Tojikiston o’z texnologiya infratuzilmasidagi eng katta qadam tashladi. 9-iyun kuni Dushanbe meri va Milliy majlis raisi Rustam Emomali IT Hub Dushanbe kompleksining poydevor toshini qo’ydi. Bu ulkan loyiha ta’lim, biznes, ilmiy tadqiqot va sun’iy intellektni birlashtiradigan yagona markaz bo’ladi.
Kompleks Dushanbe shahrining Ismoil Somoniy tumanida 53 000 kvadrat metrdan ziyod maydonda quriladi va to’rtta asosiy qismdan iborat bo’ladi:
- Dushanbe IT School — raqamli texnologiyalar bo’yicha mutaxassislar tayyorlaydigan ta’lim muassasasi, 1 500 nafargacha o’quvchi/talabaga mo’ljallangan
- IT Park — soliq imtiyozlari va davlat qo’llab-quvvatlashi bilan ta’minlangan startaplar va texnologiya kompaniyalari uchun innovatsion muhit
- IT Biznes Markazi — IT yo’nalishidagi korporativ kompaniyalar uchun infratuzilma
- Mintaqaviy Sun’iy Intellekt Markazi — nafaqat Tojikiston, balki butun Markaziy Osiyo uchun xizmat qiladigan AI tadqiqot va ishlanmalar markazi
Loyihaning eng e’tiborli qismi — AI Markazi. 2025-yil iyulida BMT Bosh assambleyasi ovoz birligi bilan Dushanbeni Markaziy Osiyo uchun Mintaqaviy AI Markazi sifatida belgilash to’g’risida qaror qabul qildi. Bu tashabbus dastlab prezident Emomali Rahmon tomonidan BMT Bosh assambleyasining 79-sessiyasida ilgari surilgan edi. Tojikiston esa 2022-yil sentyabrida AI rivojlantirish bo’yicha 2040-yilgacha mo’ljallangan milliy strategiyani qabul qilgan — mintaqada birinchi bo’lib.
IT Hub Dushanbe — o’sha ambitsiyaning moddiy ko’rinishi.
Poydevor qo’yish marosimi 2026-yil 7-aprelda Tojikistonning birinchi to’laqonli IT Parkini ochishidan atigi ikki oy o’tib amalga oshdi. Mazkur park startaplar, fintech kompaniyalari va dasturiy ta’minot ishlab chiquvchilari uchun soliq va tartibga solish imtiyozlarini taklif etmoqda.
Xalqaro hamkorliklar ham jadal rivojlanmoqda: Janubiy Koreyaning KOICA tashkiloti IT Hub loyihasini rejalashtirishda ishtirok etdi. 2026-yil may oyida Xitoyning Voicecomm Technology kompaniyasi Dushanbe IT Park bilan umumiy «Raqamli Iste’dod Innovatsiya Markazi» tuzish bo’yicha Memorandum imzoladi. Qozog’iston tomonidan qo’llab-quvvatlangan Freedom IT-Hub esa 2025-yil kuzidan beri Dushanbeda faoliyat yuritmoqda.
Tojikistonning yondashuvi — ta’lim, biznes infratuzilmasi va mintaqaviy AI yetakchiligini birlashtirish — O’zbekistonning IT Park va Qozog’istonning Astana Hub modellarini eslatadi. Lekin BMT tomonidan tasdiqlangan mintaqaviy AI mandati Dushanbega noyob pozitsiya beradi: u shunchaki milliy texnologiya markazi emas, balki butun Markaziy Osiyo bo’yicha AI rivojlanishining koordinatsiya markazi bo’lishi mumkin.
Mintaqani kuzatayotgan investorlar, asoschilаr va texnologiya kompaniyalari uchun IT Hub Dushanbe — e’tiborga olish kerak bo’lgan loyiha.
