Qozog‘istonning eng yirik moliyaviy instituti bo‘lgan Halyk Bank O‘zbekistonning raqamli to‘lov texnologiyalari kompaniyasi Click’ning 49 foiz ulushini 176,4 million AQSh dollari evaziga sotib olayotgani haqida e’lon qildi. Bu bitim Markaziy Osiyo moliyaviy bozoridagi eng yirik transchegaraviy sarmoyalardan biri bo‘lib tarixga kirishi kutilmoqda.
Bitim Click kompaniyasini 360 million dollarga baholaydi, bu esa mintaqadagi raqamli moliyaning ortib borayotgan ahamiyatini ko‘rsatadi. Hozirda Click O‘zbekistonda 20 milliondan ortiq foydalanuvchiga ega bo‘lib, eng keng ommalashgan to‘lov xizmatlaridan biri hisoblanadi.
Bitim doirasida Click ham o‘z navbatida Halyk Bank’ning O‘zbekistondagi sho‘ba banki – Tenge Bankning 49 foiz ulushini 60,76 million dollarga sotib oladi. Bu o‘zaro investitsiya shaklidagi kelishuv ikki moliyaviy institut o‘rtasida texnologik va operatsion jihatdan yanada yaqin hamkorlikni kuchaytirishni, shuningdek, mintaqaviy moliyaviy integratsiyaga hissa qo‘shishni maqsad qilgan.
“Bu Click uchun tarixiy burilish nuqtasi. Halyk Bank bilan hamkorlik qilish va Tenge Bank orqali imkoniyatlarimizni kengaytirish millionlab foydalanuvchilarga zamonaviy moliyaviy xizmatlar ko‘rsatishda katta qadamdir,” — dedi Click bosh direktori Ulug‘bek Rustamov. “Bitimning tuzilishi esa Click’ning mustaqilligini saqlab qolgan holda, milliy brend sifatida o‘z strategik yo‘lini davom ettirish imkonini beradi.”
Mintaqaviy integratsiyaga strategik turtki
Ushbu hamkorlik Qozog‘iston va O‘zbekiston moliyaviy tizimlarini zamonaviylashtirish hamda transchegaraviy to‘lovlarni yengillashtirish bo‘yicha olib borayotgan sa’y-harakatlari fonida e’lon qilindi. So‘nggi yillarda ikki davlat o‘rtasidagi savdo aloqalari izchil o‘sib, 2024 yilda o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 4,22 milliard dollarga yetdi (2020 yilda bu ko‘rsatkich 2,9 milliard dollar edi).
29 foizlik bozor ulushi va 10,9 milliondan ortiq faol chakana mijozlari bilan Qozog‘istonda yetakchilik qilayotgan Halyk Bank bu investitsiyani O‘zbekistonning jadal rivojlanayotgan raqamli iqtisodiyotiga kirib borish uchun strategik imkoniyat sifatida ko‘rmoqda. Click esa Tenge Bank orqali rasmiy tartibga solinishni ta’minlab, Halyk’ning texnologik yechimlari va London fond birjasida ro‘yxatdan o‘tganligi tufayli kapitallarni jalb qilish imkoniyatlariga ega bo‘ladi.
Shu bilan birga, O‘zbekiston iqtisodiyoti 2025 yilning birinchi yarmida 7,2 foiz o‘sishga erishdi. Mamlakat moliyaviy sohasini xorijiy sarmoyalarga ochish siyosatini davom ettirmoqda – bu Prezident Shavkat Mirziyoyev boshchiligidagi islohotlarning asosiy yo‘nalishlaridan biridir.
Mintaqaviy strategiyada burilish
Mazkur bitim Halyk Bank uchun strategik yo‘nalishda muhim o‘zgarish sifatida baholanmoqda. So‘nggi yillarda bank Qirg‘iziston va Tojikistondagi faoliyatini to‘xtatdi: 2024 yilda Qirg‘izistondagi sho‘ba bankini to‘liq Aydan Karibjanovga sotdi, 2022 yilda esa Tojikistondagi faoliyatini tugatdi. Endilikda bank o‘z diqqat markazini O‘zbekistonga qaratgan bo‘lib, bu mamlakatni asosiy tashqi o‘sish bozori sifatida ko‘rmoqda.
Bu qayta yo‘naltirish Halyk Bankning o‘z mamlakatidagi yetakchilik pozitsiyasini mustahkamlash fonida yuz bermoqda – bank Qozog‘istondagi bank aktivlarining deyarli uchdan bir qismini nazorat qiladi hamda chakana kreditlarning 90 foizini raqamli kanallar, jumladan ommabop Halyk Super-App orqali amalga oshiradi.
Markaziy Osiyoda bank tizimining kelajagi
Click’ning O‘zbekiston raqamli iqtisodiyotidagi muhim o‘rni, endilikda Halyk Bankning moliyaviy infratuzilmasi bilan uyg‘unlashgan holda, mintaqaviy to‘lov ekotizimini yaratish sari dadil qadam bo‘lishi mumkin. Bu esa hozirgacha turli tizimlarning mos kelmasligi va proteksionistik siyosatlar sababli to‘siqqa uchrab kelayotgan edi.
Bitim Qozog‘iston va O‘zbekiston regulyatorlari tomonidan ma’qullanishi lozim va 2025 yil oxirigacha yakunlanishi kutilmoqda. Hamkorlar orasida qo‘shma moliyaviy mahsulotlar va integratsiyalashgan platformalarni ishlab chiqish bo‘yicha muzokaralar allaqachon boshlangan.
Bu voqea rivojlanishda davom etmoqda…
