Zamonaviy moliyaviy xizmatlar bozori jadal o‘zgarayotgan bir vaqtda, banklar endi shunchaki kredit beruvchi yoki hisob yurituvchi tashkilotlar bo‘lishdan chiqmoqda. Bugunning mijozlari bankdan real vaqt rejimida ishlaydigan, biznes bilan integratsiyalashgan, qaror qabul qilishda yordam beradigan texnologik hamkorlikni kutmoqda. O‘zbekiston bank sektorida bu o‘zgarishlarni amalga oshirayotgan ilg‘or yechim bu — PLATMA platformasidir.
PLATMA — bu kichik va o‘rta biznes (KOB) uchun mo‘ljallangan raqamli operatsion tizim bo‘lib, bank infratuzilmasiga integratsiyalashgan holda ishlaydi. AloqaVentures investitsiyaviy portfeliga kiruvchi ushbu innovatsion startap hozirda Aloqabank tizimiga joriy etilmoqda. Bu orqali bank o‘zining an’anaviy moliyaviy xizmat ko‘rsatuvchi funksiyasidan chiqib, “Bank 2.0” modeli — ya’ni biznesning raqamli hamkoriga aylanmoqda.
PLATMA platformasi orqali bank mijoz bilan bitta tizimda ishlaydi. U mijozning real vaqt rejimidagi ma’lumotlarini qabul qilib, sun’iy intellekt yordamida ularning biznes faoliyatini tahlil qiladi va shaxsiylashtirilgan tavsiyalar beradi. Bank endi nafaqat moliyaviy mahsulotlarni taqdim etadi, balki qachon, qanday mahsulot kerakligini o‘zi taklif qiladigan aqlli tizimga aylanadi.
PLATMA yordamida bank KOB segmentidagi mijozlar uchun real vaqt rejimida interaktiv ko‘rsatkichlar, masalan, “biznes sog‘lig‘i” dashi — moliyaviy holat, xarajatlar, tushum va savdo hajmi kabi ko‘rsatkichlarni taqdim etadi. Sun’iy intellekt tavsiyalari orqali qayerdan tejash, qayerga sarmoya qilish, qanday o‘sish mumkinligi haqida tahliliy maslahatlar beriladi. Platforma CRM, ERP, elektron tijorat, buxgalteriya, davlat reyestrlari va bank tizimlari bilan integratsiyalashgan.
Avtomatlashtirish tizimi dasturchilarsiz — no-code formatda — har bir biznes ehtiyojiga mos yechimlar yaratadi. Bank mahsulotlariga, jumladan, kredit, faktorинг, sug‘urta xizmatlariga bitta tugma orqali kirish mumkin bo‘ladi.
PLATMA bankni mijoz uchun ajralmas raqamli sherikka aylantiradi. Mijoz biznesi bilan doimiy aloqa, uzluksiz axborot almashinuvi va shaxsiylashtirilgan yondashuv orqali bank mijoz uchun faqat xizmat ko‘rsatuvchi emas, balki real biznes hamkoriga aylanadi.
Bunday transformatsiya bank uchun quyidagi foydalarni keltiradi: yangi mijozlarni, shu jumladan raqobatchilardan o‘ziga jalb etish; mavjud mijozlar sodiqligini oshirish; mijozning umrbod qiymatini (LTV) oshirish; mijozlar oqimini kamaytirish; bankni moliyaviy xizmat emas, balki biznesning ajralmas qismi sifatida namoyon etish.
An’anaviy bankda mijoz mustaqil ravishda muammolariga yechim izlaydi. Ma’lumotlar bo‘lakcha tizimlarda saqlanadi, kredit olish esa uzoq va murakkab jarayondir. PLATMA asosidagi “Bank 2.0” modeli esa bu vaziyatni butkul o‘zgartiradi: mijoz biznesini real vaqt rejimida boshqaradi, barcha ko‘rsatkichlar bitta oynada bo‘ladi, kreditlar tez tasdiqlanadi, tavsiyalar esa katta hajmdagi ma’lumotlar va sun’iy intellekt orqali shakllantiriladi.
PLATMA faqat korxonalar uchun emas. Jismoniy shaxslar uchun ham u moliyaviy yordamchi sifatida ishlaydi: xarajatlarni tahlil qilish, moliyaviy rejalashtirish, barcha bank hisoblarini yagona dasho‘tda ko‘rsatish, shaxsiy moliyaviy sog‘liq indikatorlarini kuzatish (net worth, savings rate, free cash flow, DTI, liquidity ratio, PIR, CIR kabi) imkonini beradi.
PLATMA real vaqt rejimida barcha risklarni kuzatib boradi. U mijozlarning soliqqa oid hisobotlari, foyda va zarar hisobotlari, balanslar va kreditorlik/ debitorlik qarzlarini avtomatik tarzda yuklab oladi. Bu esa kredit ajratish va riskni baholash jarayonlarini tezlashtiradi.
Shuningdek, tizimda 120 dan ortiq trigger mavjud: mijozning aktivlari o‘zgarishi, soliq to‘lovlari, boshqa bankda hisob ochish yoki yangi mulk xarid qilish kabilar avtomatik tarzda monitoring qilinadi. Bu orqali bank mijozning holatiga nisbatan aniq va tezkor choralar ko‘rishi mumkin.
PLATMA bank infratuzilmasiga to‘liq moslashgan: core banking tizimiga nativ integratsiya, API orqali ulanish, white-label ko‘rinishida brendlash, on-premises joylashtirish va bank o‘zining butun ekotizimini PLATMA asosida qurish imkoniyatiga ega.
PLATMA — bu oddiy texnologik startap emas. Bu O‘zbekiston bank sektorida yuz berayotgan chuqur raqamli transformatsiyaning boshlanishi. U bankni mijoz bilan integratsiyalashgan, qaror qabul qilishda yordam beruvchi, prognozli va moslashuvchan tizimga aylantiradi. PLATMA bilan ishlaydigan bank — bu “Bank 2.0”, ya’ni mijoz hayotining bir qismiga aylangan, aqlli va foydali moliyaviy hamkor demakdir.
