O‘zbekiston delegatsiyasi NASA rahbariyati bilan kosmik texnologiyalar, sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlaridan foydalanish va ilmiy tadqiqotlar sohasidagi hamkorlik imkoniyatlarini muhokama qildi. Uchrashuv 2026-yil 8-oktabr kuni Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tayotgan 77-Xalqaro astronavtika kongressi doirasida tashkil etildi.
Uchrashuvda O‘zbekiston raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatov, “O‘zbekkosmos” agentligi direktori Shuhrat Qodirov va NASA ma’murining o‘rinbosari Matt Anderson ishtirok etdi.
Hamkorlikning asosiy yo‘nalishlari
Muzokaralarda O‘zbekiston va AQShning kosmik sohadagi ustuvor vazifalari, istiqboldagi qo‘shma loyihalar hamda ikki tomonlama hamkorlikni amaliy bosqichga olib chiqish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Tomonlar, xususan, quyidagi yo‘nalishlarga e’tibor qaratdi:
- kosmik texnologiyalarni rivojlantirish;
- sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlaridan samarali foydalanish;
- Yerni masofadan kuzatish;
- ilmiy-tadqiqot loyihalarini amalga oshirish;
- kosmik soha uchun yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash.
Sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari Yerdagi jarayonlarni kuzatish va tahlil qilishda muhim vosita hisoblanadi. Bunday ma’lumotlardan qishloq xo‘jaligi, suv resurslarini boshqarish, ekologik monitoring va tabiiy ofatlarni kuzatish kabi yo‘nalishlarda foydalanish mumkin. Biroq NASA bilan uchrashuvda aynan qaysi amaliy loyihalar ishga tushirilishi hozircha e’lon qilinmagan.
Samarqandda xalqaro kosmik kongress o‘tkaziladi
Uchrashuvning yana bir muhim mavzusi 2028-yilda Samarqandda o‘tkazilishi rejalashtirilgan Xalqaro astronavtika kongressi — IAC-2028 bo‘ldi.
Tomonlar NASAning ushbu xalqaro tadbirda ishtirok etishi, shuningdek, kongress doirasida qo‘shma loyihalar va ilmiy-texnik tashabbuslarni namoyish etish imkoniyatlarini muhokama qildi.
IAC dunyoning turli mamlakatlaridan kosmik agentliklar, ilmiy tashkilotlar, universitetlar va xususiy kompaniyalarni birlashtiradigan xalqaro maydon hisoblanadi. Samarqandda kongress o‘tkazilishi O‘zbekiston uchun xalqaro kosmik hamjamiyat bilan aloqalarni kengaytirish, mahalliy mutaxassislar va tadqiqotchilarning tajriba almashishi hamda mamlakatning kosmik salohiyatini namoyish etish imkoniyatini yaratishi mumkin.
Hamkorlikning keyingi bosqichi
Uchrashuv yakunida tomonlar kosmik sohada uzoq muddatli va amaliy hamkorlikni rivojlantirish, mavjud aloqalarni mustahkamlash hamda yangi qo‘shma loyihalarni ilgari surishdan manfaatdor ekanini bildirdi.
Hozircha uchrashuv doirasida aniq moliyalashtirish miqdori, tasdiqlangan qo‘shma dastur yoki loyihalarni amalga oshirish muddati e’lon qilinmagan. Shu sababli uchrashuvni NASA bilan yangi loyihalar boshlanganining tasdig‘i sifatida emas, balki kelgusidagi hamkorlik imkoniyatlarini muhokama qilish bosqichi sifatida baholash to‘g‘riroq.
