{"id":7749,"date":"2025-06-25T02:57:49","date_gmt":"2025-06-25T02:57:49","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=7749"},"modified":"2025-06-25T02:57:55","modified_gmt":"2025-06-25T02:57:55","slug":"tasischi-dilemmasi-nima-uchun-startapni-boshlagan-odam-uni-kengaytirish-uchun-mos-kelmasligi-mumkin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/tasischi-dilemmasi-nima-uchun-startapni-boshlagan-odam-uni-kengaytirish-uchun-mos-kelmasligi-mumkin\/","title":{"rendered":"Ta\u2019sischi dilemmasi: nima uchun startapni boshlagan odam uni kengaytirish uchun mos kelmasligi mumkin?"},"content":{"rendered":"\n

Startapning ilk kunlarida g\u2018oya, ishtiyoq va tinimsiz ijro tuzilma yoki sayqallashdan ko\u2018ra muhimroqdir. Asoschilar bu betartiblikdan ilhomlanadi \u2014 qisqa vaqt ichida qarorlar qabul qilishadi, turli vazifalarni bajarishadi va doimiy ravishda chegaralarni sinovdan o\u2018tkazishadi. Biroq, biznes o\u2018sib borgani sayin, asoschiga korxonani yo\u2018lga qo\u2018yishda yordam bergan xususiyatlar kengayish vaqti kelganda to\u2018siqqa aylanishi mumkin. Noam Vasserman tomonidan \u201cTa\u2019sischi dilemmasi\u201d asarida chuqur o\u2018rganilgan bu paradoks startaplar rivojlanishidagi eng kam muhokama qilingan burilish nuqtalaridan biridir.<\/p>\n\n\n\n

Garvard biznes maktabi professori Vasserman yuzlab startaplarni o\u2018rganib, takrorlanadigan bir holatni aniqladi: nazoratni qo\u2018ldan bermagan asoschilar ko\u2018pincha biznesni ma\u2019lum bir nuqtadan tashqariga olib chiqishga qiynalishadi. Uning tadqiqotlari achinarli, biroq tez-tez uchraydigan haqiqatni oshkor qildi – kompaniyani boshlash uchun zarur bo\u2018lgan ko\u2018nikmalar har doim ham uni o\u2018sishga olib borish uchun zarur bo\u2018lgan ko\u2018nikmalar emas.<\/p>\n\n\n\n

Nazorat va boylik dilemmasi<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

\u201cAsoschi dilemmasi\u201d markazida muhim savol yotadi: siz kompaniyada nazoratni saqlab qolmoqchimisiz yoki uning moliyaviy muvaffaqiyatini ustuvor bilasizmi? Nazoratni qo\u2018ldan bermaslikni afzal ko\u2018radigan asoschilar tajribali menejerlarni yollash, mas\u2019uliyatni bo\u2018lishish yoki boshqaruv strukturasini kengaytirishga tayyor bo\u2018lmaydi. Natijada, kompaniya muayyan rivojlanish bosqichida to\u2018xtab qoladi. Aksincha, muvaffaqiyatni ustuvor deb bilgan asoschilar kerakli vaqtda o\u2018z o\u2018rnini professionallarga topshirishga tayyor bo\u2018ladi \u2014 bu esa ko\u2018pincha kompaniyani global bosqichga olib chiqadi.<\/p>\n\n\n\n

Bunga yorqin misol sifatida Twitter asoschisi Evan Uilyamsni keltirish mumkin. U kompaniyaning tez sur\u2019atda o\u2018sishini ta\u2019minlash uchun bosh direktorlikni Dik Kostologa topshirdi. Bu qaror Twitter\u2019ning global brendga aylanishida muhim rol o\u2018ynadi, ammo Uilyams uchun bu nazoratdan voz kechish demak edi. Aksincha, WeWork asoschisi Adam Neyman uzoq vaqt davomida boshqaruvni o\u2018zida saqlab turdi. Bu esa bir qator noto\u2018g\u2018ri qarorlarga va kompaniyaning obro\u2018siga jiddiy putur yetkazdi.<\/p>\n\n\n\n

Nima uchun ta\u2019sischi har doim ham yaxshi CEO emas<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Startaplarning ilk bosqichida kerakli qobiliyatlar: jasorat, ichki sezgi, tezkor qarorlar va tavakkalchilikdir. Ammo kompaniya kengaygani sari tizimli yondashuv, jarayonlar, jamoaviy boshqaruv va investorlar bilan samarali muloqotga ehtiyoj tug\u2018iladi. Tajribasiz asoschilar, odatda, quyidagi jihatlarda qiynaladilar:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Masshtablanuvchi jarayonlarni yaratish<\/li>\n\n\n\n
  • Vakolatlarni taqsimlash va jamoalarga ishonish<\/li>\n\n\n\n
  • Investorlar bilan munosabatlarni va direktorlar kengashi dinamikasini boshqarish<\/li>\n\n\n\n
  • Bozor fikr-mulohazalari asosida mahsulot g\u2018oyasini rivojlantirish<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    \u201cBajaruvchi\u201ddan \u201crahbar\u201dga o\u2018tish psixologik jihatdan murakkab bosqichdir. Ko\u2018plab asoschilar uchun vazifani topshirish \u2013 o\u2018z shaxsiyligini yo\u2018qotgandek tuyuladi. Ammo aslida bu qaror, agar u kompaniya manfaatidan kelib chiqib qabul qilinsa, eng oqilona qadam bo\u2018lishi mumkin.  <\/p>\n\n\n\n

    Ta\u2019sischi ishtiyoqini professional boshqaruv bilan muvozanatlash<\/strong><\/strong><\/h5>\n\n\n\n

    Yaxshi xabar shuki, chetga chiqish butunlay ketish degani emas. Ko\u2018plab muvaffaqiyatli startaplar aralash model asosida qurilgan: ta\u2019sischi asosiy strategik yoki mahsulot yo\u2018nalishidagi vazifasini saqlab qoladi, tajribali rahbar esa kundalik faoliyatni boshqaradi. Masalan, \u201cGoogle\u201dda Larri Peyj bosh direktor lavozimiga Erik Shmidtni taklif qilgani yoki Mark Sukerberg bosh direktor lavozimida qolib, o\u2018zini tajribali rahbarlar bilan o\u2018rab olgani va shu jarayonda o\u2018z rolini rivojlantirib borgani kabi.<\/p>\n\n\n\n

    Bu muammoning universal yechimi yo\u2018q, biroq uni vaqtida tan olish kompaniyani noto\u2018g\u2018ri boshqaruvdan saqlab qolishi mumkin. Ta\u2019sischilar o\u2018zlariga shunday savol berishlari lozim: kompaniya uchun eng yaxshisi nima? Uning gullab-yashnashini ta\u2019minlash uchun o\u2018zimni o\u2018zgartirishga yoki chetga chiqishga tayyormanmi?<\/p>\n\n\n\n

    Tayyorladi: Navro\u2018zaxon Bo\u2018riyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Startapning ilk kunlarida g\u2018oya, ishtiyoq va tinimsiz ijro tuzilma yoki sayqallashdan ko\u2018ra muhimroqdir. Asoschilar bu betartiblikdan ilhomlanadi \u2014 qisqa vaqt ichida qarorlar qabul qilishadi, turli vazifalarni bajarishadi va doimiy ravishda chegaralarni sinovdan o\u2018tkazishadi. Biroq, biznes o\u2018sib borgani sayin, asoschiga korxonani yo\u2018lga qo\u2018yishda yordam bergan xususiyatlar kengayish vaqti kelganda to\u2018siqqa aylanishi mumkin. Noam Vasserman tomonidan \u201cTa\u2019sischi […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7750,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[116],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-7749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-startaplar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7752,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7749\/revisions\/7752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7749"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=7749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}