Startaplar haqida gap ketganda, ko\u2018z oldimizga odatda garajda yangi ixtiro ustida ishlayotgan g\u2018ayratli yoshlar keladi. Ammo ko\u2018plab inqilobiy g\u2018oyalar ortida kutilmagan manba \u2013 yirik korporatsiyalar moliyaviy ko\u2018magi turadi.<\/p>\n\n\n\n
Korporativ venchur kapital (CVC) \u2014 bu yirik kompaniyalar tomonidan boshlang\u2018ich bosqichdagi yoki istiqbolli startaplarga yo\u2018naltirilgan sarmoya turi bo\u2018lib, faqat moliyaviy foyda emas, balki strategik ustunlikka erishish, bozor trendlarini erta aniqlash, texnologik innovatsiyalarni kuzatib borish va hamkorlik aloqalarini rivojlantirishni ko\u2018zlaydi. Bu jarayonni \u201cinnovatsiyani tashqaridan xarid qilish\u201d deb atash mumkin. Masalan, Google, Intel yoki Samsung kabi gigantlar faqat o\u2018z innovatsiyalari bilan emas, balki boshqa ilg\u2018or startaplar bilan ham faol sarmoyaviy hamkorlik qiladi.<\/p>\n\n\n\n
An\u2019anaviy venchur kapital investorlarining asosiy maqsadi \u2014 moliyaviy foyda olish. CVC esa bu borada kengroq yondashadi: moliyaviy foyda bilan birga, strategik imkoniyatlar va sinergiya yaratuvchi hamkorliklar CVC uchun muhim hisoblanadi. <\/p>\n\n\n\n
Masalan, Google Ventures (GV)<\/strong> sun\u2019iy intellekt, tabiiy fanlar va kiberxavfsizlik sohalariga sarmoya kiritib, Google\u2019ning uzoq muddatli strategik yo\u2018nalishlarini qo\u2018llab-quvvatlaydi. Intel Capital<\/strong> esa chip texnologiyalari bilan bog\u2018liq innovatsiyalarga sarmoya yo\u2018naltiradi. Salesforce Ventures<\/strong> esa keyinchalik Salesforce ekotizimiga integratsiya qilinishi mumkin bo\u2018lgan bulutli dasturiy ta\u2019minot startaplarini qo\u2018llab-quvvatlaydi.<\/p>\n\n\n\n Tez o\u2018zgarayotgan sohalarda faqat ichki ilmiy-tadqiqot ishlari (R&D) yetarli bo\u2018lmasligi mumkin. Startaplar esa odatda tez harakat qiluvchi, moslashuvchan va yangi g\u2018oyalarga ochiq bo\u2018ladi. Ular bilan hamkorlik qilib, yirik kompaniyalar innovatsiyani bevosita kuzatish imkoniyatiga ega bo\u2018ladi \u2014 buni o\u2018zlari noldan yaratishga hojat qolmaydi.<\/p>\n\n\n\n Masalan, Samsung Next <\/strong>sun\u2019iy intellekt, blokcheyn va sog\u2018liq texnologiyalari sohasidagi bir qancha startaplarni qo\u2018llab-quvvatlagan. Ko\u2018plab yo\u2018nalishlarga sarmoya kiritish orqali ular yangi trendlarni erta aniqlaydi va kelajakda muvaffaqiyatli kompaniyalarni sotib olish yoki ular bilan hamkorlik qilish imkoniyatini qo\u2018lga kiritadi.<\/p>\n\n\n\n Eski tizimli (legacy) kompaniyalar uchun bu hatto omon qolish masalasi hamdir. Telekom, avtomobilsozlik yoki energetika sohalaridagi kompaniyalar texnologiyaga asoslangan yangi startaplar tomonidan izdan chiqarilmoqda. CVC orqali ular yangiliklardan boxabar bo\u2018ladi, chaqqonlikni oshiradi va eskirish xavfiga qarshi o\u2018zini himoya qiladi.<\/p>\n\n\n\n Startaplar uchun korporativ investorlar quyidagi imkoniyatlarni taqdim etadi:<\/p>\n\n\n\n Shu bilan birga, xavf-xatarlar ham mavjud: strategik erkinlikning yo\u2018qolishi yoki bir investorning ustun ta\u2019siri startapni qiyin vaziyatga solishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n Amazon \u2014 Alexa Fund<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n 2015-yilda $100 million bilan boshlangan ushbu fond Amazon\u2019ning ovozli texnologiyalardagi o\u2018sishini rag\u2018batlantiradi. U Ecobee (aqlli termostat) va Ring (aqlli eshik qo\u2018ng\u2018irog\u2018i) kabi kompaniyalarni qo\u2018llab-quvvatladi. Bu orqali Amazon o\u2018zining aqlli uy ekotizimini kengaytirdi.<\/p>\n\n\n\n BMW i Ventures<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n BMW\u2019ning venchur bo\u2018limi butun dunyo bo\u2018ylab 50 dan ortiq startaplarga sarmoya kiritgan. Yo\u2018nalishlar orasida \u2014 akkumulyator texnologiyasi, elektromobil zaryadlash, avtonom haydash va aqlli logistika<\/em> bor. Masalan, ular EV zaryadlash tarmog\u2018i yetakchisi ChargePoint <\/strong>va ishlab chiqarish uchun sun\u2019iy intellekt platformasi Xometry\u2019ga <\/strong>sarmoya kiritgan. 2021-yilda esa ular ombor robotlari uchun vizual dasturiy ta\u2019minotini ishlab chiqayotgan Plus One Robotics\u2019ni <\/strong>qo\u2018llab-quvvatladilar \u2014 bu texnologiya BMW\u2019ning o\u2018z ta\u2019minot zanjirini avtomatlashtirishga yordam berishi mumkin. Bu sarmoyalar nafaqat moliyaviy foyda uchun, balki BMW\u2019ning harakatlanish kelajagini qayerda ko\u2018rayotganini ham ko\u2018rsatadi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Toyota Ventures (ilgari Toyota AI Ventures nomi bilan tanilgan)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Toyota o\u2018zining venchur bo\u2018limini sun\u2019iy intellekt, robototexnika va toza energiya<\/em>\u00a0kabi ilg\u2018or texnologiyalarga sarmoya kiritish uchun tashkil qilgan. Kompaniya elektr havo taksisi startapi Joby Aviation<\/strong>\u2019ni qo\u2018llab-quvvatlagan \u2014 bu Toyota\u2019ning kelajakdagi harakatlanish infratuzilmasiga bo\u2018lgan qiziqishini ko\u2018rsatadi. Yana bir investitsiya \u2014 Nuro<\/strong>, mustaqil yetkazib berish robotlarini ishlab chiqaruvchi kompaniya bo\u2018lib, bu texnologiyani Toyota o\u2018z logistikasi yoki «so\u2018nggi kilometr» yetkazib berish strategiyasiga integratsiya qilishi mumkin. Bundan tashqari, Toyota Ventures Spero Therapeutics<\/strong>\u00a0\u2014 antibakterial qarshilikka qarshi kurashuvchi biotexnologik firmaga ham sarmoya kiritgan. Bu esa Toyota\u2019ning sog\u2018liqni saqlash texnologiyalari va chidamlilikka bo\u2018lgan keng qamrovli qiziqishini ko\u2018rsatadi.<\/p>\n\n\n\n Intel Capital<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Dunyo bo\u2018yicha eng faol CVC\u2019lardan biri bo\u2018lgan Intel Capital<\/strong> 1990-yillardan beri 1,500 dan ortiq startapni moliyalashtirgan. U dastlab Red Hat, VMware va MongoDB<\/strong> kabi kompaniyalarga sarmoya kiritgan. So\u2018nggi yillarda esa sun\u2019iy intellekt, kvant hisoblash va \u201cedge computing\u201d qurilmalarga<\/em> e\u2019tibor qaratmoqda. Diqqatga sazovor holatlardan biri \u2014 marketing uchun generativ AI platformasi bo\u2018lgan Jasper AI<\/strong>\u2019ga bergan sarmoyasi. Bu turdagi kelishuvlar ko\u2018pincha strategik hamkorliklarni ham o\u2018z ichiga oladi \u2014 masalan, Intel qurilmalari uchun dasturiy ta\u2019minotni optimallashtirish yoki yangi korporativ yechimlarni birgalikda ishlab chiqish.<\/p>\n\n\n\n GV (ilgari Google Ventures nomi bilan tanilgan)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Texnik jihatdan u an\u2019anaviy CVC hisoblanmasa-da (GV mustaqilroq faoliyat yuritadi), baribir u Alphabet\u2019ning strategik manfaatlariga xizmat qiladi. GV dastlabki bosqichlarda Slack, Uber va Lime<\/strong>\u00a0kabi yirik startaplarga sarmoya kiritgan. Shuningdek, ishchilar samaradorligini oshiruvchi kiyiladigan ekzoskeletlar bilan shug\u2018ullanuvchi robototexnika startapi Verve Motion<\/strong>ni ham qo\u2018llab-quvvatlagan. GV\u2019ning sarmoyalari Google\u2019ga yangi trendlarni erta aniqlash va kelajakda kirib borilishi mumkin bo\u2018lgan bozorlarda ichki bilimga ega bo\u2018lish imkonini beradi.<\/p>\n\n\n\n Salesforce Ventures<\/strong><\/p>\n\n\n\n Salesforce Ventures\u2019ning vazifasi aniq: Salesforce ekotizimiga qo\u2018shila oladigan yoki uni kuchaytiradigan kompaniyalarga sarmoya kiritish. Uning portfelida Zoom, DocuSign va Stripe<\/strong>\u00a0kabi kompaniyalar bor \u2014 ularning barchasi Salesforce\u2019ning mijozlar bilan ishlash tizimi (CRM) va korporativ xizmatlarini to\u2018ldiradi. Ushbu CVC, shuningdek, kelajakdagi sotib olish imkoniyatlarini ham tayyorlaydi \u2014 masalan, Salesforce Tableau<\/strong>\u00a0kompaniyasiga avval sarmoya kiritgan, so\u2018ng uni $15,7 milliardga xarid qilgan.<\/p>\n\n\n\n Aslo unday emas. PitchBook<\/em> ma\u2019lumotlariga ko\u2018ra, 2023-yilda global CVC sarmoyalari $100 milliarddan oshdi \u2014 bu o\u2018n yil avvalgiga nisbatan o\u2018n barobar ko\u2018p. Sun\u2019iy intellekt, barqarorlik va raqamli sog\u2018liqni saqlash sohalari katta o\u2018zgarishlarga sabab bo\u2018layotgan bir vaqtda, korporativ investorlar orqaga chekinishi ehtimoldan yiroq.<\/p>\n\n\n\n Hatto hukumatlar ham bu jarayonni qo\u2018llab-quvvatlamoqda. Yevropa va Osiyoda CVC\u2019lar milliy innovatsiya strategiyalarining tobora muhim qismiga aylanmoqda \u2014 eski sanoat tarmoqlari bilan yangi texnologiyalar o\u2018rtasidagi bo\u2018shliqni to\u2018ldirishga yordam bermoqda.<\/p>\n\n\n\n Korporativ venchur kapital \u2014 bu yirik kompaniyalar uchun shunchaki eksperiment emas, balki kelajakni belgilovchi innovatsion strategiyadir. Har bir investitsiya muvaffaqiyatli bo\u2018lmasligi mumkin, ammo CVC orqali faoliyat yuritayotganlar bugun emas, balki ertangi kun uchun pozitsiyasini mustahkamlamoqda.<\/p>\n\n\n\n Tayyorladi: Navro\u2018zaxon Bo\u2018riyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Startaplar haqida gap ketganda, ko\u2018z oldimizga odatda garajda yangi ixtiro ustida ishlayotgan g\u2018ayratli yoshlar keladi. Ammo ko\u2018plab inqilobiy g\u2018oyalar ortida kutilmagan manba \u2013 yirik korporatsiyalar moliyaviy ko\u2018magi turadi. Korporativ venchur kapital (CVC) \u2014 bu yirik kompaniyalar tomonidan boshlang\u2018ich bosqichdagi yoki istiqbolli startaplarga yo\u2018naltirilgan sarmoya turi bo\u2018lib, faqat moliyaviy foyda emas, balki strategik ustunlikka erishish, bozor […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-7614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-venchur-kapitali"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7617,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7614\/revisions\/7617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7614"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=7614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Nega korporatsiyalar bunga qiziqmoqda?<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n
Startaplar CVC orqali nima yutadi?<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n
\n
CVC amaliyotdagi misollar<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n
CVC shunchaki modami?<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n
Xulosa<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n