Tez sur’atlarda o‘sib borayotgan O‘zbekiston venchur platformasi potensial investorlar bilan strategik investitsiya yoki studio darajasidagi ehtimoliy bitim bo‘yicha muzokaralar olib borayotgani aytilmoqda. Kompaniya atrofidagi muhokamalardan xabardor manbalarga ko‘ra, hozircha hech qanday rasmiy e’lon yo‘q, biroq bu suhbatlar ayni juda qiziq bir pallaga to‘g‘ri kelmoqda.
ICT Week doirasida Startup Garage investorlar bilan studio darajasidagi bitim yoki exit bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda
Tez sur’atlarda o‘sib borayotgan O‘zbekiston venchur platformasi potensial investorlar bilan strategik investitsiya yoki studio darajasidagi ehtimoliy bitim bo‘yicha muzokaralar olib borayotgani aytilmoqda. Kompaniya atrofidagi muhokamalardan xabardor manbalarga ko‘ra, hozircha hech qanday rasmiy e’lon yo‘q, biroq bu suhbatlar ayni juda qiziq bir pallaga to‘g‘ri kelmoqda.
TOSHKENT — O‘zbekistondagi eng ko‘p kuzatilayotgan startap platformalaridan biri o‘z tarixidagi eng yirik bitim arafasida bo‘lishi mumkin.
Founder Muhammad Xalil bilan bog‘liq bo‘lgan, O‘zbekistonda startap va venture-building yo‘nalishida faoliyat yurituvchi Startup Garage potensial investorlar bilan strategik investitsiya, qisman sotib olish yoki kengroq ma’nodagi studio-level exit bo‘yicha muzokaralar olib borayotgani aytilmoqda. Hozircha hech qanday bitim rasman e’lon qilinmagan va yakuniy kelishuv imzolanganiga oid ma’lumot yo‘q.
Biroq kompaniya atrofidagi suhbatlardan xabardor manbalarga ko‘ra, xalqaro investorlar ICTWEEK Uzbekistan 2026 uchun Toshkentga kelayotgan bir paytda Startup Garage’ga bo‘lgan qiziqish ham tezlashgan. Bu vaqt tanlovini e’tiborsiz qoldirish qiyin.
Startup dasturidan venchur mashinasigacha
Startup Garage o‘z faoliyatini klassik venchur kapital fondi sifatida boshlamagan. U ekotizimni eng pastki qatlamdan qurdi: founderlarni topish, ularga ta’lim berish, g‘oyalarni validatsiya qilish, mahsulotlarni ishga tushirishga yordam berish va jamoalarni kapital bilan bog‘lash. Bu model juda tez kengaydi.
Tashkilot ma’lumotlariga ko‘ra, Startup Garage ekotizimi bugunga kelib qariyb 500 ta startap bilan ishlagan yoki ularni o‘z portfeli atrofida shakllantirgan. Bu esa uni Markaziy Osiyoda yuzaga kelgan eng yirik startup pipeline’lardan biriga aylantiradi.
Ekotizim bilan bog‘liq bir qator kompaniyalar — Bito, AliPos, Darstop, Joymee, Bigmart va Nikoh App — allaqachon bir necha million dollarlik baholashlarga erishgan. Tashkilot atrofida tarqalgan ma’lumotlarga ko‘ra, ayrim startaplar taxminan $5 milliondan $15 milliongacha bo‘lgan baholashga yetgan.
Bu raqamlarning barchasi mustaqil ravishda tasdiqlanmagan. Ammo ular investorlar uchun tobora muhimlashib borayotgan bir narsani ko‘rsatadi: venchur yaratishni masshtabda yo‘lga qo‘yish. Startup Garage asta-sekin akseleratordan ko‘ra, takror-takror yangi kompaniyalar yaratishga mo‘ljallangan infratuzilmaga ko‘proq o‘xshab bormoqda. Va aynan shu farq muhim.
Investorlar startaplarning o‘ziga emas, balki ularni yaratadigan mashinaga qarayotgan bo‘lishi mumkin
An’anaviy VC fondlar kapital yig‘adi va yaxshi founderlarni qidiradi. Startap studio esa boshqa yo‘lni tanlaydi. U doimiy ravishda yangi imkoniyatlarni topadigan, ularni validatsiya qiladigan, founderlarni jalb qiladigan, kompaniyalarni ishga tushiradigan va ularni kapitalga olib boradigan tizimni quradi.
Agar bu tizim ishlasa, eng qimmat aktiv alohida startup bo‘lmay qoladi. Eng qimmat aktiv — kompaniyalarni ishlab chiqaradigan mashinaning o‘zi bo‘ladi. Startup Garage atrofida shakllanayotgan tezis ham aynan shu ko‘rinishda.
Bugun uning tarmog‘i O‘zbekiston bo‘ylab yoyilgan, dasturlari esa yosh venture bozori uchun juda yuqori tezlikda founderlar, startup’lar va investitsiyaga tayyor kompaniyalar pipeline’ini yaratgan. Amaliy jihatdan qaralganda, Startup Garage’ga investitsiya qilgan investor faqat bitta startap bilan cheklanib qolmaydi. U butun boshli venchur ishlab chiqarish infratuzilmasiga kirish imkoniyatini qo‘lga kiritishi mumkin.
Keyingi Rocket internet — Markaziy Osiyodanmi?
Bu o‘xshatishni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qabul qilish kerak emas. Ammo xalqaro miqyosda Rocket Internet, Idealab, Atomic va boshqa venture builder’lar venture creation’ning o‘zi ham juda qimmat biznes modelga aylanishi mumkinligini ko‘rsatdi.
Emerging market’larda bu imkoniyat yanada qiziqroq ko‘rinadi. Dunyo bo‘ylab minglab texnologik biznes modellar allaqachon o‘zini isbotlagan. Ko‘p holatlarda vazifa butunlay yangi kategoriya o‘ylab topish emas, balki ishlayotgan modelni to‘g‘ri tanlash, uni lokalizatsiya qilish, mos founder topish va hammadan tezroq ijro etishdir.
Sun’iy intellekt bu modelni yanada kuchaytirmoqda. Ilgari bir necha kishilik jamoa talab qilgan research ishlarini endi tobora ko‘proq avtomatlashtirish mumkin. MVP’larni haftalar ichida qurish mumkin. Market analysis, dizayn, dasturlash, test, sotuv va operatsion ishlarning katta qismini kichik jamoalar AI yordamida bajara olmoqda. Bu esa kelgusi o‘n yillikda startap studio iqtisodiyotini keskin o‘zgartirishi mumkin. Startup Garage aynan shu o‘zgarish markazida turishga harakat qilayotgandek ko‘rinadi.
Muhammad Xalil an’anaviy VC modelidan kattaroq tizim qurmoqda
Muhammad Xalil atrofidagi ambitsiya ham asta-sekin navbatdagi accelerator yoki investitsion platformani boshqarishdan kattaroq yo‘nalishga o‘tdi.
Asosiy tezis juda sodda: Startaplarni tizimli ravishda ishlab chiqarishga qodir infratuzilma qurish. Ta’lim yangi tadbirkorlarni yaratadi. Tadbirkorlar yangi g‘oyalarni yaratadi. Eng kuchli g‘oyalar validatsiyaga o‘tadi. Validatsiyadan o‘tganlari venture-building bosqichiga kiradi. Eng yaxshi kompaniyalar distribution va kapital oladi.
Muvaffaqiyatga erishgan founderlar esa o‘z tajribasi va kapitalini qayta ekotizimga olib kiradi. Bu oddiy akselerator emas. Bu startup flywheel. O‘zbekiston uchun uning ta’siri Startup Garage doirasidan ancha keng bo‘lishi mumkin. Mamlakat so‘nggi yillarda texnologik infratuzilma, IT eksport, tadbirkorlik va startup rivojiga jiddiy investitsiya qildi.
Ammo Markaziy Osiyoning katta qismida yetishmayotgan muhim bo‘g‘in bor: talentni yuzlab, keyinchalik minglab investitsiya olishga qodir texnologik kompaniyalarga aylantira oladigan xususiy infratuzilma. Startup Garage aynan shu qatlamni egallashga urinmoqda.
Nega exit aynan hozir qiziq?
Timing hamma narsani o‘zgartiradi. O‘zbekiston tobora ko‘proq xalqaro texnologik kompaniyalar va investorlar e’tiboriga tushmoqda. ICTWEEK esa Toshkentni vaqtinchalik ravishda mintaqaning texnologik ekotizimi yig‘iladigan markazga aylantirdi. Startup Garage’ga hozir kiradigan strategik investor bir vaqtning o‘zida uchta narsaga sarmoya tikkan bo‘ladi:
– O‘zbekistonga.
– Markaziy Osiyodagi venture creation modeliga.
– Va AI-powered startup studio’larning yangi avlodiga.
Bu kombinatsiya kam uchraydi. Shuningdek, aynan shu holat nega suhbatlar individual startup’lar emas, platformaning o‘zi atrofida bo‘layotganini ham tushuntirishi mumkin. Boshqacha aytganda, Startup Garage yaratadigan eng qimmat kompaniya kelajakda o‘z portfelidagi startaplardan biri emas, balki Startup Garage’ning o‘zi bo‘lishi mumkin.
Bitim qanday ko‘rinishda bo‘lishi mumkin?
Bir nechta ssenariy mavjud. Global venchur platforma yoki investitsion guruh strategik minority stake olishi mumkin. Yirik institutsional investor kompaniyaning sezilarli ulushini sotib olib, uning mintaqaviy ekspansiyasini moliyalashtirishi mumkin. Texnologik holding venture-building operatsiyasini sotib olib, Mukhammad Xalil va amaldagi boshqaruv jamoasini saqlab qolishi mumkin. Yoki Startup Garage klassik exit o‘rniga yirik institutsional kapital jalb qilishi mumkin.
Hozirgi bosqichda bu variantlarning har biri taxmin bo‘lib qolmoqda. Startup Garage kompaniyani sotish jarayoni yoki imzolangan bitim haqida hech qanday rasmiy bayonot bermagan. Shunga qaramay, O‘zbekiston texnologik ekotizimi shu hafta Toshkentda yig‘ilayotgan bir paytda kompaniya atrofidagi suhbatlarni oddiy mish-mish sifatida chetga surish tobora qiyinlashmoqda.
Agar investitsiya yoki sotib olish bitimi haqiqatan ham amalga oshsa, bu mintaqa uchun muhim signal bo‘lishi mumkin. Markaziy Osiyo allaqachon xalqaro kapital jalb qila oladigan startaplarni yaratishni boshladi. Keyingi bosqich esa boshqacha bo‘lishi mumkin:
Markaziy Osiyo mahsuloti startaplarning o‘zi bo‘lgan institut yarata oladimi?
Startup Garage aynan shuni isbotlashga urinmoqda. Investorlar esa bu mashina yanada kattalashib ketishidan oldin uning bir qismiga ega bo‘lishni istayotgan bo‘lishi mumkin.
Muharrir izohi: Potensial investitsiya yoki tranzaksiya bo‘yicha muzokaralar Startup Garage tomonidan rasmiy tasdiqlanmagan. Hozircha yakuniy bitim e’lon qilinmagan. Ushbu maqolada keltirilgan portfolio hajmi, valuation va boshqa operatsion ko‘rsatkichlar kompaniya atrofida tarqalgan yoki unga bog‘liq manbalarga asoslangan bo‘lib, mustaqil auditdan o‘tgan moliyaviy ma’lumot sifatida talqin qilinmasligi kerak.
