O‘zbekistonda Samarqand viloyatining Nurobod tumanidan Toshkent viloyatidagi Halqa podstansiyasigacha yangi 500 kV elektr uzatish liniyasi qurilmoqda. Uzunligi 350 kilometr bo‘lgan liniya Samarqand, Jizzax, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari hududidan o‘tadi.
Loyiha Saudiya Arabistonining ACWA Power kompaniyasi bilan hamkorlikda Nurobod tumanida amalga oshirilayotgan yirik energetika loyihasining bir qismi hisoblanadi. Uning doirasida 1 000 MVt quvvatga ega quyosh elektr stansiyasi va 1 336 MVt·soat sig‘imli energiya saqlash tizimi ham barpo etilmoqda.
Yangi elektr uzatish infratuzilmasi aynan shu generatsiya quvvatlarini yagona elektr tarmog‘iga ulash uchun kerak bo‘ladi. Vazirlik ma’lumotiga ko‘ra, liniya markaziy hududlarda ishlab chiqariladigan elektr energiyasini Toshkent shahri, Toshkent viloyati va Farg‘ona vodiysi hududlariga uzatish imkoniyatlarini ham kengaytiradi.
500 kV liniyadan tashqari, loyiha doirasida yana 150 kilometr uzunlikdagi 220 kV elektr uzatish liniyasi qurilmoqda. Uning qurilishi hozirda 50 foizga yakunlangan va 2027-yil may oyida tugatilishi rejalashtirilgan.
Shunday qilib, loyiha doirasida jami 500 kilometr yangi elektr uzatish liniyasi barpo etiladi. 350 kilometrlik 500 kV Nurobod–Toshkent Halqa liniyasini esa 2028-yilning birinchi choragida foydalanishga topshirish rejalashtirilgan.
Hozirda 500 kV liniya uchun tayanch ustunlarning poydevorlari o‘rnatilgan va ustunlarni yig‘ish ishlari boshlangan.
Loyihaning yana bir jihati — 500 kV ikki zanjirli liniya uchun yangi konstruksiyadagi tayanchlardan foydalanilayotgani. Energetika vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, bunday konstruksiya Markaziy Osiyoda ilk bor qo‘llanmoqda. Texnik yechimlar Hindistonning Larsen & Toubro kompaniyasi tomonidan sinovdan o‘tkazilgan.
Nurobodda qurilayotgan quyosh elektr stansiyasi va energiya saqlash tizimi yangi elektr ishlab chiqarish quvvatlarini mamlakat energetika tizimiga qo‘shadi. Biroq yangi generatsiya quvvatlarining samarasi ularni iste’mol markazlari bilan bog‘laydigan tarmoq imkoniyatlariga ham bog‘liq.
350 kilometrlik 500 kV liniya shu vazifani bajaradi: Nuroboddagi yangi quvvatlardan ishlab chiqarilgan elektr energiyasini mamlakatning yirik iste’mol hududlariga uzatish imkoniyatini oshiradi.
Natijada loyiha faqat yangi quyosh elektr stansiyasini tarmoqqa ulash bilan cheklanmaydi. Yangi uzatish infratuzilmasi markaziy hududlardagi generatsiyani Toshkent va Farg‘ona vodiysi tomon yetkazish imkoniyatlarini kengaytirib, ushbu hududlarda elektr ta’minoti barqarorligini oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
