O‘zbekiston Milliy investitsiya fondi (UzNIF) o‘zining birlamchi ommaviy joylashtiruvi (IPO) yakunlari bo‘yicha rekord darajadagi natijani qayd etdi. Fondni boshqaruvchi Franklin Templeton kompaniyasining ma’lum qilishicha, jarayon davomida taxminan 603,6 million dollar mablag‘ jalb qilingan.
Bu ko‘rsatkich O‘zbekiston kapital bozori tarixidagi eng yirik bitimlardan biri bo‘lib, xalqaro investorlarning mamlakat iqtisodiyotiga bo‘lgan yuqori ishonchini ifodalaydi. IPO jarayoni global investorlar orasida katta qiziqish uyg‘otdi. UzNIF qimmatli qog‘ozlariga bo‘lgan umumiy talab mavjud taklifdan 4 barobardan ko‘proqqa oshib ketdi.
Bitimning asosiy qismi xalqaro maydonda amalga oshirildi. Dunyoning eng yirik aktiv boshqaruvchilari — BlackRock, Franklin Resources va Redwheel kabi moliya gigantlari fondning «anchor» (asosiy) investorlari sifatida ishtirok etishdi. Ular jami 300 million dollarlik qimmatli qog‘ozlarni sotib olish majburiyatini bajarishdi.
Narxlar va mahalliy investorlar uchun chegirmalar
Fondning Global depozitar tilxatlari (GDR) har biri 25 dollardan joylashtirildi.
- Mahalliy bozor uchun: Toshkent fond birjasida 12 milliard so‘mgacha ariza topshirgan jismoniy shaxslarga aksiyalar 5% chegirma bilan (bir dona aksiya uchun 4,41 so‘mdan) taqdim etildi.
- Bozor qiymati: IPO yakunlariga ko‘ra, UzNIF’ning umumiy bozor kapitallashuvi taxminan 1,95 milliard dollarni tashkil etmoqda.
Investorlarni nima jalb qildi?
UzNIF portfelining jozibadorligi uning tarkibidagi 13 ta eng yirik davlat kompaniyalari (masalan, Uzbekistan Airways, «O‘zbektelekom») bilan bog‘liq. Asosiy drayverlar:
- Dividend siyosati: Portfeldagi kompaniyalar 2030-yilgacha o‘z sof foydasining kamida 50 foizini dividend sifatida to‘lashga majbur.
- Kelajakdagi IPO’lar: 2028-yilgacha fond tarkibidagi yana 6 ta yirik kompaniyani alohida IPO’ga olib chiqish rejalashtirilgan.
GDR savdolari bugun, 13-may kuni London fond birjasida (LSE) shartli ravishda boshlanadi. Yaqin kunlarda fond aksiyalari Toshkent respublika fond birjasida UZNF tikeri ostida to‘liq savdoga chiqariladi. UzNIF muvaffaqiyati O‘zbekiston xususiylashtirish dasturining muhim g‘alabasi bo‘ldi. Bu nafaqat yirik kapital oqimini ta’minladi, balki Toshkentning xalqaro moliya xaritasidagi o‘rnini mustahkamladi.
Avvalroq IPO o’tkazilishi haqida Pivot’da yozilgan edi.
