{"id":6345,"date":"2025-04-30T05:05:23","date_gmt":"2025-04-30T05:05:23","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=6345"},"modified":"2025-04-30T05:05:25","modified_gmt":"2025-04-30T05:05:25","slug":"suniy-intellekt-agentlari-yashirincha-xakerlikni-organmoqda-biz-bunga-tayyormizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/suniy-intellekt-agentlari-yashirincha-xakerlikni-organmoqda-biz-bunga-tayyormizmi\/","title":{"rendered":"Sun\u2019iy intellekt agentlari yashirincha xakerlikni o\u2018rganmoqda \u2014 biz bunga tayyormizmi?"},"content":{"rendered":"\n

AI endi faqat emailga javob berish yoki kod yozishda yordam beradigan vosita emas. Sun\u2019iy intellektning yangi avlodi \u2014 \u201cagentlar\u201d oddiy avtomatlashtirishdan ancha yuqori darajadagi imkoniyatlarga ega bo\u2018lib bormoqda. Ular rejalashtirish, moslashish va real dunyoda amaliy harakatlarni bajara oladi. Masalan, uchrashuvlarni belgilash, xarid qilish yoki qurilmalarni boshqarish kabi. Biroq, bu imkoniyatlarning qorong\u2018i tomoni ham paydo bo\u2018lyapti: agentlar xakerlikni ham o\u2018rganmoqda.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u2018pchilik kiberjinoyatchilar hali ham inson boshqaruvidagi hujumlarga yoki oddiy botlarga tayanayotgan bir paytda, mutaxassislar AI asosidagi kiberhujumlar biz kutganimizdan ancha tezroq haqiqatga aylanishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.<\/p>\n\n\n\n

Botlardan aqlliroq, odamlardan arzonroq<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

An\u2019anaviy kiberhujumlar odatda bir xil vazifani takrorlaydigan skriptlar yoki oddiy botlarga tayanadi, ammo ular vaziyatga moslasha olmaydi. AI agentlari esa holatni o\u2018qiy oladi, strategiyasini o\u2018zgartiradi va hatto aniqlanishdan qochishi mumkin. Eng muhimi \u2014 inson xakerlaridan farqli o\u2018laroq, ular charchamaydi va maosh talab qilmaydi.<\/p>\n\n\n\n

Kiberxavfsizlik kompaniyasi Malwarebytes mutaxassisi Mark Stockley<\/strong> buni shunday izohlaydi: \u201cBiz kiberhujumlarning ko\u2018p qismini agentlar amalga oshiradigan kelajak sari boryapmiz. Savol: bu qachon ro\u2018y beradi?\u201d<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

Tadqiqot laboratoriyalaridan real tahdidlargacha<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Hozircha AI agentlari tomonidan amalga oshirilgan keng ko\u2018lamli kiberjinoyatlar kuzatilmagan. Biroq tadqiqot laboratoriyalari bu holat ro\u2018y berishi mumkinligini allaqachon isbotlagan. Masalan, Anthropic <\/strong>kompaniyasi tadqiqotchilari Claude til modelining maxfiy ma\u2019lumotlarni olishga qaratilgan kiberhujumni muvaffaqiyatli taqlid qilganini kuzatishgan.<\/p>\n\n\n\n

Ushbu tahdidlardan oldinroq harakat qilish uchun Palisade Research <\/strong>kabi tashkilotlar AI\u2019ning real sharoitda qanday harakat qilishi mumkinligini sinovdan o\u2018tkazmoqda. Ularning loyihasi \u2014 LLM Agent Honeypot<\/strong> hukumat va harbiy bazalar ko\u2018rinishida o\u2018zini tutadigan yolg\u2018on serverlardan foydalanadi. Bu tuzoqlar sun\u2019iy intellekt agentlarini o\u2018ziga jalb qilish va ularni aniqlash uchun mo\u2018ljallangan. Xuddi haqiqiy xakerlar kabi.<\/p>\n\n\n\n

2024-yil oxirida ishga tushirilganidan beri bu honeypot tizimi 11 milliondan ortiq kirish urinishini <\/strong>qayd etgan, asosan botlar va qiziqqon foydalanuvchilar tomonidan. Shunga qaramay, ular orasida sakkizta ehtimoliy AI agenti<\/strong> aniqlangan va ulardan ikki nafari: biri Hongkongdan, biri Singapurdan<\/strong> haqiqiy sun\u2019iy intellekt agenti sifatida tasdiqlangan.<\/p>\n\n\n\n

Kiberjinoyatchilarning yangi avlodi<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Aniqlangan sun\u2019iy intellekt agentlari oddiygina parol taxmin qilmayotgan edi. Ularga aniq ko\u2018rsatmalar berilgan, masalan: \u201cinternetdan biror qiziqarli narsani buzib kir,\u201d va ular mustaqil ravishda internetga yuborilgan.<\/p>\n\n\n\n

Xakerlar uchun AI agentlarining jozibadorligi juda oddiy: masshtab<\/strong>. Masalan, ransomware (garov dasturlari)<\/strong> hujumlari hozirda ko\u2018p vaqt va tajriba talab qiladi. Ammo AI agenti internetni skanerlab, zaif nuqtalarni aniqlab, butun jarayonni avtomatlashtirishi mumkin. Agar bitta hujum muvaffaqiyatli bo\u2018lsa, agent uni yuzlab yoki minglab marta takrorlashi mumkin.<\/p>\n\n\n\n

Boshqacha aytganda: xakerlik arzon, tez va anchayin xavfliroq<\/strong> bo\u2018lib qolishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n

AI xakerini qanday aniqlash mumkin<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Oddiy botlar moslasha olmaydi, lekin agentlar bunga qodir. Shuning uchun Palisade\u2019ning honeypot tizimi AI agentlarini aniqlash uchun aqlli usullardan foydalanadi.<\/p>\n\n\n\n

Ulardan biri prompt injection<\/strong> deb ataladi. Bu usulda tizim tashrif buyuruvchidan \u201ccat8193\u201d kabi buyruqqa javob berishni so\u2018raydi. Agar bu buyruq 1.5 soniyadan kamroq vaqt<\/strong> ichida bajarilsa, ekranning ortida inson emas, AI agenti turgan bo\u2018lishi ehtimoli juda yuqori.<\/p>\n\n\n\n

Aynan shu usul yordamida haqiqiy AI agentlari aniqlab berilgan.<\/p>\n\n\n\n

Keyin nima bo\u2018ladi?<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

AI agentlari keng ko\u2018lamli kiber qurollarga aylanishi aynan qachon sodir bo\u2018lishini hech kim aniq bilmaydi. Ammo Trend Micro kompaniyasidan mutaxassis Vinchenzo Chanchaglini<\/strong> bu jarayon ogohlantirishsiz, kutilmaganda yuz berishi mumkinligini aytadi: \u201cBu go\u2018yo Yovvoyi G\u2018arb kabi. Bu qanchalik tez rivojlanishini hech kim bilmaydi.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ba\u2019zi xavfsizlik mutaxassislari hujumga qarshi AI bilan kurashishmoqda. Ya\u2019ni hujumchi agentlarni aniqlash va to\u2018sish uchun himoyaviy AI agentlari<\/strong>dan foydalanishmoqda. G\u2018oya oddiy: agar sizning agentingiz tizimdagi zaiflikni topa olmasa, yovuz niyatli agent ham uni topa olmaydi.<\/p>\n\n\n\n

Illinoys universitetidan olim Daniel Kang<\/strong> esa boshqacha yo\u2018l tutmoqda. Uning jamoasi AI agentlarining real xavfsizlik zaifliklaridan qanday foydalanishini o\u2018lchash uchun maxsus benchmark testi<\/strong> yaratdi.<\/p>\n\n\n\n

Hech qanday mashg\u2018ulot (training) olmasdan, agentlar zaifliklarning taxminan 13<\/strong> foizini muvaffaqiyatli ekspluatatsiya qildi. Ular qisqacha tavsifga ega bo\u2018lganida esa bu ko\u2018rsatkich 25<\/strong> foizga oshdi. Bu oddiy botlarga nisbatan hayratlanarli darajadagi natijadir.<\/p>\n\n\n\n

Xulosa<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

AI agentlari endi shunchaki nazariy vositalar emas \u2014 ular allaqachon mavjud va bizning raqamli himoyamizni sinovdan o\u2018tkazmoqda.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u2018pchilik buni faqat o\u2018sha kun kelganida sezadi \u2014 biror kasalxona, bank yoki aeroport tizimi to\u2018satdan ishlamay qolsa va bunga sabab yerto\u2018lada o\u2018tirgan xaker emas, balki o\u2018z vazifasini jimjit bajarayotgan mustaqil bir kod bo\u2018lsa.<\/p>\n\n\n\n

Kangning ogohlantirishi buni aniq ifodalaydi:
 \u201cOdamlar bu tahdidni boshi devorga urilmaguncha anglab yetishmaydi.\u201d<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tayyorladi: Navro\u2018zaxon Bo\u2018riyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

AI endi faqat emailga javob berish yoki kod yozishda yordam beradigan vosita emas. Sun\u2019iy intellektning yangi avlodi \u2014 \u201cagentlar\u201d oddiy avtomatlashtirishdan ancha yuqori darajadagi imkoniyatlarga ega bo\u2018lib bormoqda. Ular rejalashtirish, moslashish va real dunyoda amaliy harakatlarni bajara oladi. Masalan, uchrashuvlarni belgilash, xarid qilish yoki qurilmalarni boshqarish kabi. Biroq, bu imkoniyatlarning qorong\u2018i tomoni ham paydo bo\u2018lyapti: […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6346,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-6345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai-uz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6345"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6348,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6345\/revisions\/6348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6345"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=6345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}