Toshkent, O‘zbekiston — Yirik ma’lumotlarni qayta ishlash markazlarini qurish bo‘yicha jahon yetakchilaridan biri bo‘lgan DataVolt kompaniyasi O‘zbekiston raqamli infratuzilmasini rivojlantirish yo‘lida yirik strategik qadamni tashladi. Kompaniya Toshkent shahridagi keng ko‘lamli loyihani hayotga tatbiq etish uchun 150 million AQSh dollarigacha bo‘lgan miqdorda uzoq muddatli, regress huquqisiz loyihaviy moliyalashtirish mablag‘larini jalb qildi.
Ushbu bitim respublika raqamli sanoati uchun mutlaqo yangi namuna hisoblanadi. Bu O‘zbekiston bozorining yetukligi hamda yirik xalqaro moliya institutlarining mamlakat investitsiyaviy salohiyatiga bo‘lgan yuksak ishonchidan dalolat beradi. Kelishuvda xalqaro Dentons yuridik firmasi DataVolt kompaniyasining huquqiy maslahatchisi sifatida ishtirok etdi.
Konsorsium ishtirokchilari va moliyaviy shartlar
Raqamli infratuzilma loyihasini qo‘llab-quvvatlash uchun xalqaro taraqqiyot institutlaridan iborat kuchli konsorsium shakllantirildi. Ushbu konsorsium tarkibiga quyidagi tashkilotlar kirdi:
- Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YTTB);
- Germaniyaning DEG investitsiya korporatsiyasi;
- OPEK xalqaro taraqqiyot fondi;
- Fransiyaning Proparco taraqqiyot agentligi.
Ajratilgan investitsiya mablag‘larining qaytarilish moduli 12 yilni tashkil etadi. Regress huquqisiz moliyalashtirish formati shuni anglatadiki, kreditorlar qarzni qaytarishni faqatgina loyihaning o‘zi keltiradigan daromadlar hisobidan talab qila oladilar. Bu esa loyihaning tijoriy jihatdan qanchalik barqaror va ishonchli ekanligini ko‘rsatadi.
TAS-1 ma’lumotlar markazining texnik xususiyatlari va innovatsiyalari
Jalb qilingan kapital Toshkent shahridagi IT Park hududida barpo etilayotgan TAS-1 yangi texnologik ma’lumotlar markazining qurilishi va undan keyingi operatsion faoliyatini moliyalashtirishga to‘liq yo‘naltiriladi. Obyektni foydalanishga topshirish 2026-yilning oxiriga rejalashtirilgan.
Loyiha ko‘rsatkichlari:
- Loyiha nomi: TAS-1 ma’lumotlar markazi (Data-center)
- Joylashuvi: Toshkent shahri, IT Park hududi
- Loyiha quvvati: 12 mVt
- Foydalanishga topshirish muddati: 2026-yil yakuni
- Bosh moliya miqdori: 150 million dollargacha
- Asosiy xususiyati: Ekologik toza («yashil» maqom) va Sun’iy Intellekt (AI) texnologiyalarini qo‘llab-quvvatlash
- Texnologik jihozlanishi: Yuqori unumdorlikka ega bulutli hisoblashlar uchun suyuqlik yordamida sovutish tizimlari
Ilg‘or muhandislik yechimlari tufayli TAS-1 Markaziy Osiyodagi sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llab-quvvatlovchi eng yirik ekologik toza ma’lumotlar markazlaridan biriga aylanadi. Suyuqlik orqali sovutish tizimlarining joriy etilishi zamonaviy sun’iy intellekt algoritmlari va murakkab korporativ IT-infratuzilmalar keltirib chiqaradigan ulkan yuklamalarni samarali boshqarish imkonini beradi.
Davlat strategiyasi va huquqiy ko‘mak
TAS-1 loyihasi mintaqada zamonaviy raqamli infratuzilmaga bo‘lgan talab keskin ortib borayotgan bir sharoitda, «Raqamli O‘zbekiston — 2030» davlat strategiyasi doirasida amalga oshirilmoqda.
Bitimni huquqiy jihatdan muvaffaqiyatli yakunlashda Dentons yuridik firmasi yetakchilik qildi. Dentons’ning Toshkentdagi ofisi hamkori Ulug‘bek Abdullayev hamda huquqshunos Laylo Mardiyeva kreditorlar qat’iy talablariga muvofiq loyihani tarkiblashtirish, yuridik ekspertiza (due diligence) o‘tkazish va barcha moliyaviy hujjatlarni tayyorlashni ta’minladilar.
«Ushbu moliyalashtirish mamlakat raqamli iqtisodiyotini rivojlantirishda muhim qadam bo‘ldi va xalqaro moliya institutlarining O‘zbekiston investitsiya salohiyatiga bo‘lgan ishonchi ortib borayotganidan dalolat beradi», — deya ta’kidladi Ulug‘bek Abdullayev.
Yangi ma’lumotlar markazi nafaqat Toshkent, balki butun mintaqa uchun raqamli xizmatlar sifatini yangi bosqichga olib chiqib, milliy iqtisodiyotni texnologik modernizatsiya qilish uchun mustahkam poydevor yaratadi.
Manba: uzdaily.uz
