Sun’iy intellekt texnologiyalari dunyo moliya tizimi va raqamli bozorlarni tubdan o‘zgartirishda davom etmoqda. Bloomberg so‘nggi ma’lumotlari ushbu sohaning ikki asosiy giganti — Anthropic va OpenAI o‘rtasidagi kurash yangi bosqichga chiqqanini ko‘rsatmoqda.
Anthropic tarixdagi eng katta investitsiya raundini yopmoqda
Anthropic kompaniyasi yaqin kunlarda o‘zining navbatdagi eng yirik investitsiya raundini yakunlash arafasida turibdi. Bloomberg insayderlarining xabar berishicha, kompaniyaning ushbu moliyalashtirish raundi $30 milliard dollardan oshishi kutilmoqda. Bu investitsiya ortidan Anthropic’ning umumiy bozor qiymati $900 milliard dollardan yuqori baholanishi mumkin.
Ushbu investitsiya raundi global AI bozoridagi kuchlar nisbatini butunlay o‘zgartirib yuboradi:
- Mazkur baholash Anthropic kompaniyasini o‘zining bosh raqobatchisi — OpenAI’dan ko‘ra qimmatroq qiladi va uni dunyodagi eng qimmat xususiy kompaniyaga aylantiradi.
- Moliyalashtirish raundini venchur bozorining eng nufuzli fondlari — Sequoia, Dragoneer, Altimeter va Greenoaks Capital jamoalari birgalikda boshqarmoqda (har biri 2 milliard dollardan investitsiya kiritishi kutilmoqda). Jarayon kelasi haftayoq yakuniga yetishi mumkin.
- Anthropic investorlarga o‘zining moliyaviy o‘sish sur’ati jadal ekanligini isbotlay oldi: kompaniya kelasi oyning oxirigacha yillik aylanma daromadini $50 milliard dollardan oshirishini ma’lum qilgan.
Global maydondagi bu ulkan moliyaviy o‘sish O‘zbekiston raqamli bozorida ham aniq raqamlarda namoyon bo‘la boshladi. Soliq qo‘mitasining 2026-yil I chorak hisobotiga ko‘ra, mamlakatimiz raqamli iqtisodiyotida ilk bor sun’iy intellekt platformalari soliq to‘lovchilar reytingida yonma-yon joylashdi.
Xorijiy texnologik kompaniyalar ko‘rsatgan xizmatlar aylanmasi bo‘yicha AI yetakchilari quyidagi ko‘rsatkichlarni qayd etdi:
- OpenAI (ChatGPT): 21,5 milliard so‘m
- Anthropic (Claude): 12,6 milliard so‘m
Hozircha O‘zbekistondagi xizmat ko‘rsatish hajmi bo‘yicha OpenAI o‘z raqobatchisidan taxminan 1,7 barobar oldinda. Biroq, ekspertlarning fikricha, bu Anthropic’ning texnik jihatdan ortda qolayotganini anglatmaydi. Shunchaki, ChatGPT O‘zbekiston bozoriga ancha avval kirib kelgan va katta foydalanuvchilar bazasini shakllantirishga ulgurgan. Anthropic (Claude) esa mamlakatimiz soliq ro‘yxatiga yaqindagina kiritildi va juda qisqa muddat ichida bunday yirik raqamga erishdi.
Anthropic O‘zbekistonda qancha topdi va qancha soliq to‘ladi?
- Anthropic (Claude platformasining pullik obunalari hamda biznes/dasturchilar uchun API xizmatlari orqali) joriy yilning birinchi choragida o‘zbekistonlik foydalanuvchilardan jami 12,6 milliard so‘m ishlab topgan va O‘zbekiston davlat budjetiga taxminan 1,51 milliard so‘m soliq to’lagan. OpenAI esa ushbu davrda taxminan 2,58 mlrd so‘m soliq to‘lagan.
Anthropic O‘zbekiston bozorida rasman yangi bo‘lgani sababli, uning o‘tgan yilgi mos davriga nisbatan dinamikasini foizlarda solishtirish imkoni yo‘q. Biroq, debyut choragining o‘zidayoq OpenAI’dek bozorni egallab bo‘lgan gigantning deyarli 60% hajmini band qilgani, o‘zbekistonlik foydalanuvchilar va biznes subyektlari orasida Claude tizimiga talab nihoyatda tez sur’atlar bilan kengayayotganini va kuchli o‘sish dinamikasini ko‘rsatadi.
Global miqyosda 900 milliard dollarlik marraga intilib, OpenAI taxtiga ko‘z tikayotgan Anthropic, O‘zbekiston bozorida ham uning monopoliyasiga jiddiy zarba bera boshladi. Mahalliy dasturchilar va kompaniyalar intellektual jihatdan kuchli AI modellariga ko‘proq pul sarflashga tayyor. Kelgusi choraklarda Claude platformasining o‘zbek bozoridagi o‘sish sur’ati qanday kechishi va OpenAI bilan oradagi farqni qanchalik tez qisqartira olishi — raqamli bozor tahlilchilari uchun eng qiziqarli kuzatuv maydoni bo‘ladi.
