Bugungi kunda O‘zbekiston Markaziy Osiyoning texnologik lokomotiviga aylanib borayotgani nafaqat so‘zda, balki hayratlanarli raqamlarda ham o‘z aksini topmoqda. Chimkentda bo‘lib o‘tgan «Digital Qazaqstan 2026» xalqaro forumida O‘zbekiston Bosh vaziri Abdulla Aripov mamlakatning raqamli transformatsiyasi va kelajakdagi ulkan rejalari haqida muhim ma’lumotlarni ochiqladi.
Oxirgi o‘n yillik O‘zbekiston startap muhiti uchun chinakam «oltin davr» bo‘ldi. Bosh vazirning ta’kidlashicha, mamlakat startap ekotizimining umumiy qiymati 1 million dollardan 4 milliard dollargacha ko‘tarildi. Bu naq 4000 barobarlik o‘sish demakdir.
Hozirda mamlakatda 800 dan ortiq faol startaplar mavjud bo‘lib, ularning 60 tasi o‘z xizmatlarini global bozorga eksport qilmoqda. Venchur kapitali bozori esa 350 million dollarga yaqinlashib qoldi, bu esa investorlarning O‘zbekiston bozoriga bo‘lgan ishonchi ortib borayotganidan dalolat beradi.
O‘zbekiston raqamli infratuzilmani rivojlantirishda kutilmagan natijalarni qayd etdi. Atigi bir necha yil ichida keng polosali internet qamrovi 41 foizdan 99,5 foizga yetkazildi. Tarmoqning umumiy o‘tkazuvchanlik quvvati esa 40 barobarga oshdi.
Biroq, hukumat bu bilan to‘xtab qolmoqchi emas. Endigi asosiy maqsad — borish qiyin bo‘lgan va olis tog‘li hududlarni zamonaviy aloqa bilan ta’minlash.
Abdulla Aripovning ma’lum qilishicha, 2026-yilda O‘zbekistonning chekka hududlarida sun’iy yo‘ldosh interneti sinov tariqasida ishga tushiriladi. Mazkur loyihani amalga oshirish uchun bir qator strategik qadamlar tashlangan:
- Amazon bilan hamkorlik: «Amazon Kuiper Commercial Service» bilan o‘zaro anglashuv memorandumi imzolangan.
- Yevropa Ittifoqi ko‘magi: Yevropaning «TEI Digital Connectivity» dasturi doirasida strategik kelishuvlarga erishilgan.
- Soliq imtiyozlari: Sun’iy yo‘ldosh interneti operatorlari besh yil muddatga yer, mol-mulk, foyda va QQSdan ozod etiladi.
O‘zbekiston raqamli hukumat yetukligi bo‘yicha Jahon banki reytingida dunyo yetakchilari qatoridan joy oldi. Bu muvaffaqiyat ortida aniq raqamli yechimlar turibdi:
- E-government: Yagona tizim orqali davlat xarajatlari 30 foizga tejalmoqda.
- AI loyihalari: Hozirda 100 ga yaqin sun’iy intellekt loyihalari ustida ish ketmoqda.
- Sanoat nazorati: 20 000 dan ortiq datchiklar yordamida ishlab chiqarish jarayonlari real vaqt rejimida tahlil qilinmoqda.
O‘zbekistonning 2028-yilda o‘zining ilk sun’iy yo‘ldoshini uchirish va kosmonavt tayyorlash borasidagi rejalari mamlakatning texnologik ambitsiyalari naqadar yuqori ekanini ko‘rsatadi. Raqamli transformatsiya nafaqat iqtisodiy ko‘rsatkichlarni yaxshilamoqda, balki har bir fuqaro uchun masofadan qat’i nazar imkoniyatlar eshigini ochmoqda.
