i sizga yo\u2018qotishdek tuyuladi, boshqaning yangiligi sizni \u201cortda qoldim\u201d degan fikrga undaydi. Finish chizig\u2018i yo\u2018q \u2014 poyga doim siljiydi.<\/p>\n\n\n\n
Mustaqillikka tayangan hayotda esa \u201cyetarli\u201d \u2014 ijtimoiy reyting emas, shaxsiy mezon. Muvaffaqiyat boshqalardan o\u2018tish emas, balki o\u2018zingiz hurmat qiladigan hayotni barpo etish: sokin, izchil va taqqoslashning ruhiy solig\u2018isiz.<\/p>\n\n\n\n
Agar Munger haq bo\u2018lsa, eng muhim ko\u2018nikma moliyaviy strategiya emas. Eng muhim ko\u2018nikma \u2014 birovning boyligi yoki mavqeini ko\u2018rib, \u201cmen ham shunday bo\u2018lishim shart\u201d degan ichki bosimga bo\u2018ysunmaslikdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Charlie Munger pul va boylik mavzusida gapirganda hissiyotga berilmaydi. Berkshire Hathaway\u2019ning ko\u2018p yillik rahbarlaridan biri, Uorren Baffetning eng yaqin hamkori sifatida tanilgan Munger inson tabiatini sovuqqonlik bilan tahlil qiladi. Odamlarni aslida nima boshqaradi, degan savolga u ko\u2018pincha kutilmagan javob beradi. \u201cDunyo ochko\u2018zlik bilan boshqarilmaydi. Uni hasad boshqaradi,\u201d \u2014 degan edi Munger Daily Journal Corporation\u2019ning yillik […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10070,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[387],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-10073","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqolalar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10074,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10073\/revisions\/10074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10073"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=10073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}