AQSh Ichki xavfsizlik vazirligi (DHS) federal fuqarolik idoralarining axborot texnologiyalari tizimlaridan Xitoyning DeepSeek kompaniyasiga tegishli mahsulotlarni olib tashlash va ularni davlat xaridlari orqali sotib olishni taqiqlash haqida qaror chiqardi. Cheklov DeepSeek texnologiyalaridan foydalangan holda ishlab chiqilgan ayrim uchinchi tomon mahsulotlari va xizmatlariga ham taalluqli.
2026-yil 20-oktabrda AQShning Federal Register rasmiy nashrida e’lon qilingan hujjatga ko‘ra, qaror DeepSeek va unga aloqador tashkilotlar ishlab chiqargan IT mahsulotlari hamda xizmatlarini federal fuqarolik idoralari xaridlaridan chiqarishni nazarda tutadi. Shuningdek, ushbu mahsulotlarni idoralarning axborot texnologiyalari tizimlaridan olib tashlash talab etiladi.
Qaror nima sababdan qabul qilindi?
AQSh hukumatining bu qarori davlat axborot tizimlari va ta’minot zanjiri xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan. Rasmiy hujjatda qaror 2018-yildagi Federal xaridlar ta’minot zanjiri xavfsizligi to‘g‘risidagi qonun hamda tegishli me’yoriy qoidalarga muvofiq qabul qilingani ko‘rsatilgan.
DeepSeek kabi sun’iy intellekt vositalari matnlarni tahlil qilish, hujjatlar bilan ishlash va dasturlash kabi vazifalarda qo‘llanilishi mumkin. Biroq davlat idoralarida bunday texnologiyalardan foydalanish ma’lumotlarning qayerda qayta ishlanishi, ularga kimlar kirish imkoniga ega ekani va maxfiy axborot qanday himoyalanishi kabi masalalarni ham keltirib chiqaradi.
DHS qarori xavfsizlik nuqtayi nazaridan ushbu mahsulotlardan foydalanishni cheklashga qaratilgan. Maxfiy ma’lumotlarning Xitoyga uzatilishi mumkinligi haqidagi xavotirlar yangilikning asosiy kontekstini tashkil etadi.
Taqiq kimlarga tegishli?
Cheklov AQSh federal fuqarolik idoralarining axborot texnologiyalari tizimlari va davlat xaridlariga qaratilgan. U DeepSeek mahsulotlarining barchasini AQSh bo‘ylab barcha foydalanuvchilar uchun taqiqlashni anglatmaydi.
Rasmiy hujjatda quyidagi mahsulot va xizmatlar qamrab olingan:
- DeepSeek kompaniyasi ishlab chiqqan IT mahsulotlari va xizmatlari;
- tegishli qoidalarga muvofiq aniqlanadigan, kompaniyaga aloqador tashkilotlarning mahsulotlari;
- DeepSeek texnologiyalari asosida yaratilgan uchinchi tomon IT mahsulotlari va xizmatlari.
Demak, cheklov faqat DeepSeek nomi ostida taqdim etiladigan vositalar bilan cheklanmaydi. DeepSeek texnologiyasidan foydalanib ishlab chiqilgan boshqa mahsulotlar ham uning doirasiga tushishi mumkin.
Bu qaror nimani anglatadi?
Sun’iy intellekt vositalarining davlat idoralarida qo‘llanilishi samaradorlik bilan birga axborot xavfsizligi masalalarini ham kun tartibiga olib chiqmoqda. Davlat tashkilotlari uchun xizmatlarning texnik imkoniyatlaridan tashqari, ma’lumotlarni saqlash, qayta ishlash va himoya qilish shartlari ham muhim hisoblanadi.
