Reklama bozoridagi keskin kurash
Sobiq Twitter, hozirgi X, reklama bozorida yirik brendlar bilan yuridik jangini davom ettirmoqda. Kompaniya o‘zining monopoliyaga oid daʼvosiga Lego, Nestlé, Pinterest, Shell va boshqa reklama gigantlarini qo‘shdi. X bosh direktori Linda Yakkarino bu holatni “tizimli noqonuniy boykot” deb atadi.
Boykot qanday boshlangan edi?
X ilk bor 2024-yil avgust oyida Butunjahon reklamachilar federatsiyasi (WFA) va uning brend xavfsizligi tashabbusi GARMga qarshi sudga murojaat qilgan edi. Kompaniya ularni reklama beruvchilarni Twitterni boykot qilishga undaganlikda aybladi.
Oradan ko‘p o‘tmay, WFA GARM faoliyatini to‘xtatdi va bu boradagi ayblovlarni “noto‘g‘ri talqin” deb atadi. Shunga qaramay, federatsiya sud jarayonida o‘zini himoya qilishga tayyorligini bildirdi.
Yirik reklama beruvchilar nima uchun nishonga olingan?
X o‘z daʼvosida shuni taʼkidladi: WFA va GARM Twitterni o‘z brend xavfsizligi standartlariga moslashga majbur qilish uchun reklama beruvchilarni boykotga chorlagan. Natijada, 2022-yil noyabr va dekabr oylarida kamida 18 ta reklama beruvchi Twitterda reklama joylashtirishni to‘xtatgan, boshqalari esa reklamaga ajratiladigan xarajatlarni sezilarli darajada kamaytirgan.
X kichik va o‘rta biznesdan daromad topishga majbur
Boykot tufayli Xning reklama bozoridagi holati yomonlashgan. Katta brendlar ketgani uchun kompaniya daromadining asosiy qismini hozir kichik va o‘rta biznes reklama beruvchilari ta’minlamoqda. Reklama joylashtirishga bo‘lgan talab tushib ketgani sabab, narxlar ham arzonlashgan.
“X dagi reklama narxlari hozir ijtimoiy media bozoridagi asosiy raqobatchilariga qaraganda ancha past,” deyiladi shikoyatda. Bu holat bo‘sh joydan foydalangan holda reklama joylashtirish imkoniyatini boykot qilayotgan brendlar qo‘ldan boy berayotganini ko‘rsatadi.
Ilon Maskning ogohlantiruvchi bayonoti
Xning egasi Ilon Mask yanvar oyidagi yig‘ilishda kompaniyaning moliyaviy holatiga pessimistik baho berdi: “Foydalanuvchilar soni o‘sayotgani yo‘q, daromadlar kutilganidan past va biz zo‘rg‘a hisob-kitob qilmoqdamiz.”
Kelajakda nimalar kutilmoqda?
Xning boykotga qarshi daʼvosi reklama bozorida katta ta’sir o‘tkazishi mumkin. Agar kompaniya g‘alaba qozonsa, yirik brendlar bilan qayta hamkorlik boshlash va daromad oqimini tiklash imkoniyati paydo bo‘ladi. Aks holda, X o‘z raqobatchilaridan orqada qolib ketishi xavfi mavjud.
Bu sud jarayoni raqamli reklama bozoridagi qoidalarni qayta belgilashi mumkin. Endi hamma bu yuridik jang natijasini diqqat bilan kuzatmoqda.
