17-oktabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Davlat kengashi bosh vaziri Li Qiang boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi. Uchrashuvda ikki davlat o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirish, investitsiyalarni jalb qilish va transport infratuzilmasini rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
O‘zbekiston Prezidentining rasmiy ma’lumotiga ko‘ra, ikki mamlakat o‘rtasida qat’iy kelishuvlar bilan mustahkamlangan loyihalar portfeli qariyb 60 mlrd dollarga yetgan. Hozirda O‘zbekistonda Xitoy kapitali ishtirokida 6 mingdan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda.
Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temiryo‘li
Uchrashuvning asosiy mavzularidan biri Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temiryo‘li loyihasi bo‘ldi. Li Qiang Xitoy ushbu strategik loyihani yuqori sifatda amalga oshirishga tayyorligini bildirdi. Shuningdek, Xitoy kompaniyalarining O‘zbekistondagi investitsiya faoliyatini kengaytirish muhimligi ta’kidlandi.
Temiryo‘l Xitoyni Qirg‘iziston orqali O‘zbekiston bilan bog‘laydi. Loyiha ishga tushirilgach, mintaqada yuk tashish imkoniyatlarini kengaytirishi, savdo aloqalarini rivojlantirishi va mavjud transport yo‘nalishlariga muqobil yo‘l yaratishi kutilmoqda.
O‘zbekiston Prezidentining matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, temiryo‘l qurilishi jadal davom etmoqda. Biroq uchrashuv haqidagi xabarda loyihaning umumiy qiymati va foydalanishga topshirilish sanasi ko‘rsatilmagan.
Tomonlar iqtisodiyotning bir qator yo‘nalishlarida hamkorlikni rivojlantirishni muhokama qildi. Ular orasida:
- Energetika va yashil iqtisodiyot — energiya sohasidagi hamkorlikni kengaytirish;
- Sanoat va ishlab chiqarish — kimyo, avtomobilsozlik, metallurgiya va uskunalar ishlab chiqarish;
- Raqamli texnologiyalar — sun’iy intellekt, robototexnika va innovatsiyalar;
- Qishloq xo‘jaligi va geologiya — ishlab chiqarish va tabiiy resurslardan foydalanish;
- Transport va infratuzilma — mintaqaviy transport aloqalarini mustahkamlash.
Shuningdek, moliya, turizm, ta’lim va madaniyat sohalaridagi aloqalarni rivojlantirish masalalari ham ko‘rib chiqildi. O‘zbekiston va Xitoy shaharlari o‘rtasidagi aviaqatnovlar sonini oshirish imkoniyatlari ham muhokama qilindi.
Qariyb 60 mlrd dollarlik ko‘rsatkich ikki davlat o‘rtasidagi loyihalar portfelining umumiy qiymatini anglatadi. Bu mablag‘ning barchasi O‘zbekiston iqtisodiyotiga allaqachon kiritilgan investitsiya degani emas.
Rasmiy xabarda loyihalar portfelining umumiy qiymati keltirilgan, biroq uning qancha qismi amalda moliyalashtirilgani yoki yakunlangani haqida batafsil ma’lumot berilmagan. Shu sababli, ushbu ko‘rsatkichni amalga oshirilgan investitsiyalar hajmi bilan tenglashtirmaslik kerak.
Loyihalarning iqtisodiyotga real ta’siri ularning qanchasi amaliy bosqichga o‘tishi, yangi ishlab chiqarish quvvatlari yaratilishi va savdo hajmining oshishiga bog‘liq bo‘ladi.
Xitoy bilan hamkorlikning kengayishi O‘zbekiston uchun sanoat, logistika va texnologiyalar sohalarida yangi imkoniyatlar yaratishi mumkin. Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temiryo‘li esa mintaqaviy savdo va transport aloqalarini rivojlantirishda muhim o‘rin tutishi kutilayotgan loyihalardan biridir.
