Shvetsiya hukumati idorasi – Regeringskansliet 2026-yil 26-oktabrdan boshlab xodimlarning xizmat kompyuterlarida ChatGPT va Claude sun’iy intellekt xizmatlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirishni cheklaydi. Bu haqda Shvetsiyaning Sveriges Radio jamoat radiostansiyasi xabar berdi.
Qaror xodimlar faqat idora tomonidan tasdiqlangan AI vositalaridan foydalanishini ta’minlashga qaratilgan. Ular uchun Microsoft Copilot asosiy muqobil vositalardan biri bo‘lib qoladi.
Nima sababdan cheklov joriy etilmoqda?
Regeringskansliet’ning raqamlashtirish bo‘yicha direktori Mikael Wettercrantz idoraning ichki tarmog‘ida shartnomasiz AI xizmatlaridan foydalanish axborot xavfsizligiga ta’sir qilishi mumkinligini bildirgan.
Asosiy xavotirlardan biri — xodimlar maxfiy yoki xizmatga oid ma’lumotlarni tashqi AI xizmatlariga kiritishi mumkinligidir. Tashkilot bilan tegishli shartnomalar bo‘lmagan holatlarda ma’lumotlarni qayta ishlash, saqlash va himoya qilish shartlarini nazorat qilish murakkablashishi mumkin.
Sveriges Radio xabariga ko‘ra, Shvetsiya Transport boshqarmasining ichki auditi ham xodimlar turli ochiq AI xizmatlaridan foydalanishida xavflarni aniqlagan. Muammolar kiritilgan ma’lumotlarning sezgirligi va AI yaratgan javoblardan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lgan.
ChatGPT va Claude o‘rniga qaysi vositalar ishlatiladi?
Hukumat idorasi xodimlari tasdiqlangan vositalardan, jumladan Microsoft Copilot’dan foydalanishga yo‘naltiriladi. Idora Copilot xavfsizligini ham qayta ko‘rib chiqib, tegishli choralarni kuchaytirganini bildirgan, biroq ularning tafsilotlarini oshkor qilmagan.
Shu bilan birga, ChatGPT va Claude’dan foydalanish barcha xodimlar uchun butunlay tugamaydi. Ayrim xodimlar ushbu modellarga hukumat idorasining o‘zi ishlab chiqqan maxsus AI platformasi orqali kirish imkoniyatini saqlab qoladi.
Shvetsiyaning Soliq agentligi (Skatteverket) va Davlat muassasalari agentligi (SiS) ham ayrim AI xizmatlariga kirishni cheklagan. Kronofogden — qarzlarni undirish va ijro ishlari bilan shug‘ullanuvchi idorada esa bu masala ko‘rib chiqilmoqda.
Bu qaror nimani anglatadi?
Shvetsiya tajribasi davlat tashkilotlari uchun AI’dan foydalanishda texnologiyaning imkoniyatlari bilan bir qatorda, ma’lumotlar xavfsizligi va foydalanish qoidalari ham muhimligini ko‘rsatadi.
AI xizmatlarini taqiqlash yoki cheklash texnologiyadan butunlay voz kechish degani emas. Tashkilotlar xodimlar qaysi platformalardan, qanday shartlarda va qanday ma’lumotlar bilan foydalanishini belgilashga intilmoqda.
Bu yondashuv boshqa tashkilotlar uchun ham dolzarb: AI vositalaridan samarali foydalanish bilan birga, maxfiy ma’lumotlarni himoya qilish va xizmatlardan foydalanish bo‘yicha aniq ichki qoidalarni joriy etish zarur.
