{"id":7725,"date":"2025-06-25T02:08:53","date_gmt":"2025-06-25T02:08:53","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=7725"},"modified":"2025-06-25T02:08:58","modified_gmt":"2025-06-25T02:08:58","slug":"venchur-kapitalining-kopayishi-nima-uchun-ipolarning-sifatini-pasaytirishi-mumkin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/venchur-kapitalining-kopayishi-nima-uchun-ipolarning-sifatini-pasaytirishi-mumkin\/","title":{"rendered":"Venchur kapitalining ko\u2018payishi nima uchun IPOlarning sifatini pasaytirishi mumkin"},"content":{"rendered":"\n

Amrita Nain, Jie Ying va Jozef Arturning «Venchur kapitalining o\u2018sishi va IPO sifati» (2025) tadqiqoti asosida<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

Yaqinda o\u2018tkazilgan ilmiy tadqiqot an\u2019anaviy qarashlarni ostin-ustun qilib yubordi: venchur kapitalining (VC) ko\u2018payishi har doim ham yaxshiroq investitsiya imkoniyatlarini anglatmas ekan – ayniqsa, ommaviy bozor uchun. Amrita Nain, Jie Ying va Jozef Arturning 2025-yil iyunda e\u2019lon qilingan tadqiqotiga ko\u2018ra, venchur kapitalning o\u2018sishi IPO orqali ochiq bozorga chiqayotgan kompaniyalarning sifatini sekin-asta pasaytirmoqda.<\/p>\n\n\n\n

Tadqiqotchilar puxta moliyaviy tahlil va \u201cshift-share\u201d usulidan foydalangan holda \u2013 ya\u2019ni VC (venchur kapital) hajmining milliy darajadagi o\u2018zgarishi mahalliy bozorlarga qanday ta\u2019sir qilishini o\u2018rgangan holda \u2013 quyidagi muhim xulosalarga kelishdi: venchur kapitalining ko\u2018pligi sifatli imkoniyatlar ko\u2018payishini emas, balki eng yaxshi kompaniyalarning uzoq vaqt davomida xususiy sektorda qolishini anglatadi.<\/p>\n\n\n\n

Venchur sarmoyadorlar eng yaxshisini o\u2018zlariga olib qolishadi<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Venchur kapitali mo\u2018l bo\u2018lgan davrda sarmoyadorlar tanlovda juda talabchan bo\u2018ladilar. Mablag\u2018lar, odatda, yuqori o\u2018sish salohiyatiga ega, kuchli jamoalar va katta bozor imkoniyatlariga ega startaplarga yo\u2018naltiriladi. Bunday kompaniyalar xususiy moliyaviy baholarda jozibador bo\u2018lib, IPOga shoshilmaydi. Natijada, birjaga chiqishga qaror qilgan firmalar orasida sifat jihatidan zaifroq bo\u2018lganlari ustunlik qiladi.<\/p>\n\n\n\n

Bu sifat pastligi shunchaki nazariy emas. Tadqiqot quyidagi real oqibatlarni aniqladi:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Venchur kapital taklifi yuqori bo\u2018lgan davrda fond bozoriga chiqqan kompaniyalar IPOdan keyingi yillarda past operatsion foyda marjasini va sotuvlarning sust o\u2018sishini ko\u2018rsatdi.<\/li>\n\n\n\n
  • Ularning muvaffaqiyatsizlikka uchrash ehtimoli ham yuqoriroq edi. Bu davrlarda IPO o\u2018tkazgan firmalarning ikki yoki uch yil ichida listingdan chiqib ketish ehtimoli ko\u2018proq edi – ular sotib olingani uchun emas, balki faoliyatini davom ettira olmagani uchun.<\/li>\n\n\n\n
  • Bu IPOlarga mablag\u2018 yo\u2018naltirgan investorlar aksiyalarning yomonroq ko\u2018rsatkichlarini ko\u2018rdilar, o\u2018rtacha daromad birinchi yilda etalon ko\u2018rsatkichlardan deyarli 10 foizga orqada qoldi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    Barcha kompaniyalar bir xil ta\u2019sirlanmaydi<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

    Zarar bir tekis taqsimlanmagan. IPO sifatining pasayishi, ayniqsa, axborot nomutanosibligi yuqori bo\u2018lgan firmalarda \u2013 yuqori texnologiyalar yoki biotexnologiyalar kabi sohalardagi kompaniyalarda yoki NASDAQ ro\u2018yxatiga kiritilgan, ommaviy investorlar xususiy investorlarga qaraganda kamroq ma\u2019lumotga ega bo\u2018lgan firmalarda yaqqol ko\u2018zga tashlanmoqda. Bu sohalarda venchur sarmoyadorlar qaysi startaplar haqiqatan ham kuchli ekanligini aniqroq bilishadi va ko\u2018pincha bu g\u2018oliblarni iloji boricha uzoqroq vaqt xususiy maqomda saqlashni ma\u2019qul ko\u2018rishadi.<\/p>\n\n\n\n

    Bu nima uchun muhim<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

    Bir paytlar IPO \u2014 o\u2018sishga intilgan startaplar uchun tabiiy va muqarrar qadam edi. Ammo bugungi kunda xususiy moliyalashtirish hajmining oshishi (masalan, AQShda 2010-yildagi 32 milliard dollardan 2020-yilda 156 milliard dollarga yetgani) kompaniyalarga katta mablag\u2018larni birja ishtirokisiz ham jalb qilish imkonini berdi. Ular endi uzoqroq vaqt xususiy sektor doirasida qoladi va ommaviy bozor nazoratidan chetda rivojlanadi.<\/p>\n\n\n\n

    Bu esa chakana investorlar, ya\u2019ni oddiy fuqarolar uchun katta muammo tug\u2018diradi. Ular yirik o\u2018sishning ilk bosqichlarida ishtirok eta olmaydi, balki eng yaxshi startaplar xususiy foyda keltirib bo\u2018lganidan keyingina birjaga chiqishini kutishga majbur bo\u2018ladi.<\/p>\n\n\n\n

    Ommaviy bozorlar uchun sekin-asta ogohlantirish<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

    Ushbu tadqiqot venchur kapital sohasidagi shov-shuvli yangiliklar ko\u2018payib borayotgan bir paytda, nima uchun IPO sifati pasayayotgandek tuyulishi mumkinligini tushuntiradi. U, shuningdek, AQSH Qimmatli qog\u2018ozlar va birjalar komissiyasi (SEC) «akkreditatsiyadan o\u2018tgan investor» ta\u2019rifini kengaytirishi yoki tartibga soluvchi organlar ko\u2018proq odamlarga boshlang\u2018ich bosqichdagi kompaniyalarga kirish imkoniyatini berish uchun harakat qilayotgani kabi siyosiy munozaralarga ham oydinlik kiritadi.<\/p>\n\n\n\n

    Achchiq haqiqat shundaki: venchur kapital oqimi qanchalik ortsa, oddiy investorlar muvaffaqiyatli startaplarning real daromadlaridan shunchalik uzoqlashadi. Bu kompaniyalar sekin va jimgina rivojlanadi, xususiy qo\u2018llarda foyda beradi, yoki sotib olinadi \u2014 jamoatchilik esa ularga kech va ko\u2018pincha ikkilamchi IPOlar orqali ulasha oladi, xolos.<\/p>\n\n\n\n

    Tayyorladi: Navro\u2018zaxon Bo\u2018riyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Amrita Nain, Jie Ying va Jozef Arturning «Venchur kapitalining o\u2018sishi va IPO sifati» (2025) tadqiqoti asosida Yaqinda o\u2018tkazilgan ilmiy tadqiqot an\u2019anaviy qarashlarni ostin-ustun qilib yubordi: venchur kapitalining (VC) ko\u2018payishi har doim ham yaxshiroq investitsiya imkoniyatlarini anglatmas ekan – ayniqsa, ommaviy bozor uchun. Amrita Nain, Jie Ying va Jozef Arturning 2025-yil iyunda e\u2019lon qilingan tadqiqotiga ko\u2018ra, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7726,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-7725","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-venchur-kapitali"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7725"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7728,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7725\/revisions\/7728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7725"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=7725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}