{"id":13065,"date":"2026-09-01T09:00:00","date_gmt":"2026-09-01T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=13065"},"modified":"2026-09-01T05:47:58","modified_gmt":"2026-09-01T00:47:58","slug":"35-yil-35-raqam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/35-yil-35-raqam\/","title":{"rendered":"35 yil \u2014 35 raqam"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1991-yilda O\u2018zbekiston mustaqillikka erishganida mamlakat iqtisodiyoti bugungi ko\u2018rinishdan ancha farq qilardi. Xususiy biznes hali endigina shakllanayotgan, internet ommalashmagan, raqamli to\u2018lovlar mavjud bo\u2018lmagan, startup va venture capital esa mahalliy biznes lug\u2018atida deyarli uchramas edi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">35 yil o\u2018tib, manzara o\u2018zgardi: xususiy kompaniyalar iqtisodiyotning muhim qismini tashkil etmoqda, O\u2018zbekiston IT-xizmatlarini dunyoning o\u2018nlab mamlakatlariga eksport qilmoqda, startup\u2019lar xorijiy investitsiya jalb qilmoqda, fintech esa kundalik to\u2018lovlarning bir qismiga aylandi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mustaqillikning 35 yilligi munosabati bilan Pivot.uz O\u2018zbekistonning biznes va texnologiya sohasidagi o\u2018zgarishlarini 35 ta raqam orqali jamladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbekiston iqtisodiyotidagi eng katta o\u2018zgarishlardan biri \u2014 biznes yuritish imkoniyatlarining kengayishi bo\u2018ldi.<br>Bugun mamlakatda<strong> <\/strong>400 mingdan ortiq faol korxona va tashkilo<strong>t <\/strong>mavjud. Bu raqamning o\u2018zi iqtisodiyotda xususiy tashabbus qanchalik kengayganini ko\u2018rsatadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1 \u2014 442,4 mingta<\/strong> faol korxona va tashkilot 2025-yil 1-aprel holatiga qayd etilgan.<br><strong>2 \u2014 446,9 mingta<\/strong> korxona va tashkilot 2025-yil may oyiga kelib faoliyat yuritgan.<br>Bu biznes faolligining o\u2018sishi bir necha oy ichida ham sezilarli bo\u2018lishini ko\u2018rsatadi.<br><strong>3 \u2014 47,5%<\/strong>. Kichik biznesning 2024-yil yanvar\u2013iyun oylarida YaIMdagi ulushi shuncha bo\u2018lgan.<br>Ya\u2019ni O\u2018zbekiston iqtisodiyotida kichik biznes endi alohida segment emas \u2014 u iqtisodiy o\u2018sishning asosiy manbalaridan biriga aylangan.<br><strong>4 \u2014<\/strong> 2025-yil 1-iyul holatiga O\u2018zbekistonda xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar soni 16,6 mingdan oshgan.<br>Bu esa keyingi bosqichni ko\u2018rsatadi: mahalliy biznesning o\u2018sishi bilan bir qatorda, O\u2018zbekiston bozoriga tashqi kapital ham kirib kelmoqda.<br>Keyingi katta o\u2018zgarish \u2014 biznesning raqamlashtirilishi.<br>Bugun kompaniya ochish, mahsulot sotish, reklama qilish, mijoz bilan ishlash yoki xorijga xizmat eksport qilish uchun an\u2019anaviy ofisning o\u2018zi yetarli emas. Raqamli infratuzilma biznes modelining bir qismiga aylandi.<br>Buning eng yorqin misollaridan biri \u2014 IT Park.<br><strong>5 \u2014 2017-yil.<\/strong> O\u2018sha paytda IT Park rezidentlarining eksport geografiyasi atigi <strong>8 ta mamlakat<\/strong>ni qamrab olgan edi.<br><strong>6 \u2014 102 ta mamlakat.<\/strong> 2026-yilning birinchi yarmiga kelib IT Park rezidentlari IT-xizmatlar va raqamli mahsulotlarni shuncha mamlakatga eksport qilmoqda.<br>Ya\u2019ni eksport geografiyasi qariyb o\u2018n yil ichida <strong>12 barobardan ko\u2018proq<\/strong> kengaydi.<br><strong>7 \u2014 1 050 ta.<\/strong> 2026-yilning birinchi yarmida IT Park\u2019da eksport qilayotgan rezident kompaniyalar soni.<br>Ularning <strong>315 tasi<\/strong> Toshkentdan tashqarida ishlamoqda.<br>Bu yerda muhim o\u2018zgarish faqat kompaniyalar sonida emas. O\u2018zbekiston IT-bozori asta-sekin ichki xizmat ko\u2018rsatishdan <strong>xalqaro bozorga xizmat sotish<\/strong> modeliga o\u2018tmoqda.<br>Texnologik biznes ham o\u2018zgarib bormoqda. Dasturiy ta\u2019minot ishlab chiqarish bilan bir qatorda BPO, KPO, GameDev, dizayn va boshqa raqamli xizmatlar ham o\u2018smoqda.<br><strong>8 \u2014<\/strong> 2026-yil yanvar\u2013iyun oylarida 608 ta eksportga yo\u2018naltirilgan kompaniya IT Park rezidentiga aylandi. Bu bir yil avvalgi davrga nisbatan <strong>178% ko\u2018p<\/strong>.<br><strong>9 \u2014<\/strong> Shu davrda xorijiy kapital ishtirokidagi 297 ta kompaniya IT Park ekotizimiga qo\u2018shildi.<br><strong>10 \u2014<\/strong>Bugungi IT Park ekotizimida <strong>75 ta davlat<\/strong>dan kompaniyalar bor.<br><strong>11 \u2014<\/strong> 2026-yilning birinchi yarmida IT Park\u2019ga qo\u2018shilgan yangi rezidentlarning 76 foizi IT-xizmatlar bilan shug\u2018ullangan.<br><strong>12 \u2014<\/strong> Yangi rezidentlarning yana 19 foizi BPO va KPO yo\u2018nalishida faoliyat yuritadi.<br>Demak, O\u2018zbekistonda texnologiya bozori faqat dasturchilar soni bilan o\u2018lchanadigan soha bo\u2018lib qolmayapti. U xizmatlar eksporti, xalqaro kompaniyalar va yangi biznes modellarini ham qamrab olmoqda.<br>O\u2018zbekiston biznes ekotizimidagi eng yangi qatlam \u2014 startup bozori.<br>Bir necha yil avval \u201cstartup\u201d so\u2018zi asosan texnologik loyihalar va tanlovlar kontekstida ishlatilgan bo\u2018lsa, bugun mahalliy loyihalar uchun asosiy masala \u2014 <strong>kapital jalb qilish va global bozorga chiqish<\/strong>.<br><strong>13 \u2014<\/strong>2025-yilda O\u2018zbekistonda faol startup\u2019lar soni 600 dan oshgani ma\u2019lum qilingan.<br><strong>14 \u2014 $264 mln.<\/strong> 2025-yilning dastlabki yetti oyida O\u2018zbekiston startup\u2019lari jalb qilgan xorijiy investitsiyalar hajmi.<br><strong>15 \u2014 $4,5 mlrd.<\/strong> 2026-yil iyul holatiga milliy startup ekotizimining baholangan qiymati.<br>Bu raqamlar startup bozori endi kichik tajribalar yig\u2018indisi emasligini ko\u2018rsatadi.<br><strong>16 \u2014 $2 mlrd.<\/strong> O\u2018zbekiston kelgusi yillarda venture capital investitsiyalari orqali jalb qilishni maqsad qilgan mablag\u2018.<br><strong>17 \u2014 $100 mln.<\/strong> Startup va texnologik loyihalarni qo\u2018llab-quvvatlash uchun ko\u2018zda tutilgan mablag\u2018lardan biri.<br><strong>18 \u2014 1 000 ta.<\/strong> Yoshlar tomonidan yaratilgan startup g\u2018oyalarini tijoratlashtirish bo\u2018yicha belgilangan maqsad.<br><strong>19 \u2014 200 ta.<\/strong> Shu loyihalarning xalqaro bozorga olib chiqilishi rejalashtirilgan qismi.<br>Bu yerda muhim jihat \u2014 davlat va xususiy investorlar startup\u2019larni faqat \u201cg\u2018oya\u201d sifatida emas, <strong>eksport qilinadigan mahsulot<\/strong> sifatida ko\u2018ra boshlagan.<br>Texnologik o\u2018zgarishlar biznes bilan cheklanmaydi. O\u2018zbekistonning moliyaviy tizimi ham sezilarli darajada raqamlashtirildi.<br>2024-yilda banklararo to\u2018lov tizimi orqali amalga oshirilgan tranzaksiyalar hajmi <strong>7 279 trln so\u2018m<\/strong>ga yetgan.<br><strong>20 \u2014 47,6 mln.<\/strong> 2024-yilda tezkor to\u2018lovlar tizimi orqali amalga oshirilgan operatsiyalar soni.<br><strong>21 \u2014 441,7 mlrd so\u2018m.<\/strong> QR-kod orqali amalga oshirilgan to\u2018lovlar hajmi.<br>Raqamli to\u2018lovlar endi texnologik kompaniyalar uchun alohida xizmat emas. Ular savdo, bank, transport, xizmat ko\u2018rsatish va kundalik iste\u2019molning infratuzilmasiga aylandi.<br><strong>22 \u2014 46%.<\/strong> 2025-yilda O\u2018zbekistonga kelgan pul o\u2018tkazmalarining qariyb yarmi bank kartalariga P2P orqali yuborilgan.<br><strong>23 \u2014 $8,6 mlrd<\/strong> kanal orqali kartalarga o\u2018tkazilgan mablag\u2018lar hajmi.<br><strong>24 \u2014 1,4 baravar.<\/strong> P2P orqali xorijdan bank kartalariga o\u2018tkazmalar 2025-yilda bir yil avvalgiga nisbatan shuncha oshgan.<br>Fintech bozorining o\u2018sishi shu bilan tugamayapti. Markaziy bank 2026\u20132030-yillar uchun moliyaviy texnologiyalarni rivojlantirish strategiyasini ham ishlab chiqmoqda.<br>O\u2018zbekistonning texnologik iqtisodiyotidagi yana bir muhim o\u2018zgarish \u2014 uning geografiyasi.<br><strong>25 \u2014<\/strong>2026-yilning birinchi yarmida xorijiy kapital ishtirokidagi 138 ta kompaniya Toshkentdan tashqarida faoliyatini yo\u2018lga qo\u2018ydi.<br><strong>26 \u2014<\/strong>Shu davrda hududlarda 257 ta yangi eksportga yo\u2018naltirilgan kompaniya ro\u2018yxatdan o\u2018tdi.<br>Texnologik biznesning asosiy resursi bino yoki ishlab chiqarish liniyasi emas, <strong>malakali kadr<\/strong> hisoblanadi.<br>Shuning uchun yangi kompaniyalarning hududlarga kirib borishi kelajakda IT va biznes xizmatlari bozorining Toshkentdan tashqarida ham shakllanishiga olib kelishi mumkin.<br>IT eksportining keyingi bosqichi \u2014 o\u2018z mahsulotlarini yaratish. Bunga GameDev misol bo\u2018la oladi.<br><strong>27 \u2014 75 ta.<\/strong> 2026-yil may holatiga IT Park rezidenti bo\u2018lgan GameDev kompaniyalari soni.<br><strong>28 \u2014 $200 mln.<\/strong> O\u2018zbekiston videoo\u2018yin eksporti 2026-yilda shu ko\u2018rsatkichga yetgani ma\u2019lum qilingan.<br>Eng qiziq raqam esa o\u2018sish sur\u2019atida: gamedev eksporti uch yil ichida <strong>21 baravar<\/strong> oshgan.<br>Bu O\u2018zbekistonning raqamli eksporti faqat outsourcing bilan cheklanib qolmayotganini ko\u2018rsatadi.<br><strong>29 \u2014 102 ta.<\/strong> O\u2018zbekiston IT kompaniyalari xizmat eksport qilayotgan mamlakatlar soni.<br><strong>30 \u2014 1 095 ta.<\/strong> IT Park\u2019dagi xorijiy kapital ishtirokidagi kompaniyalar soni.<br><strong>31 \u2014 3 000+.<\/strong> 2026-yilning birinchi yarmida yangi xorijiy kompaniyalar yaratishni rejalashtirgan ish o\u2018rinlari.<br><strong>32 \u2014 54%.<\/strong> IT Park eksportining 2026-yil birinchi yarmida Shimoliy Amerikaga to\u2018g\u2018ri kelgan ulushi.<br><strong>33 \u2014 16%.<\/strong> Yevropa Ittifoqi va Buyuk Britaniyaning eksportdagi ulushi.<br><strong>34 \u2014 8%.<\/strong> MENA mamlakatlarining ulushi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu raqamlar O\u2018zbekiston texnologiya bozorining geografiyasini ham o\u2018zgartirayotganini ko\u2018rsatadi. Mahalliy kompaniyalar endi faqat ichki talabga emas, AQSh, Yevropa, Yaqin Sharq va boshqa bozorlardagi mijozlarga ham ishlamoqda.<br>Va nihoyat:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>35 \u2014 35 yil.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu davr ichida O\u2018zbekiston iqtisodiyotida eng katta o\u2018zgarishlardan biri biznesning o\u2018ziga bo\u2018lgan qarashning o\u2018zgarishi bo\u2018ldi.<br>Bugun tadbirkorlik \u2014 faqat savdo yoki ishlab chiqarish emas. U fintech, IT, GameDev, e-commerce, outsourcing, AI va startup\u2019larni ham qamrab olmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Keyingi 35 yil nimani hal qiladi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbekistonning keyingi bosqichi kompaniyalar sonini shunchaki ko\u2018paytirishdan ko\u2018ra, global miqyosda raqobat qila oladigan kompaniyalar yaratish bilan bog\u2018liq bo\u2018ladi.<br>Buning uchun kapital bozori, venchur investitsiyalar, malakali kadrlar va texnologik mahsulotlar muhim rol o\u2018ynaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>35 yil \u2014 bu faqat vaqt emas. Bu O\u2018zbekiston iqtisodiyoti, biznesi va texnologiyalarida yuz bergan katta o\u2018zgarishlar davri.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oldinda esa yangi bosqich \u2014 mahalliy kompaniyalarni global bozorlarga olib chiqish, innovatsiyalarni rivojlantirish va yangi avlod bizneslarini yaratish turibdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pivot.uz jamoasi barchani O\u2018zbekiston Respublikasi Mustaqilligining 35 yilligi bilan samimiy tabriklaydi!<\/strong><br>Yurtimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi va O\u2018zbekistonning yangi yutuqlari bardavom bo\u2018lsin!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1991-yilda O\u2018zbekiston mustaqillikka erishganida mamlakat iqtisodiyoti bugungi ko\u2018rinishdan ancha farq qilardi. Xususiy biznes hali endigina shakllanayotgan, internet ommalashmagan, raqamli to\u2018lovlar mavjud bo\u2018lmagan, startup va venture capital esa mahalliy biznes lug\u2018atida deyarli uchramas edi. 35 yil o\u2018tib, manzara o\u2018zgardi: xususiy kompaniyalar iqtisodiyotning muhim qismini tashkil etmoqda, O\u2018zbekiston IT-xizmatlarini dunyoning o\u2018nlab mamlakatlariga eksport qilmoqda, startup\u2019lar xorijiy investitsiya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13063,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-13065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13065"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13066,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13065\/revisions\/13066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13065"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=13065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}