O‘zbekiston va Qozog‘iston moliya bozorlari o‘rtasidagi masofa yanada qisqarmoqda. 11-aprel kuni Buxoro shahrida ikki davlat rahbarlarining uchrashuvi fonida milliy to‘lov tizimi HUMO va Qozog‘istonning texnologik yetakchisi Kaspi.kz rahbariyati o‘rtasida o‘tgan muzokaralar Markaziy Osiyo fintex ekotizimi uchun strategik burilish nuqtasi bo‘lishi mumkin.
Ushbu hamkorlik shunchaki ikki kompaniya o‘rtasidagi texnik aloqa emas, balki mintaqaviy iqtisodiy suverenitet va «to‘siqsiz» moliyaviy makon sari tashlangan jiddiy qadamdir.
Strategik tahlil
Bugungi kunda xalqaro to‘lov tizimlari mintaqada o‘z pozitsiyalarini mustahkamlayotgan bir paytda, HUMO o‘zining mustaqil moliyaviy infratuzilmasini qurishga urg‘u bermoqda. Strategiyaning asosiy maqsadi — o‘zbek so‘mining xalqaro miqyosdagi harakatini osonlashtirishdir. Bu esa O‘zbekiston fuqarolariga xorijda, xususan, eng yaqin qo‘shni davlatda valyuta ayirboshlashdagi yo‘qotishlarsiz, o‘zi o‘rgangan milliy asboblar orqali to‘lov qilish imkonini beradi.
Kaspi.kz bilan kutilayotgan QR-integratsiya loyihasi bu boradagi eng muhim yechimlardan biri bo‘lishi kutilmoqda. Agar ilgari transchegaraviy to‘lovlar asosan plastik kartalar va murakkab banklararo operatsiyalar orqali amalga oshirilgan bo‘lsa, endilikda jarayon maksimal darajada raqamlashtiriladi. Bu esa nafaqat jismoniy shaxslar, balki kichik va o‘rta biznes uchun ham yangi gorizontlarni ochadi.
Iqtisodiy dividendlar va turizm salohiyati
Ushbu integratsiyadan kutilayotgan samaradorlikni uchta asosiy yo‘nalishda ko‘rish mumkin:
- Tranzaksion xarajatlarning kamayishi: To‘g‘ridan-to‘g‘ri integratsiya vositachilar sonini qisqartiradi, bu esa foydalanuvchilar uchun komissiyalarning arzonlashishiga va konvertatsiya shaffofligiga xizmat qiladi.
- Turizm oqimini rag‘batlantirish: O‘zbekistonlik sayyohlar Qozog‘istonda o‘z milliy valyutalarida to‘lov qila olishi — psixologik va moliyaviy qulaylik demakdir. Bu esa mintaqaviy turizmning jozibadorligini oshiradi.
- Raqamli xab maqomi: Ikki yirik tizimning birlashishi Markaziy Osiyoni yagona va raqobatbardosh bozor sifatida ko‘rsatadi, bu esa tashqi investorlar uchun mintaqaning jozibadorligini kuchaytiradi.
HUMO rahbari Ulug‘bek Bahodirov ta’kidlaganidek, maqsad — xorijdagi to‘lovlarni mamlakat ichidagidek oddiy va qulay qilishdir. Vyacheslav Kim va Ulug‘bek Bahodirov o‘rtasidagi ushbu kelishuvlar yaqin kelajakda «Markaziy Osiyo to‘lov makoni» tushunchasini real voqelikka aylantirishi shubhasiz.
Mazkur ittifoq mintaqaviy o‘yinchilar global gigantlar bilan raqobatda nafaqat omon qolishi, balki o‘z qoidalarini ham o‘rnatishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. Bu esa O‘zbekiston fintex bozorining yetuklik darajasi oshib borayotganidan dalolat beradi.
