Bir necha yil avval Markaziy Osiyo global startap xaritasida deyarli ko‘rinmas edi. Mintaqa ko‘proq xomashyo eksporti, migratsiya yoki geosiyosiy muhokamalar bilan tilga olinardi. Bugun esa vaziyat o‘zgarmoqda.
StartupBlink tomonidan e’lon qilingan Global Startup Ecosystem Index 2026 hisobotiga ko‘ra, Markaziy Osiyo dunyodagi eng tez o‘sayotgan startap mintaqasiga aylandi. So‘nggi bir yil ichida mintaqaning startap ekotizimi 81 foizga o‘sgan bo‘lib, bu dunyodagi barcha submintaqalar orasidagi eng yuqori ko‘rsatkich hisoblanadi.
Bu o‘sishning asosiy drayverlari sifatida O‘zbekiston va Qozog‘iston qayd etilgan. Ayniqsa, O‘zbekiston natijalari xalqaro ekspertlar e’tiborini tortdi.
O‘zbekiston — “Country of the Year 2026”
StartupBlink O‘zbekistonni «Country of the Year 2026» deb e’lon qildi. Bu unvon mamlakatning startap ekotizimi rivojlanish sur’atlari bo‘yicha dunyodagi eng katta yutuqqa erishgan davlat sifatida beriladi.
2026-yilda O‘zbekiston global reytingda 19 pog‘onaga ko‘tarilib, 79-o‘rinni egalladi. Mamlakatning startap ekotizimi bir yil ichida 227 foizdan ortiq o‘sgan bo‘lib, bu hisobotdagi eng yuqori natija sifatida qayd etilgan. Agar 2023-yilda O‘zbekiston 111-o‘rinda bo‘lganini hisobga olsak, mamlakat uch yil ichida 32 pog‘onaga ko‘tarilgan.
Toshkent mintaqaning yangi innovatsion markaziga aylanmoqda.
Hisobotda alohida ta’kidlanishicha, Toshkent bugun Markaziy Osiyoning eng faol innovatsion markazlaridan biriga aylanmoqda. Poytaxt bir yil ichida global startap shaharlari reytingida 121 pog‘onaga ko‘tarilib, dunyoning eng yaxshi startap shaharlari orasida 229-o‘ringa chiqdi.
Bundan tashqari, Samarqand va Farg‘ona ham ilk bor dunyoning Top-1000 startap shaharlari ro‘yxatiga kirdi.
Bugungi kunda O‘zbekiston Markaziy Osiyoda startap hamjamiyati faolligi, korporativ hamkorliklar, investitsiyalar va ekotizim ko‘rinuvchanligi bo‘yicha yetakchi o‘rinlarni egallamoqda.
Bu natijalar ortida nima turibdi?
So‘nggi yillarda mamlakatda texnologik tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qator tashabbuslar amalga oshirildi. Jumladan, IT Park faoliyatining kengayishi, startaplar uchun soliq imtiyozlari, xalqaro investorlarni jalb qilish va venchur bozorini rivojlantirishga qaratilgan dasturlar ekotizimning tez sur’atlarda shakllanishiga xizmat qildi.
2026-yilda qabul qilingan yangi dasturlar esa startaplarni maktab bosqichidan boshlab qo‘llab-quvvatlashni maqsad qilgan. Hukumat 2030-yilgacha mamlakatdagi startaplar sonini 5 mingtaga yetkazish va $2 milliardgacha venchur investitsiya jalb qilishni rejalashtirmoqda.
Endi asosiy savol: keyingi qadam nima?
Reytingdagi tez o‘sish muhim signal. Ammo global tajriba shuni ko‘rsatadiki, startap ekotizimining haqiqiy kuchi reytinglarda emas, balki dunyo bozoriga chiqa oladigan kompaniyalarda namoyon bo‘ladi.
Bugun O‘zbekiston startap ekotizimi shakllanish bosqichidan o‘sish bosqichiga o‘tmoqda. Endi asosiy vazifa — ko‘proq xalqaro investorlarni jalb qilish, global bozorlar uchun mahsulot yaratadigan startaplarni ko‘paytirish va muvaffaqiyatli exit hamda unicorn hikoyalarini yaratishdan iborat.
Markaziy Osiyo dunyoning eng tez o‘sayotgan startap mintaqasiga aylangan bir paytda, O‘zbekiston ushbu transformatsiyaning markazida turibdi. Endi savol mintaqa o‘sadimi yoki yo‘qmi emas, balki bu o‘sishni «Global texnologik muvaffaqiyatlarga aylantira olishda».
