Afsonaviy amerikalik investor Jim Rojers AQSh fond bozoridagi barcha aksiyalarini sotib yuborganini va o‘z e’tiborini O‘zbekiston bozoriga qaratganini ma’lum qildi. Bu haqda u «RBC Investitsiyalar»ga bergan intervyusida aytib o‘tdi.
AQSh bozoridan chiqish sabablari
Rojersning so‘zlariga ko‘ra, Amerika bozori 2009-yildan beri o‘sib kelmoqda va bu AQSh tarixidagi eng uzoq davom etgan o‘sish davridir. 2025-yil yakunlariga ko‘ra, S&P 500 indeksi 18% dan ko‘proqqa o‘sib, tarixiy rekordlarni yangilagan. Biroq, investor bozorning qulashi (korreksiya) va iqtisodiy o‘sishning sekinlashuvidan xavotirda.
«Men Amerikadagi hamma narsani sotdim, chunki bu tarixdagi eng uzoq o‘sish davri bo‘ldi. Menimcha, bu sikl o‘z nihoyasiga yetmoqda. Balki yana bitta katta ko‘tarilish bo‘lar, ammo men AQShda bor narsamni sotib bo‘ldim», — dedi Rojers. U bitimni 2025-yilning oxirida amalga oshirgan.
O‘zbekiston – yangi imkoniyat
AQSh aktivlarini sotgach, Rojers o‘z portfeliga O‘zbekiston aksiyalarini qo‘shdi. U 2021-yildayoq O‘zbekiston bozoriga qiziqish bildirgan edi, ammo o‘sha paytda hali aktivlarga ega emas edi. Endilikda vaziyat o‘zgardi.
«Men birjada savdo qilinadigan aksiyalarning ko‘pini sotib oldim – ular u qadar ko‘p emas va men deyarli hammasini oldim», — deya ta’kidladi investor.
Hozirda «Toshkent» respublika fond birjasida 85 ta kompaniya aksiyalari aylanmoqda (bank, neft-gaz, telekommunikatsiya va boshqa sektorlar). Muhim jihati shundaki, Rojers O‘zbekistonning suveren qarzini emas, faqat kompaniya aksiyalarini sotib olgan. U shuningdek, o‘zbek so‘miga ishonch bildirmoqda va valyuta xatarlarini sug‘urta (xedjirlash) qilmagan.
Xitoy, Rossiya va Dollar
Jim Rojers boshqa bozorlardagi holati haqida ham ma’lumot berdi:
- Rossiya: Investor Rossiyadagi barcha aktivlarini sotganini ma’lum qildi.
- Xitoy: U Xitoy aksiyalarini (jumladan, Air China va China Eastern) ushlab turibdi, biroq bozorning to‘xtovsiz o‘sishi tufayli «qizib ketish» alomatlarini ko‘rmoqda. Shu sababli, yaqin orada Xitoy qog‘ozlarini ham sotishi mumkinligini istisno qilmadi.
- AQSh Dollari: AQShning rekord darajadagi qarzlariga qaramay, Rojers naqd dollarni saqlab turibdi. Uning fikricha, jiddiy inqiroz yuzaga kelsa, dollar «tinch boshpana» vazifasini o‘taydi.
Rojers sun’iy intellekt (AI) sohasida hali to‘liq «pufak» (bubble) shakllanmagan deb hisoblaydi, ammo bu 2026-yilda sodir bo‘lishi mumkin. Eslatib o‘tamiz, 2025-yilda sun’iy intellekt bumi fonida texnologik milliarderlarning boyligi 550 milliard dollarga oshgan.
