Startaplar ko‘pincha yomon mahsulotdan emas, balki ular haqida hech kim bilmagani uchun muvaffaqiyatsizlikka uchraydi. “Yarat va ular o‘zlari keladi” degan afsona ishlamaydi. Haqiqat shuki, startap uchun e’tibor — kisloroddir. Uni ololmagan g‘oya bozorga chiqmasdan yo‘qolib ketadi.
Texnologiyalar bo‘yicha kommunikatsiya mutaxassisi Lize Xong startapni tanitish va esda qoldirish uchun 5 muhim tamoyilni tavsiya qiladi.
1. Xabaringiz aniq va tushunarli bo‘lsin
Asoschi o‘z startapini 20 soniyada tushuntirib bera olmasa, bu muammo. Oddiy va qisqa gaplar eng kuchli quroldir. “Inqilobiy yechim”, “keskin o‘zgarish” kabi og‘ir so‘zlardan qochish kerak.
Siz hal qilayotgan muammo, taqdim etayotgan yechim va mijozga foydasini sodda tilda tushuntiring. Agar sohadan tashqaridagi odam tushunmasa, investor ham, mijoz ham tushunmaydi. Aniqlik doim aqllilikdan ustun.
2. Hikoyangizni tuzib ayting
Odamlar funksiyalarni emas, hikoyalarni eslab qoladi. Har bir asoschida uchta asosiy hikoya bo‘lishi kerak:
- Mahsulot hikoyasi: mahsulotingiz qanday muammoni hal qiladi?
- Asoschi hikoyasi: nega aynan siz bu startapni qurayapsiz?
- Kompaniya hikoyasi: startapingiz qayerga qarab rivojlanmoqda?
Tuzilgan hikoya nafaqat qiziqarli, balki investor, xodim va matbuot uchun ham tushunarli bo‘ladi.
3. PR strategiyangizga xizmat qilsin
Ko‘plab startaplar matbuotni o‘z-o‘zidan yutuq deb biladi. Aslida esa PR — vosita, maqsad emas. Matbuot chiqishi oldidan o‘zingizdan so‘rang: bu sizning maqsadingizga qanday yordam beradi?
Masalan, sarmoya jalb qilmoqchimisiz? Unda media sizga ishonchlilik beradi. Yangi bozorga kirmoqchimisiz? Mahalliy matbuot eshiklarni ochib beradi. Xullas, yuqori nishonni tanlang, lekin to‘g‘ri nishonni.
4. Har bir yangilik press-relizga arzimaydi
PR hamma narsaga yechim emas. Ba’zi yangiliklarni LinkedIn’da yoki kompaniya blogida ulashgan ma’qul. Agar sizning yangiligingizni boshqa startapdan eshitsangiz qiziq bo‘lmasa, jurnalistlar uchun ham qiziq bo‘lmaydi.
Yangilik bo‘lishi uchun voqea dolzarb, ta’sirli, muhim yoki noodatiy bo‘lishi kerak. Aks holda, o‘z kanallaringiz orqali auditoriya to‘plaganingiz foydaliroq.
5. Matbuot bilan faqat tayyor bo‘lganda gaplashing
Matbuot sizning ishonchliligingizni oshiradi, lekin tayyor bo‘lmasangiz, kamchiliklaringiz ham ochilib qoladi. Shuning uchun jurnalist bilan gaplashishdan oldin mahsulotingiz ishlashiga, xabaringiz aniq bo‘lishiga va hikoyangiz qiziqarli chiqishiga ishonch hosil qiling.
Suhbatdan so‘ng esa albatta qisqa va aniq xat yuboring. Bu nafaqat faktlarni to‘g‘rilaydi, balki keyingi hamkorlik uchun mustahkam aloqa o‘rnatadi.Startap hikoyasini agentlikka topshirib qo‘yib bo‘lmaydi. Eng muvaffaqiyatli asoschilar o‘zlari ham yaxshi hikoyachi bo‘lishadi.
Aniq xabar, tuzilgan hikoya va maqsadga xizmat qiladigan PR orqali startap soyadan chiqib, hammani esida qoladigan brendga aylanishi mumkin.
Sizning mahsulotingiz e’tiborga loyiq. Endi savol: uni dunyoga yetarlicha yaxshi hikoya qilib bera olasizmi?
