So‘nggi ikki yil ichida texnologiya olami sun’iy intellekt (SI) eyforiyasi ichida yashadi. «Biz AI joriy qildik», «Jamoamiz Copilot’da ishlayapti» kabi gaplar innovatsiya belgisi edi. Biroq, TNW (The Next Web) nashrida e’lon qilingan tahlillarga ko‘ra, bu «imtiyozli davr» tugamoqda. 2026-yil ostonasida Moliya direktorlari (CFO) va investorlar endi mavhum va’dalarni emas, aniq iqtisodiy raqamlarni talab qilishga tayyorlanmoqda.
Texnologiya eksperti Aleks Kirsey (Alex Circei) o‘zining tahliliy maqolasida IT industriyasi duch kelayotgan yangi reallikni shafqatsizlarcha ochib berdi. Endi savol «Biz qanchalik zamonaviymiz?» emas, balki «Bu investitsiya biznes natijasini qanchalik o‘zgartirdi?» degan qat’iy talabga aylanadi.
Buyuk aldov: «Lokal tezlik» va «Tizimli natija»
Ko‘plab IT rahbarlari tuzoqqa tushib qolgan nuqta shundaki, ular «unumdorlik»ni noto‘g‘ri o‘lchashmoqda. AI sotuvchilari tez-tez: «Bizning vosita dasturchi ishini 55 foizga tezlashtiradi», — degan statistikani ilgari suradilar.
Shutterstock
Biroq, dasturiy ta’minot yaratish jarayoni (SDLC) faqat kod yozishdan iborat emas. Unga rejalashtirish, kodni tekshirish (code review), testlash, integratsiya va deploy qilish kiradi.
- Paradoks: Agar sun’iy intellekt kod yozishni 2 barobar tezlashtirsa-yu, lekin uni tekshirish va tizimga integratsiya qilish jarayoni o‘sha holicha qolsa, loyihaning umumiy bitish muddati deyarli o‘zgarmaydi. Aksincha, «xom» kodning ko‘payishi jamoani tartibsiz (bottleneck) holatiga tushirib qo‘yishi mumkin.
Yashirin tahdid: Texnik qarzning inflyatsiyasi
Maqolada ko‘tarilgan eng jiddiy muammolardan biri — bu texnik qarz (technical debt) masalasidir. Statistikaga ko‘ra, o‘rtacha dasturchi o‘z vaqtining qariyb 45 foizini yangi funksiya yaratishga emas, balki eski tizimni ta’mirlashga, xatolarni tuzatishga (maintenance) sarflaydi.
Agar kompaniya AI yordamida shunchaki kod hajmini oshirishga urg‘u bersa, bu tizimning murakkablashuviga olib keladi. Natijada, jamoa yangi qiymat yaratish o‘rniga, AI tomonidan tez yozilgan, ammo mukammal bo‘lmagan kodlarni «yamash» bilan band bo‘lib qoladi. Bu — biznes uchun sekinlashuv demakdir.
2026-yil strategiyasi: Raqamlar bilan gaplashish vaqti
Byudjet himoyasida va strategik sessiyalarda muvaffaqiyat qozonish uchun rahbarlar o‘z yondashuvlarini o‘zgartirishlari zarur:
- Tejalgan vaqtni sifatga qayta investitsiya qiling: Sun’iy intellekt yordamida orttirilgan vaqtni yana kod yozishga emas, tizim barqarorligini oshirishga sarflash kerak. Refactoring (kodni tozalash), avtomatlashtirilgan testlar qamrovini oshirish va xavfsizlik — bu AI eng katta foyda keltiradigan sohalardir.
- DORA metrikalari yetarli emas: Ilgari «qanchalik tez deploy qilyapmiz?» degan savol muhim edi. Endi esa «Jamoa vaqtining necha foizi mijoz uchun real qiymat yaratishga ketyapti-yu, qanchasi ‘remont’ga sarflanyapti?» degan savolga javob berish kerak.
- AI — «qora ishlar» ustasi: Sun’iy intellektni faqat yangi funksiyalar uchun emas, balki eski, og‘ir tizimlarni yangilash (migratsiya) va hujjatlashtirish kabi dasturchilar yoqtirmaydigan vazifalarga jalb qilish eng yuqori ROI (investitsiya qaytimi) beradi.
2026-yilda g‘olib bo‘ladigan kompaniyalar — eng ko‘p AI litsenziyasini sotib olganlar emas. G‘oliblar — sun’iy intellekt yordamida jamoani kundalik mayda ishlardan qutqarib, ularning salohiyatini strategik muammolarni yechishga yo‘naltira olganlar bo‘ladi. Hozir hikoyalar aytish vaqti tugadi. Raqamlar va real natijalar davri boshlanmoqda.
Gulnoza Mixailovna
