{"id":6915,"date":"2025-05-24T04:09:06","date_gmt":"2025-05-24T04:09:06","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=6915"},"modified":"2025-05-24T04:09:07","modified_gmt":"2025-05-24T04:09:07","slug":"kelajak-kasblari-qaysi-sohalar-porlaydi-qaysilari-sonadi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/kelajak-kasblari-qaysi-sohalar-porlaydi-qaysilari-sonadi\/","title":{"rendered":"Kelajak kasblari: qaysi sohalar porlaydi, qaysilari so\u2018nadi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mehnat dunyosi tub o\u2018zgarishlar yoqasida turibdi. 2030-yilga kelib, mavjud ish o\u2018rinlarining qariyb chorak qismi avtomatlashtirish, yangi ish o\u2018rinlarining yaratilishi yoki butunlay yo\u2018qolishi orqali o\u2018zgaradi. Texnologik innovatsiyalar, demografik siljishlar va ekologik muammolar, global megatendensiyalar tezlashar ekan, kompaniyalar ham, xodimlar ham bizning avlodimiz uchun eng katta mehnat bozoridagi o\u2018zgarishga tayyorlanmoqda.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Raqamlar nigohida: yangi ish o\u2018rinlari va yo\u2018qotishlar<\/strong><strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So\u2018nggi hisob-kitoblarga ko\u2018ra, 2030-yilgacha mavjud rasmiy ish o\u2018rinlarining <strong>22 foizi<\/strong>&nbsp;sezilarli darajada o\u2018zgaradi. Shundan <strong>14 foiz <\/strong>\u2013 ya\u2019ni taxminan 170 million \u2013 yangi ish joylari bo\u2018lib, 8 foiz (92million) lavozim esa butunlay yo\u2018qoladi.<strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Natijada, <strong>taxminan 78 millionta<\/strong>&nbsp;sof ish o\u2018rni qo\u2018shiladi, bu esa hozirgi mehnat kuchining 7 foiziga teng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ammo bu raqamlar faqatgina tanganing bir tomonini ko\u2018rsatadi. Eng muhim jihat \u2014 qaysi ish o\u2018rinlari ortib borayotgani va boshqalari nega yo\u2018qolayotganida.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/pivot.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/\u0420\u0438\u0441\u0443\u043d\u043e\u043a1-6-819x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6916\" srcset=\"https:\/\/pivot.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/\u0420\u0438\u0441\u0443\u043d\u043e\u043a1-6-819x1024.png 819w, https:\/\/pivot.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/\u0420\u0438\u0441\u0443\u043d\u043e\u043a1-6-240x300.png 240w, https:\/\/pivot.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/\u0420\u0438\u0441\u0443\u043d\u043e\u043a1-6-768x960.png 768w, https:\/\/pivot.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/\u0420\u0438\u0441\u0443\u043d\u043e\u043a1-6-1229x1536.png 1229w, https:\/\/pivot.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/\u0420\u0438\u0441\u0443\u043d\u043e\u043a1-6.png 1638w\" sizes=\"(max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Eng tez o\u2018sayotgan kasblar va ularni rivojlantirayotgan omillar<\/strong><strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bugungi kunda eng tez rivojlanayotgan kasblar texnologiya bilan bog\u2018liq: <strong>sun\u2019iy intellekt va mashinali o\u2018rganish mutaxassislari<\/strong>, <strong>katta ma\u2019lumotlar tahlilchilari<\/strong>, <strong>dasturiy ta\u2019minot ishlab chiquvchilar<\/strong>&nbsp;va <strong>fintex muhandislari<\/strong>&nbsp;-bularning barchasiga bo\u2018lgan ehtiyoj kun sayin ortib bormoqda. Bu sohalardagi yuksalishning sabablari \u2013 AI rivoji, raqamli infratuzilmaning kengayishi, va robototexnika hamda axborotni qayta ishlash texnologiyalaridagi yutuqlardir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Texnologiyaga parallel ravishda, yashil iqtisodiyotdagi kasblar ham jadallik bilan rivojlanmoqda. Global iqlim o\u2018zgarishlariga qarshi kurashish borasidagi harakatlar natijasida <strong>qayta tiklanuvchi energiya muhandislari<\/strong>, <strong>atrof-muhit olimlari<\/strong>&nbsp;va <strong>elektr transport vositalari bo\u2018yicha mutaxassislar<\/strong>&nbsp;kabi kasblarga ehtiyoj ortib bormoqda. Yashillikka o\u2018tish nafaqat sayyorani asrash haqida \u2014 balki butunlay yangi mehnat bozorini shakllantirish haqida.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan tashqari, iqtisodiyotning asosiy kasblari ham sezilarli o\u2018sishga ega: <strong>qishloq xo\u2018jaligi ishchilari<\/strong>, <strong>yetkazib beruvchilar<\/strong>, <strong>quruvchilar<\/strong>&nbsp;va <strong>chakana savdo xodimlari. <\/strong>Ularning kengayishiga demografik o\u2018zgarishlar, shaharsozlik rivoji, iste\u2019molchi talabining oshishi va yashash xarajatlarining ko\u2018tarilishi sabab bo\u2018lmoqda. Masalan, faqatgina qishloq xo\u2018jaligida ishchilar soni 2030-yilgacha <strong>35 millionga<\/strong>&nbsp;oshishi kutilmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keksayib borayotgan aholiga ega mamlakatlarda parvarish iqtisodiyoti jadal rivojlanmoqda. <strong>Hamshira mutaxassislari<\/strong>, <strong>shaxsiy parvarish bo\u2018yicha yordamchilar<\/strong>&nbsp;va <strong>ijtimoiy ishchilar<\/strong>&nbsp;sog\u2018liqni saqlash tizimlarining kengayishi va jamiyatlarning keksalarga g\u2018amxo\u2018rlik qilishga tayyorgarligi sababli katta o\u2018sishga erishishi kutilmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shu bilan birga, ta\u2019lim sohasidagi ish o\u2018rinlari ham ortmoqda, ayniqsa mehnat yoshidagi aholisi katta yoki tez o\u2018sayotgan mamlakatlarda. <strong>O\u2018rta, oliy va kasbiy ta\u2019limdagi o\u2018qituvchilar<\/strong>&nbsp;\u2014 eng talab yuqori bo\u2018ladigan kasblardan biri bo\u2018ladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geosiyosiy beqarorlik esa <strong>kiberxavfsizlik<\/strong>, <strong>razvedka<\/strong>&nbsp;va <strong>strategik biznes rejalashtirish<\/strong>&nbsp;kabi sohalarda ish o\u2018rinlarining yaratilishiga hissa qo\u2018shmoqda. Savdo aloqalarining parchalanib borayotgani va milliy xavfsizlik xavotirlarining ortib borishi sababli, <strong>xavfsizlik tahlilchilari<\/strong>, <strong>strategik maslahatchilar<\/strong>&nbsp;va <strong>biznes razvedkasi <\/strong>mutaxassislariga bo\u2018lgan talab ortmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan tashqari, yashash xarajatlarining ko\u2018tarilishi va samaradorlik ehtiyoji sababli <strong>ta\u2019minot zanjiri bo\u2018yicha ekspertlar<\/strong>, <strong>logistika menejerlari<\/strong>&nbsp;va <strong>optimallashtirishga ixtisoslashgan sun\u2019iy intellekt mutaxassislari<\/strong>&nbsp;ham tobora ko\u2018proq talab qilinmoqda.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Xavf ostidagi kasblar: Kimlar ishsiz qolmoqda<\/strong><strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayni paytda, ba\u2019zi kasblar sezilarli xavf ostida. Avtomatlashtirishga eng qulay bo\u2018lgan sohalarda ish o\u2018rinlari qisqarib bormoqda. Jumladan: kotiblar, ma\u2019lumot kirituvchilar, kassirlar, bank operatorlari, boshqaruv assistentlari va pochta xodimlari. Sun\u2019iy intellekt va dasturiy ta\u2019minot bu vazifalarni tezkor, arzon va aniq bajara oladi. Bosmaxona ishchilari, buxgalterlar, auditorlar va hatto grafik dizaynerlar ham generativ AI sabab qisqarish yoqasida. Endilikda logotiplar va vizual materiallarni AI bir necha soniyada tayyorlay oladi. Shuningdek, huquqiy kotiblar soni ham kamaymoqda, chunki yuridik firmalar avtomatlashtirilgan hujjatlar va sun\u2019iy intellekt yordamidagi tadqiqotlarga o\u2018tmoqda. Umuman olganda, AI, robototexnika va raqamli tizimlar 2030-yilgacha 5 million ish o\u2018rnini butunlay egallashi mumkin. Aholi sonining pasayishi va iqtisodiy o\u2018sishning sekinlashuvi esa savdo, xizmat ko\u2018rsatish va menejment sohalarida talabni kamaytirmoqda \u2013 ayniqsa rivojlangan davlatlarda.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bu nimani anglatadi<\/strong><strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu o\u2018zgarishlar raqamlargagina emas \u2013 balki tanlovlar haqida. Ishchilar uchun bu yangi ko\u2018nikmalarni tez egallab, eng tez o\u2018sayotgan sohalarga moslashishni anglatadi. Kompaniyalar uchun esa bu tezkor texnologik o\u2018zgarishlar va global dinamikalarga moslasha oladigan iqtidorlarga sarmoya kiritishni anglatadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kelajakdagi mehnat bozori barcha hududlarga teng taqsimlanmaydi. Ba\u2019zi mintaqalar avtomatlashtirish ta\u2019sirini kuchliroq his qiladi, boshqalari esa aholi o\u2018sishi, yashil infratuzilma loyihalari yoki texnologiya asosidagi ish o\u2018rinlaridan foyda ko\u2018radi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lekin bir narsa aniq: 2030-yil mehnat bozorida muvaffaqiyatli harakat qilish uchun chaqqonlik, yangilikka ochiqlik va uzluksiz o\u2018rganishga sodiqlik zarurdir. Kimki bu o\u2018zgarishlarni qabul qila olsa \u2014 undan ochiladigan imkoniyatlar har qachongidan ham kengroq bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tayyorladi: Navro\u2018zaxon Bo\u2018riyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehnat dunyosi tub o\u2018zgarishlar yoqasida turibdi. 2030-yilga kelib, mavjud ish o\u2018rinlarining qariyb chorak qismi avtomatlashtirish, yangi ish o\u2018rinlarining yaratilishi yoki butunlay yo\u2018qolishi orqali o\u2018zgaradi. Texnologik innovatsiyalar, demografik siljishlar va ekologik muammolar, global megatendensiyalar tezlashar ekan, kompaniyalar ham, xodimlar ham bizning avlodimiz uchun eng katta mehnat bozoridagi o\u2018zgarishga tayyorlanmoqda. Raqamlar nigohida: yangi ish o\u2018rinlari va yo\u2018qotishlar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6918,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-6915","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hisobotlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6915"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6920,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6915\/revisions\/6920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6915"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=6915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}