{"id":13503,"date":"2026-09-29T09:59:49","date_gmt":"2026-09-29T04:59:49","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=13503"},"modified":"2026-09-29T10:03:36","modified_gmt":"2026-09-29T05:03:36","slug":"chet-eldan-venchur-pulini-olib-kirish-va-chiqarish-soliq-va-valyuta-nazoratidagi-asosiy-tosiqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/chet-eldan-venchur-pulini-olib-kirish-va-chiqarish-soliq-va-valyuta-nazoratidagi-asosiy-tosiqlar\/","title":{"rendered":"Chet eldan venchur pulini olib kirish va chiqarish: soliq va valyuta nazoratidagi asosiy to\u2018siqlar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbekistondagi startap xorijiy venchur fondidan investitsiya oldi. Mablag\u2018 mamlakatga kiradi. Investor bir necha yildan keyin ulushini sotib, kapitalini olib chiqmoqchi bo\u2018ladi. Bu ikki jarayon uchun O\u2018zbekistonda bir xil valyuta tartibi ishlamaydi: xorijiy kapitalning mamlakatga kirishi va rezident kapitalining chetga chiqishi turli qoidalarga bo\u2018ysunadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2026-yilda bu tizimda AQSh bo\u2018yicha alohida yengillik paydo bo\u2018ldi. Shu bilan birga, sentyabrdan kuchga kirgan yangi kapital harakati qoidalari boshqa davlatlarga investitsiya qilish uchun ham aniq limitlarni belgiladi.<br>AQShga investitsiya uchun alohida tartib<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2025-yil 11-noyabrda Prezidentning <strong>PF-210-son \u201cAmerika-O\u2018zbekiston ishbilarmonlik va investitsiya kengashini tashkil etish to\u2018g\u2018risida\u201dgi Farmoni<\/strong> qabul qilindi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Farmonning 8-bandida 2026-yil 1-yanvardan boshlab rezidentlarning AQShdagi xorijiy korxonalar ustav fondini shakllantirish yoki kapitalda ishtirok etish uchun mablag\u2018 o\u2018tkazishi, shuningdek AQShdagi filiallarini aylanma mablag\u2018 bilan ta\u2019minlashi <strong>rezidentlarning bank hisobvaraqlaridagi mavjud valyuta mablag\u2018lari doirasida cheklovlarsiz<\/strong> amalga oshirilishi belgilandi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shu farmondan keyin Markaziy bank 2025-yil 11-dekabrda <strong>33\/1-son qaror<\/strong>ni qabul qildi. Qaror 2026-yil 1-yanvardan kuchga kirib, kapital harakati bo\u2018yicha amaldagi nizomga AQShga tegishli alohida bandni qo\u2018shdi. Unda AQShdagi kompaniyaning ustav fondini shakllantirish yoki unda ulush olish, shuningdek AQShdagi filialni aylanma mablag\u2018 bilan ta\u2019minlash uchun O\u2018zbekiston banklaridagi rezident hisobvaraqlaridan pul o\u2018tkazishga ruxsat berildi.<br>Demak, AQSh uchun rejim boshqa davlatlarnikidan farq qiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Boshqa davlatlarga investitsiya qilishda limit bor 2026-yil 17-sentabrdan kuchga kirgan Markaziy bankning <strong>2026-yil 2-iyundagi 15\/1-son qarori<\/strong>, Adliya vazirligida <strong>2536-3-son<\/strong> bilan ro\u2018yxatdan o\u2018tgan hujjat, kapital harakati operatsiyalarining amaldagi tartibini yangiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yangi tartibga ko\u2018ra, ustav kapitalida davlat ulushi bo\u2018lmagan O\u2018zbekiston korxonalari bir kalendar yilida <strong>$200 minggacha<\/strong> mablag\u2018ni xorijdagi korxonalarning ustav kapitalini shakllantirish yoki ulushli ishtirok etish uchun yo\u2018naltirishi mumkin.<br>Davlat ulushi mavjud korxonalar uchun bu limit <strong>$100 ming<\/strong>.<br>Jismoniy shaxslar uchun esa xorijdagi korxonalarga investitsiya qilish bo\u2018yicha yillik limit <strong>$10 ming<\/strong> etib belgilangan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan tashqari, korxonalarning xorijdagi o\u2018z filial va vakolatxonalarini aylanma mablag\u2018 bilan ta\u2019minlash uchun alohida limitlar mavjud: davlat ulushi bo\u2018lmagan korxonalar uchun yiliga <strong>$100 ming<\/strong>, davlat ulushi mavjud korxonalar uchun <strong>$50 ming<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Limitdan yuqori yoki nizomda alohida ko\u2018rsatilmagan kapital harakati operatsiyalari Prezident yoki Vazirlar Mahkamasi qarori asosida amalga oshiriladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shu bilan birga, xorijdan jalb qilingan aktivlarni norezidentlarga qaytarish bilan bog\u2018liq operatsiyalar ushbu talabdan mustasno qilingan.<br>Nega AQSh alohida?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2025-yil dekabridagi qaror aynan AQShdagi kompaniyalarga kapital kiritishni umumiy limitlardan tashqari alohida tartibga qo\u2018ydi. 2026-yil sentyabrida yangilangan nizom ham AQShga oid ushbu bandni saqlab qoldi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amaldagi tizim uch xil holatni ajratadi:<br><strong>AQSh:<\/strong> rezident hisobidagi valyuta mablag\u2018lari doirasida AQShdagi kompaniyaga kapital kiritish va AQShdagi filialni aylanma mablag\u2018 bilan ta\u2019minlash bo\u2018yicha alohida, cheklovsiz rejim mavjud.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Boshqa davlatlar:<\/strong> xususiy korxonalar uchun yiliga $200 minggacha investitsiya qilish mumkin; undan yuqori summalar bo\u2018yicha Prezident yoki Vazirlar Mahkamasi qarori talab qilinadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tovar va xizmatlar:<\/strong> ular kapital harakati emas, balki joriy xalqaro operatsiyalar doirasiga kiradi. Qonunchilikda tashqi savdo va xizmatlar uchun to\u2018lovlar joriy xalqaro operatsiyalar sifatida ko\u2018rsatilgan.<br>Shu sababli O\u2018zbekiston kompaniyasi xorijdagi hamkorga mahsulot yoki xizmat uchun pul to\u2018lashi bilan xorijiy kompaniyaga kapital kiritishi bir xil operatsiya hisoblanmaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bank bu operatsiyani qanday qayd etadi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2026-yil 17-sentabrdan kuchga kirgan 15\/1-son qaror kapital harakati operatsiyalarining hisobini ham o\u2018zgartirdi. Banklar bunday operatsiyalarni Markaziy bankning <strong>FERUz \u2014 \u201cValyuta operatsiyalari hisobini yuritish\u201d axborot tizimi<\/strong> orqali hisobga oladi. Kapital harakati operatsiyasi bank tomonidan tizimga kiritilgandan keyin ro\u2018yxatdan o\u2018tgan hisoblanadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rezident kapital harakati operatsiyasini amalga oshirish uchun bankka tegishli shartnoma, kelishuv, bitim yoki boshqa asoslovchi hujjatlarni taqdim etadi. Ayrim hollarda xorijiy tildagi hujjatlarning tarjimasi, apostili yoki notarial tasdig\u2018i ham talab qilinadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yangi tartibda xorijga investitsiya qilgan rezidentlar uchun hisobot talabi ham mavjud. Ular har chorakda xorijdagi investitsiya faoliyati haqida xizmat ko\u2018rsatuvchi bankka ma\u2019lumot taqdim etadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Xorijiy investor O\u2018zbekistondan pulni olib chiqsa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu holat rezidentning xorijga investitsiya kiritishidan farq qiladi.<br>O\u2018zbekistonning valyuta qoidalarida norezidentning to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri investitsiyalari va ulardan olingan daromadlarni repatriatsiya qilish uchun valyutani sotib olish va sotish <strong>cheklovlarsiz<\/strong> amalga oshirilishi belgilangan. 2026-yil 30-martdagi Markaziy bankning 10\/9-son qarori bilan ushbu qoidalar yangilangan va tegishli norma amaldagi 3281-son nizomda saqlanib qolgan.<br>Bu yerda ikki jarayonni aralashtirmaslik kerak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbekiston rezidenti xorijiy kompaniyaga kapital chiqarayotganida yuqoridagi kapital harakati qoidalari qo\u2018llanadi. Xorijiy investor O\u2018zbekistondagi investitsiyasi va undan olgan daromadini qaytarayotganida esa norezidentning investitsiyasi va repatriatsiyasiga tegishli qoidalar ishlaydi.<br>Soliq tomoni<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Investor O\u2018zbekistondagi kompaniyadan pul olganda to\u2018lovning shakli ham ahamiyatga ega.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dividend, kompaniyaga avval kiritilgan kapitalni qaytarish va ulushni boshqa investorga sotish bir xil operatsiya emas. Ularning soliq oqibatlari ham farq qiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Norezidentga dividend to\u2018langanda O\u2018zbekistonning ichki qoidalarida withholding tax stavkasi <strong>10%<\/strong>. Agar investor rezidenti bo\u2018lgan davlat bilan O\u2018zbekiston o\u2018rtasida ikki tomonlama soliq shartnomasi mavjud bo\u2018lsa, shartnomadagi stavka qo\u2018llanishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shu sababli venture bitimining qiymatini faqat investitsiya summasi bilan hisoblash yetarli emas. Kapitalning qanday kiritilishi, investorning qanday ulush olishi, dividend to\u2018lanishi yoki ulush sotilishi va exit vaqtida mablag\u2018 qanday repatriatsiya qilinishi ham bitimning moliyaviy modeliga kiradi. Venchur investitsiyasi uchun amaldagi manzara 2026-yil sentyabr holatida O\u2018zbekistondan xorijga kapital chiqarish bo\u2018yicha yagona qoida yo\u2018q.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AQShga investitsiya kiritish uchun 2026-yil 1-yanvardan alohida va cheklovsiz rejim joriy etilgan. Boshqa davlatlarga investitsiya qilish esa umumiy kapital harakati tartibiga bo\u2018ysunadi: xususiy korxonalar uchun yiliga $200 minggacha, davlat ulushi mavjud korxonalar uchun $100 minggacha, jismoniy shaxslar uchun $10 minggacha bo\u2018lgan investitsiyalar nizom doirasida amalga oshiriladi. Yuqoriroq summalar Prezident yoki Vazirlar Mahkamasi qarorini talab qiladi. Mahsulot va xizmatlar uchun to\u2018lovlar esa alohida \u2014 joriy xalqaro operatsiyalar rejimida amalga oshiriladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018zbekistondagi startap xorijiy venchur fondidan investitsiya oldi. Mablag\u2018 mamlakatga kiradi. Investor bir necha yildan keyin ulushini sotib, kapitalini olib chiqmoqchi bo\u2018ladi. Bu ikki jarayon uchun O\u2018zbekistonda bir xil valyuta tartibi ishlamaydi: xorijiy kapitalning mamlakatga kirishi va rezident kapitalining chetga chiqishi turli qoidalarga bo\u2018ysunadi. 2026-yilda bu tizimda AQSh bo\u2018yicha alohida yengillik paydo bo\u2018ldi. Shu bilan birga, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13501,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[387],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-13503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqolalar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13503"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13514,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13503\/revisions\/13514"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13503"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=13503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}