O‘zbekistonda biznes yuritish va startap boshlash qoidalarida navbatdagi katta o‘zgarishlar yuz berdi. Yaqinda qabul qilingan PF-175-sonli Prezident Farmoni qog‘ozdagi quruq gaplar emas, balki tadbirkorlar va startapchilarning real muammolariga yechim beruvchi aniq imtiyozlarni taqdim etadi. Xo‘sh, ushbu hujjat sizning biznesingizga amalda nima beradi? Eng muhim nuqtalarni qisqa va tushunarli tarzda jamladik.
Startap asoschilari uchun
- Garovsiz va foizsiz 5 mlrd so‘mgacha investitsiya: «Kelajak Tadbirkori» dasturi doirasida eng yaxshi loyihalarga 3 yil muddatga garov talab etilmasdan va foizsiz pul ajratiladi (SAFE yoki kelgusida ulushga almashtiriladigan qarz shaklida).
- Davlat ulushidan xavfsiz chiqish: Loyihadagi davlat ulushi 49 foizdan oshmaydi va kelajakda ushbu ulushni o‘zingiz sotib olishingiz mumkin.
- Maxsus «Sandbox» rejimi: 8 ta asosiy yo‘nalish bo‘yicha (robototexnika, agrotex, dronlar, energiyasamaradorlik va b.) 30 tagacha startap uchun ortiqcha cheklovlarsiz tajriba o‘tkazish imkoni yaratiladi.
- Bozorga kirishda yordam: Vazirlik va idoralar loyihalarni sinovdan o‘tkazish va ilk buyurtmalarni olishda ko‘maklashadi.
Investorlar uchun
Startaplarga pul tikmoqchi bo‘lgan angel investorlar uchun ham yaxshi yangilik bor:
- 100% soliq imtiyozi: Startap ustav kapitaliga pul tikib, o‘z ulushini kamida 3 yil saqlagan investorlar ushbu ulushni sotishdan olgan daromadlari bo‘yicha daromad solig‘idan (JShDS) butunlay ozod qilinadi.
Tekshiruvlar va Soliqlar Davlat idoralari bilan bo‘ladigan ortiqcha g‘alva va bosimlar sezilarli darajada kamaytirildi:
- 3 yillik moratoriy: Kichik biznes sub’ektlari faoliyatini har qanday tekshirish 3 yil muddatga to‘xtatiladi (inson salomatligi va mehnat huquqlariga oid o‘ta muhim holatlar bundan mustasno).
- Soliq amnistiyasi («Ikkinchi imkon»): 2026-yil 31-dekabrgacha asosiy soliq qarzingizni to‘lasangiz, unga hisoblangan barcha penyalar kechib yuboriladi. Xatolaringizni o‘zingiz tuzatib hisobot topshirsangiz ham penyalar hisoblanmaydi.
- Eski jarimalar hisobdan chiqariladi: Soliq hisobotini kechiktirganlik va aylanmadan olinadigan soliq bo‘yicha 2026-yil 1-yanvargacha yig‘ilib qolgan jarimalar bekor qilinadi.
- Birinchi xatoda jarima yo‘q: 2027-yil 1-yanvardan boshlab, birinchi marta kichik qoida buzgan tadbirkorga darhol jarima solinmaydi, kamchilikni tuzatishga 10 kun beriladi.
PF-175 Farmoni – bu shunchaki rasmiy hujjat emas, balki startaplar uchun xavfsiz investitsiya, amaldagi biznes uchun esa tekshiruvlarsiz xotirjam rivojlanish imkoniyatidir. Asosiysi, berilayotgan ushbu imtiyoz va resurslardan o‘z vaqtida unumli foydalanib qolish lozim.
