AI agentlar endi faqat mahsulot tavsiya qilish bilan cheklanmayapti. Ular foydalanuvchi nomidan mahsulotlarni qidirish, taqqoslash va xaridni amalga oshirish jarayonining bir qismini ham bajarishi mumkin.
Agentic commerce deb ataladigan bu yo‘nalish rivojlanar ekan, banklar to‘lov xavfsizligi va foydalanuvchi ma’lumotlarini himoya qilish bo‘yicha yangi xavflarga e’tibor qaratmoqda.
NatWest, Bank of America, ING, Capital One, Commonwealth Bank of Australia va ASB Bank AI agentlar orqali amalga oshiriladigan xaridlar uchun umumiy prinsiplarni ishlab chiqdi. Ular texnologiya tez rivojlanayotgani sababli xavfsizlik va iste’molchi himoyasi ham birga rivojlanishi kerakligini ta’kidlamoqda.
AI qanday xarid qiladi?
Oddiy onlayn xaridda foydalanuvchi mahsulotni o‘zi qidiradi, variantlarni solishtiradi va to‘lovni amalga oshiradi. AI agent esa bu jarayonning bir nechta bosqichini foydalanuvchi nomidan bajarishi mumkin.
Masalan, foydalanuvchi agentdan ma’lum narxdagi mahsulotni topishni so‘raydi. Agent variantlarni ko‘rib chiqib, mos mahsulotni tanlashi va xarid jarayonini davom ettirishi mumkin.
Banklar nimadan xavotirda?
Asosiy masalalardan biri — agent xato qilgan yoki firibgar saytga duch kelgan holatda nima bo‘lishi.
Masalan, AI agent foydalanuvchining karta ma’lumotlarini saytga kiritishi yoki xavfsizligi pastroq bo‘lgan to‘lov usulini tanlashi mumkin. Shuningdek, firibgarlar agentni manipulyatsiya qilib, noto‘g‘ri xarid qildirishga urinishi ehtimoli ham bor.
Shu sababli banklar AI ishtirok etgan tranzaksiyalarni aniq belgilash, agentlarning qarorlarini tushunarli qilish va foydalanuvchiga to‘lov ustidan nazoratni saqlab qolish zarurligini ta’kidlamoqda.
AI orqali kelayotgan qidiruvlar oshmoqda
Bu yo‘nalish allaqachon elektron tijoratga kirib kelmoqda. Britaniyaning John Lewis kompaniyasida AI agentlardan kelayotgan mahsulot qidiruvlari bir yil ichida 0,3 foizdan 2,5 foizgacha oshgan. Bu ko‘rsatkich xaridlarning ulushini emas, aynan AI agentlar orqali kelgan mahsulot qidiruvlarini bildiradi.
Agentic commerce hali rivojlanishning dastlabki bosqichida. Ammo AI agentlar xaridor nomidan tobora ko‘proq ish bajara boshlagani sababli, to‘lov xavfsizligi va foydalanuvchi nazorati masalasi ham muhimlashmoqda.
