Google yana bir bor monopoliyaga qarshi kurash markazida. AQSh Adliya vazirligi kompaniyaga nisbatan keskin choralar ko‘rishni taklif qilmoqda — bu safar Chrome brauzerining majburiy sotuvi, standart qidiruv kelishuvlarining bekor qilinishi va raqobatchilarga foydalanuvchi ma’lumotlariga kirish huquqining berilishi kabilarni o‘z ichiga olmoqda.
The Wall Street Journal’ning xabar berishicha, Federal sud Google’ning onlayn qidiruvdagi ustun mavqeini noqonuniy deb topish masalasini ko‘rib chiqmoqda. Sud jarayoniga sudya Amit Mehta raislik qilmoqda — aynan u ilgari Google’ni monopoliyani suiiste’mol qilgan deb tan olgan edi.
Monopoliyaga chek qo‘yish harakati
Adliya vazirligi vakili Devid Dalkvist ta’kidlaganidek, sud internetning bir necha avlod tomonidan shakllangan hukmronligini tugatishi mumkin. Vazirlik ilgari Google’ning reklama biznesiga qarshi muvaffaqiyatli sud jarayonini eslatib, kompaniyani bo‘lish zaruratini ilgari surmoqda.
Hozirda Google jahon qidiruv bozorining taxminan 90%ini nazorat qilmoqda. Kompaniya Apple bilan Safari brauzerida asosiy qidiruv tizimi maqomini saqlab qolish uchun yiliga $20 milliarddan ortiq to‘lov qilgani aytilmoqda.
Chrome $20 milliardga baholanishi mumkinChrome $20 milliardga baholanishi mumkin
Agar Adliya vazirligining tashabbusi qabul qilinsa, Google Chrome brauzerini 20 milliard dollarga sotishi ehtimoli bor. Bu esa texnologiya gigantlariga nisbatan tarixiy bosim chorasi bo‘lib, Meta, Amazon va Apple kabi kompaniyalar uchun ham muhim signal bo‘lishi mumkin.
Bundan tashqari, Adliya vazirligi AI tomonidan yaratilgan javoblar uchun kontent foydalanishni cheklash, Android tizimini Google xizmatlaridan ajratish kabi qo‘shimcha talablarni ham ilgari surmoqda.
Google pozitsiyasi va mumkin bo‘lgan oqibatlar
Google bu da’volarni rad etib, bunday choralar bozorga zarar yetkazishi, narxlarning oshishiga va innovatsiyalarning sekinlashishiga olib kelishini ta’kidlamoqda. Kompaniya raqobatchi sifatida Meta va boshqa platformalarni misol qilib keltiradi.
Kelgusida YouTube bosh direktori va Google reklama bo‘limi rahbarlari sudda so‘roq qilinishi kutilmoqda. Tahlilchilarning baholashicha, agar sud jarayoni Adliya vazirligi foydasiga hal bo‘lsa, Google umumiy moliyaviy yo‘qotishlari 100 milliard dollargacha yetishi mumkin.
Ikkinchi zarba
Bu so‘nggi ikki oy ichida Google’ga qarshi qo‘zg‘atilgan ikkinchi monopoliyaga qarshi ish bo‘lib, avgust oyida kompaniyaning qidiruv bozoridagi ustunligi noqonuniy deb topilgan edi. Bu esa so‘nggi 20 yildagi eng yirik monopoliyaga qarshi qarorlardan biri sifatida tarixga kirgan.
