Joriy yilda ochilgan Al-Forobiy Innovation Hub IT-ekotizimini rivojlantirishda katta yutuqlarga erishdi. Pivot.uz muharrirlari uning asosiy yutuqlari va kelajakdagi rejalarini o‘rgandi.
Al-Forobiy Innovation Hub’ning yutuqlari
Mart oyida Raqamli rivojlanish vazirligi, Jahon banki va Astana Hub ko‘magida ochilgan hub Saudiya Arabistonida akseleratorlarni boshqarish uchun litsenziya oldi. Noyabr oyida u Plug and Play hamkorligida Markaziy Osiyo va Kavkazdan kelgan startaplar uchun dasturini ishga tushirdi. Ozarbayjon, Qozog‘iston, Mo‘g‘uliston, Saudiya Arabistoni, Tojikiston va O‘zbekistondan startaplar dasturga tanlab olinib, hozirda kengayishga tayyor. Onlayn bosqich yakunlandi, va startaplar bozorni o‘rganib, sheriklarni aniqlamoqda. 10-yanvardan boshlab ular Saudiya Arabistonida ikki oylik biznes rivojlantirish jarayonidan o‘tadilar. Maqsad – ularga Saudiya Arabistonida kompaniyalarini ro‘yxatdan o‘tkazish va shartnomalar tuzishda yordam berish. Akseleratorni muvaffaqiyatli yakunlagan ishtirokchilar Tumar Venture Fund orqali moliyalashtiriladi.
Qozog‘iston kichik bozor hajmi va kapital yetishmasligi kabi qiyinchiliklarga duch kelmoqda. 20 millionlik aholi (Markaziy Osiyo va O‘zbekistonni qo‘shganda 60 million) bilan xarid qobiliyati va bozor miqyosi cheklangan. Startaplar yirik bozorlar, masalan, MENA yoki Janubi-Sharqiy Osiyoga chiqib, exitlarga erishishlari kerak. Shuningdek, Qozog‘istonda A bosqichidan yuqori uchun fondlar yetishmaydi, bu esa startaplarni xorijdan moliyalashtirish izlashga majbur qilmoqda.
Qiyinchiliklar va rejalar
Qozog‘istondagi cheklangan bozor hajmi va investitsiya imkoniyatlari asosiy muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Pre-seed va seed bosqichdagi investitsiyalar o‘sayotgan bo‘lsa-da, startaplar katta o‘sish uchun xalqaro bozorlarga chiqishi kerak. 2025-yilda hub ekotizimini yakunlash, DeepTech yo‘nalishidagi ikkinchi akseleratorni ishga tushirish va yangi bozorga chiqayotgan startaplarni qo‘llab-quvvatlash uchun qo‘shimcha investitsiyalarni jalb qilishni rejalashtirmoqda.
Motivatsiya va qarashlar
Hub startaplarning muvaffaqiyatlari va ularning xalqaro bozorga chiqishidan ilhomlanadi. Global miqyosda raqobatlashish ularga yuqori natijalarga erishish va Qozog‘istonning venchur IT-jamiyatini kuchaytirishga yordam beradi.
