Startaplar olamida moslashuvchanlik — erkinlik ramzi sifatida ko‘riladi. O‘z vaqtingizni o‘zingiz belgilaysiz, xohlagan joydan ishlaysiz, kerak bo‘lsa tanaffus qilib shaxsiy ishlaringizni bajarishingiz mumkin. Ammo bu erkinlik ko‘p hollarda ta’sischilar uchun yashirin yukka aylanadi.
Aniq chegara bo‘lmaganligi sababli ish kunlari kechgacha, hatto dam olish kunlarigacha cho‘ziladi. Doim «onlayn» bo‘lish zarurati esa ruhiy va jismoniy charchashni keltirib chiqaradi. Axir biror narsani noldan yaratish oson emas — ammo bu jarayon doimiy zo‘riqishda emas, maqsadli va oqilona yo‘l bilan amalga oshirilsa, nafaqat startap, balki asoschining sog‘ligi ham omon qoladi.
“Yetarlilik” me’yorini qayta aniqlang
Startaplar ko‘pincha “cheksiz ish”, “televizorsiz tun”, “shoshilinch rejalar” muhitida bo‘ladi. Biroq “yetarli” degan tushuncha aniqlanmagan holatda, ta’sischilar o‘zlarini ortiqcha bosimga solib, yonib ketish xavfiga duch keladilar. Shuning uchun:
Haftalik ish soatlaringizni oldindan rejalashtiring: bu 50 soat bo‘lishi mumkin, yoki agar shaxsiy mas’uliyatlaringiz ko‘p bo‘lsa — 35 soat. Shaxsiy hayotdagi siz uchun muhim vaqtni himoya qiling: kechki ovqatda oilangiz bilan bo‘lish, texnologiyalardan xoli dam olish kuni, yoki farzandingiz bilan tushlik. Bu vaqtni rejalashtirilgan uchrashuv kabi muhim deb biling — va unga sodiq qoling.
Qayerda ko‘proq qiymat yaratishga e’tibor qarating
Startap asoschilari ko‘plab ishlarni bo‘yniga olishadi – mahsulotni ishlab chiqish, mablag‘ yig‘ish, ishga qabul qilish, marketing. Ammo har qanday ish ham sizning energiyangizga loyiq emas. O‘zingizdan so‘rang: Biznesni ko‘proq nima oldinga siljitadi? Faqat siz nima qila olasiz?
Agar siz vaqtingizning 80 foizini mijozlarning elektron xatlariga javob berishga yoki kichik vazifalarni bajarishga sarflasangiz, hamkorlikni tugatish, mahsulotning bozorga mosligini aniqlash yoki kapital jalb qilish uchun sarflashingiz kerak bo‘lgan qimmatli soatlarni yo‘qotasiz. O‘sishga yordam bermaydigan narsani boshqalarga berish, avtomatlashtirish yoki olib tashlash ancha foydaliroq bo‘ladi.
Qisqa muddatli ko‘ngil qoldirishdan qo‘rqmang
Hamma narsaga “ha” deyish charchoqqa olib boradigan tezkor yo‘ldir. Kechki jamoaviy uchrashuvlar yoki shoshilinch bo‘lmagan yig‘ilishlar bo‘lishidan qat’i nazar, vaqtingiz chegaralangan. Jamoangiz, hamasoschilar va hattoki mijozlar bilan kutilmalarni boshidanoq aniqlab oling.
Agar ertaga kechqurun emas, balki keyingi haftada uchrashuv qilish mumkin bo‘lsa, shunday deng. Yakshanba sizning dam olish kuningiz bo‘lsa, buni boshqalarga ochiq tushuntiring. Vaqtincha mavjud bo‘lmaslik sizning yomon rahbar ekanligingizni anglatmaydi – bu sizning barqaror ekanligingizni anglatadi.
To‘liq yoniq yoki butunlay o‘chiq bo‘lish
Eng keng tarqalgan tuzoqlardan biri — yarmi ish, yarmi dam holatidir: film ko‘rganingizda emailga javob yozish, kechki ovqatda Slack’ni tekshirish. Natijada na ishga, na dam olishga to‘liq sho‘ng‘iy olmaysiz. Bu ruhiy charchoq va aybdorlik hissini kuchaytiradi.
Buning o‘rniga aniq chegaralar yarating. Ehtimol, dam olish kunlaringiz chuqur dam olish uchun ajratilgandir. Telefoningizni boshqa xonada qoldiring, ish ilovalarini vaqtincha o‘chirib tashlang yoki kun davomida fokuslangan ish bloklarini rejalashtiring, shunda keyinroq uni haqiqatan ham yopishingiz mumkin.
Ta’sischining moslashuvchanligi doimiy charchoqni anglatmasligi kerak
Siz o‘zingizni 16 soatlik ish kuniga bog‘lab qo‘ymaslik uchun erkinlik startapini ishga tushirdingiz. Moslashuvchanlik sizni ko‘proq ishlashga emas, samaraliroq ishlashga undashi kerak.
Shunday ekan, soatlaringizni qayta ko‘rib chiqing, kerakli joyga e’tibor qarating, kerak bo‘lganda “yo‘q” deng va o‘zingizga ishda ham, uyda ham hozir bo‘lish imkoniyatini bering. Aniq, barqaror rejim nafaqat sog‘lig‘ingizni himoya qiladi. U sizning kompaniyangizni ham himoya qiladi.
Tayyorladi: Navro‘zaxon Bo‘riyeva
