Sanjar Atamurodov jahon robototexnikasidagi eng ambitsiyali platformalardan birini — Humanola startapini yaratmoqda. Silikon vodiysida tashkil etilgan ushbu kompaniya telepresence texnologiyasini jismoniy sun’iy intellekt (Physical AI) uchun asosga aylantirmoqda. Platforma dunyoning istalgan nuqtasidan turib humanoid robotlarni minimal kechikish bilan boshqarish imkonini beradi, har bir operator harakati esa kelajakdagi jismoniy AGI uchun qimmatli o‘quv ma’lumotiga aylanadi.
IT Park Uzbekistan va The Tech hamkorligida Sanjar Samarkand osmoni ostida qo‘y boqib yurgan bolalik davridan tortib, Silicon Valleyda jahon robototexnikasi uchun poydevor yaratishga qaratilgan startap asoschisi bo‘lib, $2,5 million investitsiya jalb qilgungacha bo‘lgan yo‘li qanday kechgani haqida so‘zlab berdi.
Men haqimda
Men Samarqandda tug‘ilganman — bolalik cheksiz yulduzlar ostida o‘tadigan, orzular esa negadir yaqinroq tuyuladigan shaharda. Juda erta yoshimdan texnikaga qiziqardim: qo‘limga tushgan har qanday narsani sochib, mexanizmlar qanday ishlashini tushunishga harakat qilardim. Keyinchalik bu qiziqish kompyuterlar va robotlarga bo‘lgan muhabbatga aylandi.
Maktabni tugatgach, Janubiy Koreyaga ko‘chib, KAIST — muhandislik va robototexnika bo‘yicha dunyoning yetakchi universitetlaridan birida tahsil oldim. U yerda kompyuter fanlarini robototexnikaga ixtisoslashgan yo‘nalishda o‘rgandim, avtonom tizimlar va dronlar yaratdim. Aynan shu tajriba hayotimdagi muhim burilish nuqtasiga aylandi: men butun umr humanoid robotlar va sun’iy intellekt bilan shug‘ullanishni xohlashimni angladim.
KAIST’dagi ta’lim jarayonida asosiy e’tiborimni sun’iy intellekt va robototexnikaga qaratdim. Akademik semestrlarda nazariya bilan chuqur shug‘ullandim, ta’til paytlarida esa turli kompaniyalarda amaliyot qildim. Koreyada yiliga ikki marta — yoz va qishda — taxminan ikki yarim oylik ta’til bo‘ladi. Bu menga real muhandislik loyihalarida ishlash uchun katta imkon yaratdi.
Kasbdagi ilk qadamlar
Janubiy Koreyaga qaytgach, StoneLab Inc. kompaniyasida amaliyot o‘tdim. U yerda kompyuter ko‘rish asosida ishlaydigan tibbiy diagnostika ilovasi ishlab chiqilishida qatnashdim: ma’lumotlarni belgilash, neyron tarmoqlarni o‘qitish va modelni backend’ga integratsiya qilish bilan shug‘ullandim. Shu davrda biometrik autentifikatsiya uchun API ham yaratdim — bu real foydalanuvchilar ishlatgan birinchi tizimim bo‘ldi.
Keyingi muhim bosqich — Macroact Inc. kompaniyasidagi faoliyatim bo‘ldi. U yerda to‘rt oyoqli robotlar uchun avtonom navigatsiya, algoritmlarni optimallashtirish, xatti-harakatlarni sozlash va Gazebo simulyatsiya muhitida sinovlar o‘tkazish bilan shug‘ullandim. Bu murakkab robot tizimlariga o‘tishim uchun kuchli poydevor bo‘ldi.
KAIST’da o‘qish davomida AVE Lab va IRiS Lab laboratoriyalarida tadqiqotchi sifatida ham ishladim. AVE Lab’da avtonom avtomobillar uchun algoritmlar yaratdim. IRiS Lab’da esa LiDAR ma’lumotlarini qayta ishlash, yo‘l chiziqlarini aniqlash kabi avtonom transport vositalarining idrok tizimlari ustida ishladim. Bu menga robotlarning “dunyoni qanday ko‘rishi”ni chuqur tushunishga yordam berdi.
Sanoat tajribasi
Tadqiqot ishlaridan so‘ng sanoatga o‘tdim. Digitrack Inc. kompaniyasida omborlarni avtomatlashtirish uchun mo‘ljallangan avtonom mobil robotlar (AMR) ustida ishladim. Keyinchalik Raion Robotics’da to‘rt oyoqli robotlarning harakati bilan shug‘ullandim. Robotni barqaror yurishga, turli yer sathlariga moslashishga va murakkab manevrlarni bajarishga o‘rgatish juda katta muhandislik sinovi bo‘ldi.
AQShdagi ta’lim va ish tajribasi
Keyin Atlantaga ko‘chib, Georgia Institute of Technology’ga o‘qishga kirdim — bu robototexnika va sun’iy intellekt bo‘yicha dunyoning eng kuchli markazlaridan biri. AQShdagi ta’lim men uchun haqiqiy burilish nuqtasi bo‘ldi. Robotlarni boshqarish, neyron tarmoqlar, idrok tizimlari va avtonom xatti-harakatlar bo‘yicha chuqur fundamental bilim oldim. Robot manipulyatorlari, harakatni optimallashtirish, mashinaviy o‘rganish va real vaqt algoritmlari bo‘yicha bilimlar zamonaviy robototexnikaning asosini tashkil etadi.
Paralel ravishda Atlanta Ventures’da robototexnika muhandisi bo‘lib ishladim va xavfsizlik hamda inspeksiya uchun mo‘ljallangan mobil robotlar yaratdim. Ana shu paytda nazariya real kod, algoritm va harakatga kelgan mashinalarga aylanishini chinakam his qildim.
Keyinchalik Georgia Tech’da ilmiy faoliyatimni davom ettirib, humanoid robotlarning loco-manipulation — ya’ni yurish bilan bir vaqtda buyum ko‘tarish, eshik ochish va murakkab ketma-ket harakatlarni bajarish qobiliyati ustida tadqiqot olib bordim.
Aynan shu paytda muhim bir xulosaga keldim: yirik til modellari internetdagi ulkan hajmdagi ma’lumotlar yordamida rivojlandi. Ammo robotlarda bunday “internet” yo‘q — ular jismoniy ma’lumotga muhtoj. Sifatli o‘quv ma’lumotlarini yaratishning yagona keng ko‘lamli yo‘li — bu telepresence, ya’ni insonning robotni masofadan boshqarishidir. Biroq buni dunyo miqyosida tizimli qilayotgan hech kim yo‘q edi. Shu g‘oya mening hayotimni o‘zgartirdi. 2025-yil iyun oyida Humanola tashkil etildi.
Humanola qanday muammoni hal qiladi
Bugungi kunda robotlarni o‘qitish uchun kerakli ma’lumotlar alohida kompaniya va laboratoriyalar ichida yopiq holda saqlanadi. Har kim o‘z kichik dataset’ini yaratadi, biroq ular baham ko‘rilmaydi. Natijada butun soha sekin rivojlanadi. Bu xuddi 2023-yildagi barcha sun’iy intellekt tizimlari o‘z “kichik interneti”da o‘qitilgandek holatdir.
Humanola’dan avval har bir kompaniya o‘z ma’lumot yig‘ish infratuzilmasini noldan qurishga majbur edi — bu qimmat, sekin va samarasiz jarayon. Ko‘plar cheklangan ma’lumotlar bilan ishlashga majbur bo‘lib, taraqqiyot keskin sekinlashardi.
Biz robotlar xavfli, zerikarli va jismonan og‘ir ishlarni bajaradigan, inson esa ijod va strategiya bilan shug‘ullanadigan kelajakni tasavvur qilamiz. Bu yo‘ldagi yagona to‘siq — jismoniy sun’iy intellekt uchun ma’lumot yetishmasligidir. Biz aynan shu muammoni hal qilib, kelajakni bir necha yilga tezlashtiryapmiz. Humanola robotlarni masofadan boshqarish va jismoniy ma’lumotlarni yig‘ish, qayta ishlash hamda tahlil qilish uchun to‘liq infratuzilmani ishlab chiqmoqda.
Platforma ikki asosiy qismdan iborat:
— operatorlar VR orqali robotlarni real vaqt rejimida minimal kechikish bilan boshqaradi
— barcha sessiya ma’lumotlari avtomatik tarzda yig‘iladi, tozalanadi, belgilab chiqiladi va sun’iy intellektni o‘qitish uchun tayyor dataset’ga aylantiriladi
Natijada kompaniyalar robotlarini ishlab chiqishni bir necha barobar tezlashtiradigan kuchli vositaga ega bo‘ladi. Humanola — aniq bir uskuna turiga bog‘lanmagan, robotni boshqarishdan tortib to to‘liq ma’lumotni qayta ishlashgacha bo‘lgan to‘liq siklni taqdim etuvchi yagona mustaqil platformadir.
Texnologik qiyinchiliklar
Eng katta muammo uzoq masofalarda juda past kechikish bilan boshqaruvga erishish hamda turli turdagi uskunalarni integratsiya qilish bo‘ldi. Buni biz UDP asosidagi real vaqt tarmoq texnologiyalari, xatolarni tuzatish va moslashuvchan video uzatish orqali hal qildik.
Qit’alararo boshqaruv uchun mintaqaviy edge-serverlar joylashtirdik. Natijada kechikishni 80–100 millisekund darajasida ushlab turishga erishdik. Muhim texnologik yutuq esa yopiq 5G tarmoqlar va GPU yordamida tezkor video kodlash yechimlarini birlashtirgach yuz berdi. Bu Toshkentdan San-Fransiskogacha 100 millisekunddan kam kechikish bilan barqaror boshqaruvni ta’minladi. Biz global va masshtablanuvchi telepresence amalda mumkinligini isbotladik.
Eng katta yutuqlarimiz
— Bugun bizda real B2B mijozlar bor: ikki nafar humanoid robot ishlab chiqaruvchi kompaniya platformamizdan faol foydalanmoqda. Ularning ishlab chiqish tezligi 30–40% ga oshdi.
— G‘oyadan sanoat darajasidagi mahsulotgacha bo‘lgan o‘ta tezkor yo‘l. Kompaniyalar robotlarini darhol ishga tushirib, dunyoning istalgan nuqtasidan boshqara olishmoqda.
— Kuchli va yagona maqsad atrofida birlashgan jamoa. Bugun jamoamiz 5 kishidan iborat: 3 nafar hammuassis va 2 nafar muhandis. Men kompaniyani CEO sifatida boshqaraman.
Biz AQSh venchur fondlari va angel investorlardan $2,5 million seed-investitsiya jalb qildik. Ilk mijozlar platformani amaliyotda joriy etishni boshlab yuborishdi.
AQSh, Koreya va O‘zbekiston
AQSh — robototexnikaning “miyasi”, ya’ni sun’iy intellekt va dasturiy ta’minot bo‘yicha jahon yetakchisi. Koreya — apparat va muhandislik innovatsiyalarida kuchli. O‘zbekiston esa hozirgina robototexnika yo‘liga qadam qo‘ymoqda.
Rejalar
Biz Humanola’ni AQSh va butun dunyodagi barcha yirik humanoid robot platformalariga integratsiya qilishni, shuningdek Nvidia, Tesla va Google kabi yetakchi kompaniyalar bilan jismoniy AGI yaratish yo‘lida infratuzilmaviy hamkor bo‘lishni maqsad qilganmiz.
Keyingi 12 oy ichida ishlab chiqaruvchilar orqali keng ko‘lamli robot joriy etishlarni rejalashtirganmiz. Biz allaqachon O‘zbekistondan telepresence operatorlarini yollay boshladik. Ular AQSh va boshqa davlatlardagi robotlarni masofadan turib boshqaradi.
Bu O‘zbekiston uchun minglab masofaviy ish o‘rinlari, butun dunyo uchun esa jismoniy sun’iy intellekt ma’lumotlarining keskin ko‘payishini anglatadi. Operatorlar istalgan joydan ishlaydi, robotlar istalgan joyda harakat qiladi, barcha ma’lumotlar esa yanada mukammal modellarga qaytib boradi. Bu — robototexnika sanoati, rivojlanayotgan mehnat bozorlar va Physical AI kelajagi uchun umumiy yutuqdir.
