{"id":12024,"date":"2026-06-30T13:05:11","date_gmt":"2026-06-30T08:05:11","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=12024"},"modified":"2026-06-30T13:11:14","modified_gmt":"2026-06-30T08:11:14","slug":"islomiy-bank-faoliyatiga-rasman-ruxsat-berildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/islomiy-bank-faoliyatiga-rasman-ruxsat-berildi\/","title":{"rendered":"Islomiy bank faoliyatiga rasman ruxsat berildi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbekiston moliya-bank tizimida tub burilish yasovchi tarixiy qadam qo\u2018yildi. 2026-yil 27-martda qabul qilingan \u201cO\u2018zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga O\u2018zbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy etishga qaratilgan qo\u2018shimcha va o\u2018zgartirishlar kiritish to\u2018g\u2018risida\u201dgi <a href=\"https:\/\/lex.uz\/docs\/-8099403\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">O\u2018RQ-1126-sonli<\/a> Qonun joriy yilning 29-iyunidan boshlab rasman kuchga kirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ushbu qonun mamlakatimiz investitsiya muhitini jozibador qilish, moliyaviy xizmatlar qamrovini kengaytirish hamda yashirin iqtisodiyot ulushini kamaytirishga xizmat qiladi. Quyida yangi huquqiy tizimning eng muhim jihatlari va bank tizimidagi o\u2018zgarishlar tahlilini taqdim etamiz.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\"><strong>Markaziy Bank huzurida Islomiy Moliya kengashi tashkil etiladi<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yangi qonunchilikka muvofiq, O\u2018zbekiston Respublikasi Markaziy banki tarkibida 5 nafar a\u2019zodan iborat <strong>Markaziy bankning islomiy moliya kengashi<\/strong> (kollegial organ) tuziladi.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kengashning asosiy vazifalari:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kredit tashkilotlari uchun islomiy moliya standartlarini ishlab chiqish va tasdiqlash.<\/li>\n\n\n\n<li>Sohaga oid normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlashda ishtirok etish.<\/li>\n\n\n\n<li>Islomiy moliya sohasidagi bahsli masalalar yuzasidan rasmiy tushuntirish va izohlar berish.<\/li>\n\n\n\n<li>Tizimda yuzaga keladigan nizolar bo\u2018yicha ekspert xulosalarini taqdim etish.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shuningdek, Markaziy bankka islomiy banklarning likvidliligini favqulodda qo\u2018llab-quvvatlash uchun an\u2019anaviy vositalardan tashqari, maxsus islomiy moliya vositalaridan foydalanish huquqi berildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Islomiy moliya tamoyillariga ko\u2018ra sudxorlik (foiz) taqiqlangani sababli, O\u2018zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining bank omonati shartnomalariga oid moddalariga muhim o\u2018zgartirishlar kiritildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Endilikda bank omonati shartnomasi bo\u2018yicha mablag\u2018lar nafaqat foizlar, balki <strong>boshqa daromadlar bilan yoki ularsiz<\/strong> (foydani taqsimlash asosida) qaytarilishi qonunan mustahkamlandi. Agar bank daromadlar yoki foizlar miqdorini kamaytirsa, yangi stavkalar omonatchilarga xabar berilgandan bir oy o\u2018tib kuchga kirishi belgilandi.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ruxsat etilgan islomiy moliya operatsiyalari<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qonun bilan &laquo;islomiy bank faoliyati&raquo; va &laquo;islomiy moliya standartlari&raquo; tushunchalariga aniq huquqiy ta\u2019rif berildi. Islomiy banklar uchun an\u2019anaviy banklarga qo\u2018yilgan bevosita savdo faoliyati va yuridik shaxslarning ustav kapitalida ishtirok etish bo\u2018yicha cheklovlar olib tashlandi (agar bu operatsiyalar islomiy moliya doirasida bo\u2018lsa).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yangi tartibga ko\u2018ra, tijorat banklari quyidagi islomiy moliya operatsiyalarini amalga oshirishi mumkin:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Investitsiyaviy omonatlar:<\/strong> Foydani o\u2018zaro taqsimlash sharti bilan mijoz mablag\u2018larini jalb qilish yoki ma&#8217;lum bir loyihalarni moliyalashtirish.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vakillik shartnomalari:<\/strong> Vakillik (Vakala) prinsiplari asosida pul mablag\u2018larini yo\u2018naltirish yoki investitsiyaviy omonatlarga jalb etish.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nasiya savdo (Murabaha):<\/strong> Tovarni ustama baholash hamda uning haqini mijoz tomonidan bo\u2018lib-bo\u2018lib to\u2018lash sharti bilan sotish orqali moliyalashtirish.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Oldindan haq to\u2018lash (Salam\/Istisna):<\/strong> Ma&#8217;lum tovarlar yoki ishlab chiqarish mahsulotlari uchun oldindan to\u2018liq haq to\u2018lash orqali mijozni qo\u2018llab-quvvatlash.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sherikchilik (Musharaka\/Mudaraba):<\/strong> Birgalikdagi tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish yoki to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri yuridik shaxslarning ustav kapitalida ulush bilan ishtirok etish.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Islomiy ijara (Ijara Muntahia Bittamleek):<\/strong> Mol-mulkni keyinchalik sotib olish huquqini taqdim etgan holda ijaraga berish.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbekiston moliya bozorida banklar faoliyat turiga ko\u2018ra an\u2019anaviy bank faoliyati litsenziyasi va islomiy bank faoliyati litsenziyasi asosida ish yuritadi. Bir vaqtning o\u2018zida har ikkala litsenziyaga ega bo\u2018lgan banklar parallel ravishda har ikki yo\u2018nalishda xizmat ko\u2018rsatishi mumkin, biroq ulardan islomiy operatsiyalar bo\u2018yicha buxgalteriya hisobini mutlaqo alohida yuritish talab etiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Faqatgina sof islomiy bank faoliyati litsenziyasiga ega bo\u2018lgan banklar o\u2018z firma nomida yoki xizmat ko\u2018rsatish belgisida \u201cislomiy\u201d atamasini ishlata oladi. Bir vaqtning o\u2018zida ikkala litsenziyaga ega banklarga esa ushbu atamani brend nomiga qo\u2018shish taqiqlanadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">An\u2019anaviy bank islomiy litsenziya olish uchun Markaziy bankka aksiyadorlar qarori, ustav o\u2018zgarishlari, 3 yillik biznes-reja va alohida buxgalteriya yuritish imkoniyatini tasdiqlovchi hujjatlar bilan ariza beradi. Arizalar 2 oy muddatda ko\u2018rib chiqiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Islomiy bank xizmatlarini ko\u2018rsatuvchi har bir bankda kamida 3 nafar a\u2019zodan iborat Bankning islomiy moliya kengashi tuzilishi shart. Ushbu kengash a\u2019zolari bank Kuzatuv kengashi tavsiyasi va Markaziy bank kelishuvi bilan aksiyadorlar umumiy yig\u2018ilishi tomonidan saylanadi. Manfaatlar to\u2018qnashuvining oldini olish maqsadida bankning hal qiluvchi aksiyadorlari va muhim xodimlari ushbu kengashga a\u2019zo bo\u2018la olmaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bankning islomiy moliya kengashi operatsiyalarning standartlarga muvofiqligini baholaydi, ichki hujjatlarni ma\u2019qullaydi va aksiyadorlar oldida yilda kamida bir marta hisobot beradi. Bu vazifani bankning boshqa rahbarlik organlariga yuklash qonunan taqiqlanadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yangi qonun qabul qilinishi O\u2018zbekistonda uzoq kutilgan muqobil moliyaviy xizmatlar bozorining huquqiy poydevorini qo\u2018ydi. Ushbu islohot nafaqat dindor aholi tabaqasining iqtisodiy faolligini oshiradi va bank tizimidagi omonatlarini ko\u2018paytiradi, balki Yaqin Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlaridan yirik islomiy investitsiya fondlarining kirib kelishiga keng yo\u2018l ochadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Avvalroq Pivot <a href=\"https:\/\/pivot.uz\/uz\/ozbekistonda-islomiy-bank-faoliyatini-joriy-qilishga-qaratilgan-qonun-qabul-qilindi\/\">Islomiy bank faoliyati<\/a> to&#8217;g&#8217;risidagi qaror haqida yozgan edi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018zbekiston moliya-bank tizimida tub burilish yasovchi tarixiy qadam qo\u2018yildi. 2026-yil 27-martda qabul qilingan \u201cO\u2018zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga O\u2018zbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy etishga qaratilgan qo\u2018shimcha va o\u2018zgartirishlar kiritish to\u2018g\u2018risida\u201dgi O\u2018RQ-1126-sonli Qonun joriy yilning 29-iyunidan boshlab rasman kuchga kirdi. Ushbu qonun mamlakatimiz investitsiya muhitini jozibador qilish, moliyaviy xizmatlar qamrovini kengaytirish hamda yashirin iqtisodiyot ulushini kamaytirishga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12022,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-12024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12024"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12025,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12024\/revisions\/12025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12024"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=12024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}