Ba\u2019zan eng buyuk ixtirolar odamlar kutilmagan muammolarga duch kelganda va ularni zudlik bilan hal qilishga urinayotganda paydo bo\u2018ladi. Boshqa hollarda esa, insoniyat orzulari va yuksak maqsadlari ixtiro ilhomiga aylanadi. T\u0435d Hoff va uning Intel\u2019dagi jamoasi tomonidan mikroprotsessor yaratilgan voq\u0435a aynan ushbu ikki holatning mukammal uyg\u2018unligidir.<\/p>\n\n\n\n
Stanford universitetining yosh o\u2018qituvchisi bo\u2018lgan T\u0435d Hoff 1969-yilda Intel kompaniyasida chip dizayni bo\u2018yicha ish boshlagan o\u2018n ikkinchi xodim bo\u2018ldi. U tez orada bir narsani tushundi: har bir vazifaga alohida chip ishlab chiqish samarasiz va iqtisodiy jihatdan foydasiz edi.<\/p>\n\n\n\n
Yaponiya kompaniyasi \u2014 Busicom yangi, zamonaviy ish stoli kalkulyatori yaratish niyatida Intel\u2019ga 12 ta maxsus chip dizaynini taklif etdi. Bu chiplar ekran, hisob-kitob, xotira va boshqa funksiyalarni bajarishi kerak edi. Intel rozilik berdi, narx kelishildi, va loyiha T\u0435d Hoff nazoratiga topshirildi. Ammo tez orada muammo yuzaga keldi: chiplar soni va ularning murakkabligi Intel imkoniyatlaridan oshib ketdi. Bundan tashqari, Jack Kilby tomonidan ishlab chiqilgan cho\u2018ntak kalkulyatorlarining ommalashuvi narxni pasaytirishga majbur qildi.<\/p>\n\n\n\n
Shu nuqtada, T\u0435d Hoff barcha vazifalarni bajaruvchi yagona umumiy maqsadli chip yaratishni taklif qildi. Bu chip dasturlash imkoniga ega bo\u2018lib, turli ilovalarda qo\u2018llanilishi mumkin edi \u2014 ya\u2019ni, bu chindan ham chipdagi kompyuter edi. Robert Noyce unga bu g\u2018oyani sinab ko\u2018rishni buyurdi.<\/p>\n\n\n\n
Ammo bunday radikal o\u2018zgarish uchun ichki qarshiliklar bo\u2018lishi tabiiy edi. Intel rahbarlaridan biri Andy Grove kompaniyaning asosiy yo\u2018nalishlarini himoya qilish tarafdori edi va bunday eksperimentlarga ehtiyotkorlik bilan yondashardi. Noyce uning e\u2019tirozlarini murosali yo\u2018l bilan yengishga muvaffaq bo\u2018ldi.<\/p>\n\n\n\n
1969-yil sentyabr oyiga kelib, Hoff va hamkasbi Stan Mazor dastur asosida ishlaydigan, 12 chip o\u2018rniga 9 tasini almashtira oladigan yagona chip arxitekturasini ishlab chiqdi. Bu yangi chip Busicom rahbariyatiga taklif qilindi. Intel kompaniyasi chipning boshqa ilovalarda ham ishlatilishi uchun litsenziya huquqini o\u2018zida saqlab qolish sharti bilan Busicom\u2019ga arzon narx taklif etdi. Bu shartnoma keyinchalik butun dunyo elektronikasiga ta\u2019sir ko\u2018rsatgan burilish nuqtasiga aylandi.<\/p>\n\n\n\n
1971-yil noyabrda Intel rasmiy ravishda birinchi mikroprotsessor \u2014 Intel 4004\u2019ni e\u2019lon qildi. Reklama shiorlari shunday yangradi: \u201cChipdagi dasturlanuvchi mikrokompyuter!\u201d Mahsulot narxi $200 etib belgilandi va minglab buyurtmalar oqimi boshlandi.<\/p>\n\n\n\n
Robert Noyce 1972-yilda o\u2018z oilasi oldida mikroprotsessor platini boshiga qo\u2018yib: \u201cBu dunyoni o\u2018zgartiradi. Sizlarning har biringizning uyida kompyuter bo\u2018ladi. Siz istagan ma\u2019lumotga ega bo\u2018lasiz!\u201d degan edi. U ozgina mubolag\u2018a qilayotgan bo\u2018lsa-da, uning so\u2018zlari haqiqatga aylandi.<\/p>\n\n\n\n
Mikroprotsessorlar bugun aqlli svetoforlar, avtomobil tormoz tizimlari, maishiy texnika, liftlar, tibbiy asboblar va boshqa minglab qurilmalarda qo\u2018llaniladi. Eng muhimi, ular shaxsiy kompyuterlar inqilobining asosiga aylandi. Moore qonuniga ko\u2018ra, texnologik quvvat har ikki yilda ikki barobar oshishi tufayli, mikroprotsessor sanoati shaxsiy kompyuterlar bilan simbiotik o\u2018sishni boshladi.<\/p>\n\n\n\n
Intel o\u2018zining eng ilg\u2018or chiplarini ishlab chiqarish bilan birga, Kaliforniyadagi Santa-Klara vodiysida texnologik va venchur madaniyatni ham shakllantirdi. Bu hudud keyinchalik Silikon vodiysi deb nom oldi. Bu nomni ilk bor jurnalist Don Hoefler o\u2018zining «Electronic News» nashrida 1971-yilda tilga olgan.<\/p>\n\n\n\n
Tayyorladi: Ismailova Laylo<\/p>\n\n\n\n
\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ba\u2019zan eng buyuk ixtirolar odamlar kutilmagan muammolarga duch kelganda va ularni zudlik bilan hal qilishga urinayotganda paydo bo\u2018ladi. Boshqa hollarda esa, insoniyat orzulari va yuksak maqsadlari ixtiro ilhomiga aylanadi. T\u0435d Hoff va uning Intel\u2019dagi jamoasi tomonidan mikroprotsessor yaratilgan voq\u0435a aynan ushbu ikki holatning mukammal uyg\u2018unligidir. Intel’dagi dastlabki qadamlar Stanford universitetining yosh o\u2018qituvchisi bo\u2018lgan T\u0435d Hoff […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7908,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[116],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-7902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-startaplar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7902"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7906,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7902\/revisions\/7906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7902"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=7902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}