Boylarga soliq oshirish – odatda respublikachilarga xos g‘oya emas. Ammo Donald Tramp, odatdagidek, qoidalarni buzmoqda.
The New York Times va The Hill’ning so‘nggi xabarlariga ko‘ra, Tramp yopiq eshiklar ortida yillik daromadi $2.5 milliondan oshadigan amerikaliklar uchun 39.6% lik yangi yuqori daromad solig‘i stavkasini joriy etishni taklif qilgan. Bu g‘ayrioddiy harakat uni an’anaviy respublikachilar soliq siyosatidan ajratib qo‘yadi — va ehtimol o‘z partiyasining soliq islohotiga yondashuvini butunlay o‘zgartirishi mumkin.
Strategiyadagi burilish
Trampning bu taklifi — u vakillar palatasi spikeri Mayk Jonson bilan muhokama qilgan deb xabar qilinmoqda — 2017-yildagi Tax Cuts and Jobs Act (TCJA)dan oldingi eng yuqori soliq stavkasini tiklashni ko‘zlaydi, biroq faqat nihoyatda boy qatlamga nisbatan.
Bu taklif respublikachilar ishlab chiqayotgan yangi soliq paketiga kirishi mumkin. Rejaga ko‘ra, TCJA’ning asosiy qismlari — keng qamrovli soliq imtiyozlari — saqlab qolinadi va ustiga yangi yengilliklar qo‘shiladi: ortiqcha ish soatlariga, ijtimoiy ta’minotdan olinadigan nafaqalarga va choychaqa oladigan xizmat xodimlariga soliq yengilliklari kiritiladi. Tramp taklif qilgan “millionerlar solig‘i” esa, agar qabul qilinsa, aynan shu katta qonun loyihasining bir qismiga aylanishi mumkin.
Hamma ham rozi emas
Bu taklif respublikachilar orasida shov-shuvga sabab bo‘ldi. Ko‘plab GOP (“Grand Old Party” deb ham ataladigan Respublikachilar partiyasi) qonunchilari yuqori daromad egalari uchun soliqni oshirishga keskin qarshi — ularning fikricha, bu sarmoya va tadbirkorlikka zarar yetkazadi. Senatdagi ko‘pchilik yetakchisi Jon Tun yaqinda CNBCga bergan intervyusida: “Hech kim uchun soliq oshishini ko‘rishni istamayman,” — dedi.
Bundan so‘ng hatto Trampning o‘zi ham go‘yoki orqaga chekingandek bo‘ldi. U Truth Social platformasida respublikachilar boylarga hattoki “JUDA KICHIK” soliq ham qo‘shmasligi mumkinligini yozdi — ammo shu bilan birga, “qo‘shishsa ham, men rozi bo‘laman!!!” deb qo‘shimcha qildi.
Maqsad nima?
Ba’zi ichki manbalar Tramp bu soliqni Medicaid kabi dasturlarni himoya qilish yo‘li sifatida ko‘rayotganini aytmoqda — ayniqsa, respublikachilar $1.5 trillionlik byudjet qisqartirishlarini taklif qilayotgan bir paytda. Yangi daromad manbalarisiz, bunday qisqartirishlar ommabop ijtimoiy dasturlarga ta’sir qilishi mumkin — bu esa saylov arafasida ba’zi qonunchilarni siyosiy bosim ostida qoldiradi.
39.6% lik soliq stavkasini qayta joriy qilish, 2017-yilgacha amal qilgan soliq tuzilmasiga qisman qaytish bo‘ladi, biroq bu safar yanada yuqori daromadga ega bo‘lganlarga taalluqli bo‘ladi. Hozirgi yuqori soliq darajasi $626,000 atrofida boshlanadi — yangi taklif esa faqat nihoyatda boylarga tegishli bo‘ladi.
Shunga qaramay, mutaxassislarning ta’kidlashicha, bu taklif qilinayotgan o‘sish federal daromadga katta ta’sir ko‘rsatmaydi va eng badavlat amerikaliklarga deyarli sezilmaydi.
Tramp yana GOP qarashlaridan chekinmoqda
Tramp bu mavzuda ilgari ham gapirgan. U xususiy kapital va xedj fond menejerlariga tegishli carried interest soliq imtiyozini bekor qilishni taklif qilgan edi — bu esa respublikachilar uzoq yillardan beri rad etib kelayotgan masala.
Tramp bu o‘zgarishlarni chinakam ilgari suradimi yoki Kongress ularni qo‘llab-quvvatlaydimi — hozircha noma’lum. Ammo bu takliflar Trampning populizmni konservativ iqtisodiyot bilan aralashtirishga harakat qilayotganini ko‘rsatadi — u ishchi sinf tarafdorlari va an’anaviy respublikachi donorlar orasida birdaniga simpatiya uyg‘otmoqchi.
2024-yilgi saylov kampaniyasi avj olayotgan bir paytda, Trampning soliq mavzusidagi bayonotlari GOP qanchalik yon berishga tayyorligini va o‘ta boylar qancha berishga rozi bo‘lishini sinovdan o‘tkazishi mumkin.
Tayyorladi: Navro‘zaxon Bo‘riyeva
