{"id":8321,"date":"2025-08-06T03:54:33","date_gmt":"2025-08-06T03:54:33","guid":{"rendered":"https:\/\/pivot.uz\/?p=8321"},"modified":"2025-08-07T05:27:34","modified_gmt":"2025-08-07T05:27:34","slug":"openai-besh-yildan-song-ilk-bor-ochiq-suniy-intellekt-modellarini-chiqardi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/openai-besh-yildan-song-ilk-bor-ochiq-suniy-intellekt-modellarini-chiqardi\/","title":{"rendered":"OpenAI so\u2018nggi besh yil ichida ilk bor parametrlari ochiq til modellari \u2014 gpt-oss-120b va gpt-oss-20b\u2019ni taqdim etdi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2025-yil 5-avgust kuni OpenAI so\u2018nggi besh yil ichida ilk bor parametrlari ochiq til modellari \u2014 gpt-oss-120b va gpt-oss-20b\u2019ni taqdim etdi. Bu modellar an\u2019anaviy ma\u2019nodagi to\u2018liq ochiq manbali (open-source) bo\u2018lmasa-da, ular <strong>Apache 2.0 litsenziyasi<\/strong> ostida e\u2019lon qilingan. Bu esa foydalanuvchilarga <strong>o\u2018qitilgan model parametrlari<\/strong>ni yuklab olish, ularni lokal qurilmalarda ishga tushirish, nozik sozlash (fine-tuning) yoki boshqa maqsadlarda erkin foydalanish imkonini beradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>OpenAI bosh direktori Sam Altman<\/strong> ushbu reliz haqida X (ilgari Twitter) platformasida quyidagicha yozdi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cgpt-oss tayyor! Biz o4-mini darajasida ishlaydigan ochiq model yaratdik \u2014 u yuqori darajadagi noutbukda ishga tushadi (ajablanarli!), hatto kichikroq versiyasi smartfonda ham ishlay oladi. Jamoamizdan juda faxrlanaman \u2014 bu texnologiya uchun katta yutuq.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Model xususiyatlari<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ushbu reliz tarkibida ikkita model mavjud: <strong>gpt-oss-120b<\/strong> va <strong>gpt-oss-20b<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>gpt-oss-120b<\/strong> \u2014 OpenAI\u2019ning <strong>o4-mini<\/strong> modeli darajasidagi unumdorlikka ega bo\u2018lib, uni bir dona yuqori darajadagi NVIDIA grafik protsessorida ishlatish mumkin.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>gpt-oss-20b<\/strong> esa <strong>o3-mini<\/strong> bilan teng kuchga ega bo\u2018lib, 16 GB operativ xotiraga ega zamonaviy noutbuklar yoki kuchli smartfonlarda ham ishlashi mumkin.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ikkala model ham <strong>Apache 2.0<\/strong> litsenziyasi asosida chiqarilgan bo\u2018lib, bu ularni tijorat maqsadida ishlatish va tarqatishga to\u2018liq ruxsat beradi. Modellar <strong>Hugging Face<\/strong> kabi platformalarda yoki <strong>AWS Bedrock<\/strong>, <strong>SageMaker<\/strong>, <strong>Azure<\/strong>, va <strong>Databricks<\/strong> kabi bulutli xizmatlarda mavjud.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Xavfsizlik va sinov jarayoni<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OpenAI ushbu modellarni chiqarishdan oldin ikki marta muddatni kechiktirib, keng ko\u2018lamli xavfsizlik sinovlarini o\u2018tkazdi. Kompaniya <strong>adversarial sinovlar<\/strong> (xavfli ssenariylar asosida sinash) orqali bu modellarni zararli maqsadlarda qayta moslashtirish imkoniyatlarini o\u2018rgandi. Mustaqil ekspertlar tomonidan baholangan natijalar modellar xavfli sohalar \u2014 masalan, biologik qurollar yoki kiberxavfsizlik \u2014 bo\u2018yicha xavf tug\u2018dirmasligini ko\u2018rsatdi.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Nima uchun bu muhim?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ushbu yangilik OpenAI siyosatidagi muhim burilishni anglatadi. Avvalgi API orqali cheklangan foydalanish yondashuvidan farqli ravishda, bu safar kompaniya modellarni ochiqroq shaklda taqdim etmoqda. Bu OpenAI\u2019ni <strong>Meta (LLaMA)<\/strong>, <strong>DeepSeek-R1<\/strong>, <strong>Alibaba (Qwen)<\/strong> va <strong>Mistral<\/strong> kabi ochiq model yetakchilari qatoriga qo\u2018shmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ochiq vaznli modelni ochiq litsenziya ostida taklif etish<\/strong> orqali OpenAI kichik jamoalar va yangi startaplarga katta xarajatlarsiz ilg\u2018or AI ilovalarini yaratish imkonini bermoqda.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Texnik tafsilotlar<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>gpt-oss-120b<\/strong> modelida tahminan <strong>117\u2013120 milliard parametr<\/strong> mavjud. Ammo u <strong>mixture-of-experts<\/strong> (mutaxassislar aralashmasi) arxitekturasida tuzilganligi bois, har bir token (so\u2018z) uchun atigi 5 milliard parametr faol bo\u2018ladi. Bu esa resurslardan samarali foydalanish imkonini beradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>gpt-oss-20b<\/strong> modelining esa <strong>16 GB operativ xotira<\/strong> talab qilishi uni noutbuklar va ba\u2019zi mobil qurilmalar uchun mos qiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinovlarda <strong>gpt-oss-120b<\/strong> modeli <strong>o4-mini<\/strong> darajasida yoki undan yuqori ishlagan, <strong>gpt-oss-20b<\/strong> esa <strong>o3-mini<\/strong> darajasiga yaqin natijalar ko\u2018rsatgan. Ikkala model ham mantiqiy fikrlash va vositalardan foydalanish bo\u2018yicha kuchli natijalar bergan, biroq eng ilg\u2018or yopiq tizimlarga qaraganda faktik xatolar (hallusination) biroz ko\u2018proq.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Taqqoslov jadvali<\/h6>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>Model<\/th><th>Parametrlar soni<\/th><th>Teng kuchli yopiq model<\/th><th>Mahalliy ishga tushadi<\/th><th>Ideal foydalanish holati<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>gpt-oss-120b<\/td><td>~120 milliard<\/td><td>o4-mini<\/td><td>yuqori darajadagi GPU\u2019da<\/td><td>Ilg\u2018or tahlil, murakkab AI tizimlari<\/td><\/tr><tr><td>gpt-oss-20b<\/td><td>~20 milliard<\/td><td>o3-mini<\/td><td>noutbuk yoki telefonda<\/td><td>Yengil AI vazifalari, mobil ilovalar uchun mos<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Yakuniy xulosa<\/h6>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OpenAI ushbu reliz orqali <strong>Apache 2.0<\/strong> litsenziyasi ostida tayyor modellarni taqdim etish orqali ochiqlik va imkoniyatlarga ochiqlik tarafdori ekanini namoyon qildi. Garchi modelni o\u2018qitish kodi va ma\u2019lumotlar ommaviy bo\u2018lmasa-da, modelning og\u2018irliklarini taqdim etish kompaniya tarixidagi muhim burilish bo\u2018lib, ilgari faqat API orqali foydalanish imkoniyati mavjud bo\u2018lgan strategiyadan uzoqlashishni anglatadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mustaqil dasturchilar va innovatsion startaplar uchun bu \u2014 yuqori darajadagi AI ilovalarini kamroq infrastrukturaviy xarajatlar bilan yaratish yo\u2018lida katta imkoniyat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025-yil 5-avgust kuni OpenAI so\u2018nggi besh yil ichida ilk bor parametrlari ochiq til modellari \u2014 gpt-oss-120b va gpt-oss-20b\u2019ni taqdim etdi. Bu modellar an\u2019anaviy ma\u2019nodagi to\u2018liq ochiq manbali (open-source) bo\u2018lmasa-da, ular Apache 2.0 litsenziyasi ostida e\u2019lon qilingan. Bu esa foydalanuvchilarga o\u2018qitilgan model parametrlarini yuklab olish, ularni lokal qurilmalarda ishga tushirish, nozik sozlash (fine-tuning) yoki boshqa maqsadlarda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8322,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_bookmark_settings":[],"jnews_paywall_metabox":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_podcast_option":[],"jnews_podcast_series":[],"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[],"jnews-series":[],"class_list":["post-8321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai-uz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8321"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8327,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8321\/revisions\/8327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8321"},{"taxonomy":"jnews-series","embeddable":true,"href":"https:\/\/pivot.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/jnews-series?post=8321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}