2026-yil 1-iyuldan boshlab O’zbekistonda savdo va xizmat ko’rsatish sohasidagi barcha yuridik shaxslar uchun UzQR yagona QR-kodi orqali to’lovlarni qabul qilish majburiy bo’ldi. Shundan so’ng tadbirkorlar orasida Payme, Click, Uzum va boshqa to’lov xizmatlarining QR-kodlarini olib tashlash kerakmi, degan savol paydo bo’ldi.
Markaziy bank ushbu masalaga aniqlik kiritib, boshqa QR-kodlarni olib tashlash talabi mavjud emasligini ma’lum qildi. Regulyatorga ko’ra, UzQR’ning joriy etilishi mavjud to’lov xizmatlarini bekor qilmaydi, aksincha, barcha ilovalar uchun yagona to’lov infratuzilmasini yaratishga xizmat qiladi. Agar kimdir tadbirkorlardan boshqa QR-kodlarni majburan olib tashlashni talab qilsa, bu qonunga zid hisoblanadi.
UzQR nima?
UzQR — Markaziy bank tomonidan ishlab chiqilgan yagona QR-to’lov tizimi bo’lib, xaridorlarga qaysi bank yoki to’lov ilovasidan foydalanishidan qat’i nazar, bitta QR-kod orqali to’lovni amalga oshirish imkonini beradi. Ya’ni sotuvchi har bir to’lov xizmati uchun alohida QR-kod qo’yishi shart emas — UzQR istalgan mos ilova orqali o’qiladi.
Payme, Click va Uzum ishlashda davom etadi
Markaziy bank ta’kidlashicha, UzQR boshqa to’lov servislarini almashtirmaydi. Tadbirkorlar o’z xohishiga ko’ra Payme, Click, Uzum, Alif yoki boshqa to’lov xizmatlarining QR-kodlaridan foydalanishda davom etishi mumkin. UzQR esa ularga qo’shimcha ravishda ishlaydi va mijozga o’zi istagan ilova orqali to’lov qilish imkonini beradi.
Kimlar uchun majburiy?
1-iyuldan boshlab savdo va xizmat ko’rsatish sohasida faoliyat yurituvchi barcha yuridik shaxslar UzQR orqali to’lov qabul qilish imkoniyatini yaratishi shart. UzQR’ning mavjud emasligi savdo qoidalarini buzish sifatida baholanadi. Biroq bu boshqa to’lov usullari — POS-terminal, bank kartalari yoki naqd pulni qabul qilish tartibini bekor qilmaydi.
Visa va Mastercard bilan ishlaydimi?
Hozirgi bosqichda UzQR faqat Uzcard va Humo kartalarini qo’llab-quvvatlaydi. Agar xaridor Visa yoki Mastercard orqali to’lov qilmoqchi bo’lsa, buning uchun POS-terminal yoki boshqa mavjud yechimlardan foydalaniladi.
Komissiya qanday hisoblanadi?
UzQR orqali amalga oshirilgan to’lovlarda rasmiy komissiya **0,65%**ni tashkil etadi va uni sotuvchi to’laydi. Markaziy bankning ma’lum qilishicha, xaridorlardan UzQR tizimining o’zi bo’yicha komissiya undirilmaydi. Ayrim ilovalarda uchrashi mumkin bo’lgan qo’shimcha yig’imlar esa to’lov xizmatlarining ichki tariflari bilan bog’liq bo’lib, regulyator bu masalani tartibga solish ustida ishlayotganini bildirgan.
Yagona QR-kod tizimining asosiy maqsadi bozordagi to’lov xizmatlarini cheklash emas, balki xaridor va tadbirkorlar uchun to’lov jarayonini soddalashtirishdir. Shu sababli UzQR joriy etilishi bilan Payme, Click, Uzum va boshqa to’lov servislaridan foydalanish imkoniyati saqlanib qoladi.
