Sun’iy intellekt dasturlashni har qachongidan ham tezlashtirmoqda. Biroq aynan shu texnologiya murakkab kiberhujumlarni amalga oshirish uchun zarur bo’lgan to’siqlarni ham kamaytirmoqda.
Yaponiyada yuz bergan so‘nggi voqea bunga yorqin misol bo‘ldi. Yaponiya politsiyasi 15 yoshli maktab o‘quvchisini Bandai Channel anime striming platformasiga uyushtirilgan kiberhujumda gumon qilib hibsga oldi. Tergov ma’lumotlariga ko’ra, u tizimdagi zaiflikni aniqlagan va ChatGPT yordamida ommaviy tarzda obunalarni bekor qiluvchi dastur yaratgan. Natijada 46 812 ta foydalanuvchi obunasi bekor qilingan, hodisa esa 1,37 million foydalanuvchi akkaunti ma’lumotlari sizib chiqqan bo‘lishi mumkinligi haqidagi xavotirlarga sabab bo‘lgan.
Hodisa 2025-yil noyabr oyida sodir bo‘lgan. Tergovga ko‘ra, o‘quvchi avval Bandai Channel tarmoq trafikini tahlil qilib, tizimdagi xavfsizlik zaifligini aniqlagan. Shundan so‘ng u ChatGPT yordamida minglab akkauntlarning obunasini avtomatik bekor qiladigan dastur kodini yaratgan.
Bir necha soat ichida o‘n minglab foydalanuvchilarning obunasi bekor qilinib, platforma faoliyatiga jiddiy zarar yetkazilgan. Qo‘lga tushmaslik uchun o‘quvchi kompaniya tomonidan bloklangach, IP manzilini qariyb 30 marta o‘zgartirgani aytilmoqda. Oxir-oqibat raqamli ekspertiza va texnik izlar orqali uning shaxsi aniqlanib, hibsga olingan.
Kiberhujum oqibatida Bandai Channel xizmatning bir qismini vaqtincha to‘xtatishga majbur bo‘ldi. Keyinchalik kompaniya 1,366 million nafargacha foydalanuvchining, jumladan elektron pochta manzillari kabi shaxsiy ma’lumotlari sizib chiqqan bo‘lishi mumkinligini ma’lum qildi. Platforma keyinchalik faoliyatini tiklagan bo‘lsa-da, ushbu hodisa bitta zaiflik AI yordamida avtomatlashtirilganda qanchalik katta zarar keltirishi mumkinligini ko‘rsatdi.
Mazkur voqea sun’iy intellektning kiberxavfsizlikdagi o‘rni haqidagi bahslarni yana kuchaytirdi. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, o‘quvchi dasturlashni boshlang‘ich maktab davridan mustaqil o‘rganib kelgan va tizimdagi zaiflikni ham o‘zi topgan. ChatGPT esa hujumni mustaqil rejalashtirmagan yoki amalga oshirmagan. U faqat kod yozishni tezlashtiruvchi yordamchi vosita sifatida ishlatilgan..
Generativ AI bugungi kunda dasturchilar unumdorligini keskin oshirmoqda. Shu bilan birga, u murakkab dasturlash imkoniyatlarini ancha keng auditoriyaga, jumladan zararli maqsadlarni ko‘zlagan shaxslarga ham taqdim etmoqda.
Bandai Channel bilan bog‘liq hodisa kiberxavfsizlik yangi bosqichga o‘tayotganini ko‘rsatadi. Endilikda kompaniyalar nafaqat tajribali xakerlardan, balki AI imkoniyatlaridan foydalanayotgan yangi avlod hujumchilaridan ham himoyalanishi kerak.
Sun’iy intellekt rivojlanishda davom etar ekan, kiberxavfsizlikdagi asosiy ustunlik ko‘proq kod yozishda emas, balki zaifliklarni ular ekspluatatsiya qilinishidan oldin aniqlash va bartaraf etishda bo‘ladi.
Manba: DigiTech
