{"id":13641,"date":"2026-10-02T13:00:00","date_gmt":"2026-10-02T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=13641"},"modified":"2026-10-02T10:29:41","modified_gmt":"2026-10-02T05:29:41","slug":"dushanbeda-markaziy-osiyo-uchun-yangi-raqamli-savdo-modeli-muhokama-qilindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/dushanbeda-markaziy-osiyo-uchun-yangi-raqamli-savdo-modeli-muhokama-qilindi\/","title":{"rendered":"Dushanbeda Markaziy Osiyo uchun yangi raqamli savdo modeli muhokama qilindi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tojikiston Markaziy Osiyoda transchegaraviy savdoni raqamlashtirish uchun <strong>\u201cYagona raqamli iz\u201d (Single Digital Trade Footprint)<\/strong> konsepsiyasini taklif qildi. Uning asosiy tamoyili: <strong>1 buyurtma \u2192 1 elektron hisob-faktura \u2192 1 raqamli iz<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konsepsiya 28-sentabr kuni Dushanbeda o\u2018tkazilgan <strong>Central Asian Digital Trade Forum<\/strong>da muhokama qilindi. Tadbirda davlat idoralari, xalqaro tashkilotlar, banklar, biznes vakillari, texnologik kompaniyalar, marketplace va logistika operatorlari qatnashdi. Muhokamalarning asosiy yo\u2018nalishlaridan biri qog\u2018oz hujjatlarni raqamli ma\u2019lumot almashinuvi bilan almashtirish va turli davlatlardagi tizimlarni o\u2018zaro bog\u2018lash bo\u2018ldi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taklif qilinayotgan modelda savdo operatsiyasi haqidagi ma\u2019lumotlar <strong>bir marta kiritilib<\/strong>, keyinchalik soliq va bojxona organlari, banklar, transport kompaniyalari hamda logistika tizimlari tomonidan qayta ishlatilishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Masalan, kompaniya buyurtma yaratgach, uning ma\u2019lumotlari elektron hisob-fakturaga o\u2018tadi. Keyinchalik ayni ma\u2019lumotlar to\u2018lov, bojxona rasmiylashtiruvi va transport hujjatlarida ham qo\u2018llanadi. Natijada kompaniya bir xil ma\u2019lumotlarni turli tizimlarga qayta-qayta kiritishiga ehtiyoj kamayadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tojikiston Prezidenti administratsiyasining iqtisodiy masalalar bo\u2018yicha maslahatchisi Farhod Habibzoda raqamli infratuzilma, onlayn xizmatlar va milliy tizimlarni integratsiya qilishni raqamli savdoni rivojlantirishning asosiy yo\u2018nalishlari sifatida qayd etdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jahon savdo tashkilotining raqamli savdo va ilg\u2018or texnologiyalar bo\u2018yicha rahbari Emmanuelle Ganne xalqaro savdo operatsiyasiga o\u2018rtacha <strong>36 ta hujjat va 240 ta nusxa<\/strong> to\u2018g\u2018ri kelishini ta\u2019kidladi. Shu sababli hujjatlarni elektron shaklga o\u2018tkazishning o\u2018zi yetarli emas \u2014 turli tizimlar o\u2018rtasida ma\u2019lumot almashinuvi ham yo\u2018lga qo\u2018yilishi kerak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Forumda keltirilgan BMT ma\u2019lumotlariga ko\u2018ra, Markaziy Osiyo davlatlari qog\u2018ozsiz savdo bo\u2018yicha choralarining qariyb <strong>70 foizini<\/strong> joriy qilgan. Murakkabroq transchegaraviy choralar bo\u2018yicha esa bu ko\u2018rsatkich taxminan <strong>55 foiz<\/strong>ni tashkil etadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keyingi bosqich sifatida elektron hisob-fakturalarni soliq va bojxona tizimlari bilan integratsiya qilish, <strong>e-CMR va boshqa elektron transport hujjatlarini<\/strong> joriy etish, raqamli to\u2018lovlarni rivojlantirish, marketplace\u2019larni API orqali bog\u2018lash hamda raqamli logistika koridorlarini yaratish taklif qilindi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cYagona raqamli iz\u201d konsepsiyasi Tojikiston ichidagi savdo jarayonlarini raqamlashtirish bilangina cheklanmaydi. Uning muhim yo\u2018nalishlaridan biri \u2014 <strong>Markaziy Osiyo davlatlarining raqamli savdo tizimlarini o\u2018zaro moslashtirish<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buning uchun elektron hisob-fakturalar, transport hujjatlari, sertifikatlar, ruxsatnomalar, bojxona va to\u2018lov ma\u2019lumotlari turli mamlakatlardagi tizimlar o\u2018rtasida ishlay olishi kerak. Shunda tovar chegaradan o\u2018tayotganda bir xil ma\u2019lumotlarni qayta kiritish va bir xil hujjatlarni qayta tayyorlashga ehtiyoj kamayadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tojikiston bu yo\u2018nalishni 2025\u20132029-yillarga mo\u2018ljallangan elektron savdoni rivojlantirish dasturi orqali ham qo\u2018llab-quvvatlamoqda. Dastur elektron savdoni kengaytirish, savdo xarajatlarini kamaytirish va savdo jarayonlarini soddalashtirishni nazarda tutadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dushanbedagi muhokamalar Markaziy Osiyoda raqamli savdoning keyingi bosqichi alohida platformalar yaratishdan ko\u2018ra, <strong>mavjud tizimlarni bir-biri bilan bog\u2018lashga<\/strong> ko\u2018proq e\u2019tibor qaratishini ko\u2018rsatmoqda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tojikiston Markaziy Osiyoda transchegaraviy savdoni raqamlashtirish uchun \u201cYagona raqamli iz\u201d (Single Digital Trade Footprint) konsepsiyasini taklif qildi. Uning asosiy tamoyili: 1 buyurtma \u2192 1 elektron hisob-faktura \u2192 1 raqamli iz. Konsepsiya 28-sentabr kuni Dushanbeda o\u2018tkazilgan Central Asian Digital Trade Forumda muhokama qilindi. Tadbirda davlat idoralari, xalqaro tashkilotlar, banklar, biznes vakillari, texnologik kompaniyalar, marketplace va logistika [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13638,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[797,798],"jnews-series":[],"class_list":["post-13641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar","tag-centraasia","tag-tax"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13641"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13642,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13641\/revisions\/13642"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13641"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=13641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}